Na ruzie over couscous stapt strateeg van Le Pen op

De belangrijkste adviseur van Marine Le Pen is donderdag uit de partij gestapt. Zijn gematigder koers was niet naar de smaak van de traditionele achterban. Het vertrek van deze strateeg van Le Pen stort het Front National in een crisis.

Philippot en Marine Le Pen op een partijbijeenkomst, vorig najaar. Foto Benoit Tessier/Reuters

Bij het Front National kan het eten van couscous een daad van verzet zijn. Toen een medewerkster van de donderdagochtend opgestapte vicevoorzitter Florian Philippot vorige week een foto verspreidde van een dinertje van hem en zijn entourage in een Marokkaans restaurant in Straatsburg, brak op sociale media onder rekkelijken en preciezen in de partij van Marine Le Pen felle discussie uit. De preciezen zagen de couscousmaaltijd als een provocatie, een affront tegen de Franse identiteit. De rekkelijken vonden die reacties een echo uit het bruine partijverleden, het door Philippot gemoderniseerde FN onwaardig.

‘Couscousgate’, zoals Franse media de affaire zijn gaan noemen, is niet de reden dat Philippot na ruim acht jaar zijn partijlidmaatschap neerlegde. Maar de zaak is illustratief voor de verscherpte verhoudingen over de partijkoers. Philippot, een alumnus van de prestigieuze Franse bestuurdersschool ENA, was de laatste jaren de belangrijkste adviseur van partijleider Marine Le Pen en de architect van de zogenoemde ‘dédiabolisation’ (ontdemonisering), de strategie om de oorspronkelijk extremistische partij voor bredere groepen kiezers aantrekkelijk te maken door een gematigder koers te varen. Vertrek uit de euro en economisch protectionisme werden de belangrijkste programmapunten.

Lees ook hoe correspondent Peter Vermaas in 2014 beschreef hoe Florian Philippot zich in korte tijd had opgewerkt tot een van de belangrijkste gezichten van het FN.

Maar een deel van de traditionele achterban kon zich moeilijk in zijn lijn vinden. Dat bleek al in 2014 toen bij een partijcongres in Lyon niet de officiële nummer twee Philippot, maar Marion Maréchal Le Pen de meeste stemmen voor het partijbestuur kreeg. Het nichtje van Le Pen is de oogappel van partijoprichter Jean-Marie Le Pen en vertegenwoordigt een meer ‘identitaire’ koers tegen islam en immigratie. Philippot werd door vooral de zuidelijke tak van het FN „te links” bevonden. De twee kampen stonden in de partij lijnrecht tegenover elkaar.

Tegen de euro

De bom barstte dit voorjaar tussen de twee rondes van de presidentsverkiezingen. Niet eerder had het FN zo veel stemmen gehaald, maar uit ieder onderzoek bleek dat Le Pen met Philippots koers tegen de euro nooit president zou worden. Bijna 60 procent van de Fransen bezit zijn eigen huis, een terugkeer naar de franc en een devaluatie zou voor velen een aderlating zijn. Daarop kwam Philippot met een onbegrijpelijke tussenoplossing van twee munten. Marine Le Pen wist het niet uit te leggen en sloeg een modderfiguur in het met Philippot voorbereide slotdebat tegen Macron.

Lees hoe Marine Le Pen na de teleurstelling over het verlies tegen Macron het Front National ingrijpend wilde vernieuwen.

Terwijl het FN sinds de verloren verkiezingen de grootse crisis doormaakt sinds het aantreden in 2011 van Marine Le Pen als partijleider, richtte Philippot een politieke formatie op die, zei hij, een vernieuwingsstroming binnen de partij moest worden. Dat hij zijn rol bij ‘Les Patriotes’ niet wilde opgeven, is de officiële reden dat Le Pen hem woensdag zijn taken als vicevoorzitter , verantwoordelijk voor communicatie en strategie, afnam. Daarop hield Philippot de eer aan zichzelf. Het merendeel van zijn disgenoten uit Straatsburg liet weten hem te volgen.