Hij leek meer op zijn vader dan hij wilde

Foto AP

De Duitse architect Albert Speer jr. was een van de laatste mensen die herinneringen hebben aan het wonen op de Beierse Obersalzberg waar Adolf Hitler zijn buitenverblijf Berghof had. De vrouw en zes kinderen van Hitlers hofarchitect Albert Speer sr. (1905-1981) woonden er jarenlang. In een interview in Der Spiegel in 2010 vertelde oudste zoon Albert dat Hitler een ‘aardige oom’ was. Op bezoek bij Onkel Adolf mocht hij met de hond spelen en kreeg hij, ander dan thuis, snoep.

Speer jr. was een slechte leerling op een school in Berchtesgaden. Na de veroordeling van zijn vader tot dertig jaar gevangenisstraf in 1946 begon hij plotseling ook nog zwaar te stotteren, iets dat hij pas na zijn dertigste niet meer deed. Zijn leven lang probeerde hij zich te distantiëren van zijn vader, vertelde hij ook in het interview in Der Spiegel.

Toch volgde hij, nadat hij timmerman was geworden, alsnog een opleiding tot architect. In 1964 begon hij in Frankfurt zijn eigen bureau. Van begin af aan heeft Speer jr. zich behalve met architectuur, zoals de glazen Victoria Turm in Mannheim uit 2001, vooral met stedenbouw beziggehouden. Al gauw kreeg hij, wellicht wegens zijn beroemd-beruchte naam, ook veel buitenlandse opdrachten. In de jaren zestig ontwierp hij satellietsteden in Libië, in de jaren zeventig had het bureau van Speer jr. veel werk in Saoedi-Arabië, waar het onder meer de diplomatieke wijk en het gerechtsgebouw in Riad ontwierp.

Ook in Duitsland was Speer jr. vooral actief als stedenbouwkundige. Zo ontwierp hij het masterplan voor de Expo 2000 in Hannover. In de laatste twintig jaar van zijn leven was China zijn belangrijkste werkterrein: de helft van zijn ruim tweehonderd werknemers omvattende bureau is werkzaam in Shanghai. Hier ontwierp Speers bureau onder meer Anting, een satellietstad in ‘Duitse’ stijl, compleet met beelden van Goethe en Schiller op een plein. Ook maakte zijn bureau het masterplan voor de stadswijken die in het kader van de Olympische Spelen van 2008 in Beijing zijn gebouwd. Opvallendste element hierin is een brede, lange as, die veel lijkt op de noord-zuidas die Speer sr. had bedacht voor Germania, de nooit gebouwde hoofdstad van het Derde Rijk. Hiermee, en ook met zijn opvallende voorkeur voor werken in dictaturen, trad Speer jr. meer in de voetsporen van zijn vader dan hij ooit had gewild.