IJmuiden is niet gerust op uitkomst van de fusie

Tata Steel

Waar gaan de meeste ontslagen vallen? Bij de Britse of bij de Nederlandse vestigingen? In IJmuiden vrezen ze het ergste.

Luchtfoto van het het strand bij IJmuiden met Tata Steel op achtergrond. Foto Bram van de Biezen/ANP

Een joint venture waarbij de aandelen precies fifty-fifty zijn verdeeld. Tweeduizend eruit bij de een, tweeduizend eruit bij de ander.

Op papier lijkt de voorgenomen fusie van de staaltak van ThyssenKrupp en Tata Steel Europe een fusie van gelijken, met identieke gevolgen voor allebei. Maar hoe zal het uitpakken voor het kleinere Tata Steel?

Niet goed. Dat weet Frits van Wieringen van de centrale ondernemingsraad van Tata Steel in IJmuiden zeker. Hij verzet zich hevig tegen de joint venture. „Kijk maar simpel naar de aantallen. Bij de staaltak van ThyssenKrupp werken 27.000 mensen. Bij Tata Steel Europe 20.000. Naar verhouding gaan er bij ons dus al meer mensen uit.”

Van Wieringen ziet de logica van de fusie niet. „Waarom is groot per se beter?” Goed, een jaar geleden, toen de prijzen nog zo laag waren, was het begrijpelijk. Maar nu trekt de economie weer aan en kan Tata Steel Europe best zonder ThyssenKrupp.

Beursanalisten zien die logica wel. Nog steeds maakt de wereld veel te veel staal. Consolideren en inkrimpen is het antwoord. Om echt te kunnen concurreren met goedkoop Chinees staal, vinden analisten, moet je stoppen met het fabriceren van grote hoeveelheden bulkstaal en hoogwaardige producten gaan maken.

Medewerkers van Tata Steel vrezen het banenverlies na een fusie met ThyssenKrupp. Lees ook: Tata-medewerkers ongerust: ‘Het bedrijf wordt verkwanseld’

Auto-industrie

Een fusie met ThyssenKrupp biedt Tata Steel een extra afzetmarkt voor die hoogwaardige producten. „IJmuiden kan profiteren van de status van ThyssenKrupp als wereldwijde toeleverancier voor de auto-industrie”, schrijven de staalanalisten van de Duitse investeringsbank Berenberg. ThyssenKrupp levert verhoudingsgewijs veel meer staal aan de auto-industrie dan Tata. Om die reden tuigde IJmuiden nog niet zo lang geleden een compleet autolab op. Niet alleen krijgt Tata nu toegang tot die klanten, de dure onderzoeksafdeling kan ook samengevoegd of opgedoekt.

Met meer fabrieken in de buurt, wordt het ook makkelijker voor de twee partijen om orders te verdelen en daardoor de ovens en walsen maximaal te gebruiken.

Maar hoe zal de fusie uitpakken binnen Tata Steel Europe? Waar vallen straks de ontslagen?

De Europese divisie valt grofweg uiteen in twee divisies, die erg van elkaar verschillen. De hoogovens in IJmuiden staan bekend als een van de schoonste en zuinigste staalfabrieken in Europa. Alles zit op één terrein, er is een eigen haven voor toevoer van grondstoffen en het achterland vol klanten is goed bereikbaar. Nieuwe partner ThyssenKrupp is niet ver weg. Nu het hoofdkantoor in Nederland komt, twitterde premier Rutte al enthousiast: „Dit versterkt de leidende rol van Tata Steel IJmuiden als een van de meest efficiënte en duurzame staalfabrieken ter wereld.”

De fabrieken in Groot-Brittannië daarentegen zijn zwaar verouderd en staan meer verspreid. Het lijkt dus logisch dat als er gesaneerd gaat worden, het vooral daar gebeurt.

Van Wieringen is daar niet gerust op. „Dat zou je denken, maar nee. Er is in Groot-Brittannië al enorm veel gesaneerd en er zijn al hele productielijnen gesloten.” De ontslagen zullen juist in Nederland vallen, meent hij.

Een woordvoerder van staalfabrikantenvereniging Eurofer wijst er daarnaast op dat Tata heeft toegezegd de komende tien jaar juist 1 miljard pond in de Britse fabrieken te zullen investeren, als onderdeel van de oplossing van het pensioenprobleem. De Britse tak van Tata heeft bovendien een eigen afzetmarkt die het kan blijven bedienen. Er is staal nodig voor de Britse auto-industrie, de Britse bouw, de scheepsbouw.

De Brexit maakt de uitkomst van de joint venture wel ongewis. Want zal de Britse economie wel genoeg groeien? Wat doet de pond? Gaat Groot-Brittannië straks eigen anti-dumpingsmaatregelen tegen goedkoop Chinees staal treffen, of juist niet? En hoe werkt dat dan?

Maar dat zijn onzekerheden die Tata Steel Europe in haar eentje ook zou hebben.