Column

Mijn vrijheid is meer waard dan de jouwe

Het is altijd boeiend als mensen zich op een schijnprobleem storten. Woensdag bleek dat de Hema alleen nog ‘genderneutrale’ kinderkleding gaat verkopen. Er gaan weken voorbij dat ik niet aan de Hema denk, maar je kreeg de indruk dat zich hier een enorm onrecht aandiende.

Niet dat de oplossing ingewikkeld is: liefhebbers van jongens- of meisjeskleding doen hun inkopen voortaan elders. We lopen allemaal wel eens om. Maar mensen die zich in ‘het debat’ mengden – zoals bekend is ‘debat’ voortaan vooral zelfexpressie – hadden duidelijk geen zin in oplossingen.

Zelfs politici wilden liever hun nood klagen. „Jongens zijn geen meisjes en omgedraaid. Dus welk probleem lossen we hier precies op?”, meende Ockje Tellegen (VVD). „Hema: geen Zwarte Piet, geen hij of zij. Wel hoofddoeken”, twitterde Martin Bosma (PVV) boven een Hema-bord met hoofddoekjes. Twee vertegenwoordigers van partijen met het woord ‘vrijheid’ in de naam die de vrijheid van een particuliere onderneming ondermijnen: het vrijheidsideaal maakt curieuze tijden door.

Maar we weten het. In het identiteitspolitieke moeras waarin wij ons bevinden, is slachtofferschap de nieuwe succesformule. Ik klaag, dus ik besta. Eén tegemoetkoming aan de één is benadeling van talloze anderen, en zo leidt elke tegemoetkoming – een paars Pietje, tekstloze kindershirts – tot meer benadeelden.

Nu begrijp ik ook weinig van ouders die denken dat het leven van hun kind afhangt van kleurtjes of teksten op hun kleding. Als één verschijnsel deze tijd domineert, is het de mateloze uitingsvrijheid die we opeisen, ook voor onze kinderen. Ziedaar de verwording van de debatcultuur. Dus een meisje dat geen truitje met stoere teksten kan kopen – dat leed moet te dragen zijn, lijkt me.

Intussen zijn er jongeren met échte problemen. Op Prinsjesdag liet het CPB zien dat er iets misgaat met zwak presterende 15-jarigen. Zwak presterende 9-jarigen behoren nog tot de beste ter wereld. Zwak presterende 15-jarigen vallen internationaal terug naar de middelmaat – onder landen als Polen en Estland. Tien jaar terug was dit niet, dus je zou hopen dat Kamerleden, die hier een taak hebben, zich de vingers blauw typen om dit te agenderen.

In plaats daarvan concentreerden sommigen zich liever op het schijnprobleem van de genderneutrale kleding – een thema waarover zij beter konden zwijgen. Niet alleen omdat ze er geen zeggenschap over hebben. Maar vooral omdat ze burgers en bedrijven dan ook werkelijk de vrijheden hadden gegund die zij claimen na te streven.

Tom-Jan Meeus (t.meeus@nrc.nl; @tomjanmeeus) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Jutta Chorus.