Je liet me mijn eigen regels bedenken

Op de achterpagina vertellen auteurs wat zij van hun moeder leerden. Vandaag: schrijver Raoul de Jong. „Je leerde me dat de mooiste dingen gebeuren als je risico’s neemt.”

Gister, een uur na onze Skype-afspraak, skypte mijn moeder. „Als je Skype probeert te openen via Safari werkt dat niet!” riep ze. Ik zuchtte dat ik vorige week al uitlegde dat je Skype opent via Skype en dat ik inmiddels een film zat te kijken. Zij klaagde dat het nooit uitkwam als zij belde en of ik dat stomme Facebook even kon wegklikken, want in de reflectie van mijn bril meende ze mijn tijdlijn te zien. „Dat is geen Facebook”, bromde ik, „maar een Word-bestand over wat ik leerde van mijn moeder, voor de krant”. Dat vond ze interessant. „Verkeerd met geld omgaan”, dacht ze hardop, „kleren kopen en niet schoonmaken”. Ik, nu definitief in pubermodus, bromde dat er ook leuke dingen waren die ik van haar leerde en dat ik, nee, geen zin had om die op te noemen. Dat ik het stukje wel zou sturen als het af was. „Graag van tevoren”, zei ze, „misschien vergeet je iets”.

Mam: alles wat nu volgt ga ik niet live herhalen en als we elkaar weer spreken, doe ik net alsof er nooit iets is gebeurd.

Als je mij vraagt wat ik leerde van mijn moeder (jou), is het eerste wat ik denk: alles. Natuurlijk, jouw leven is waarmee mijn leven begon. Er zijn foto’s van dat moment, letterlijk: het moment dat ik uit jou kom. Voor mijn dertigste verjaardag had je er een uitvergroot en opgestuurd. „Het is net of we blij zijn om elkaar weer te zien”, schreef je.

Ik werd geboren omdat jij een kind wilde, met of zonder vader. Toen ik negen was en jij zo oud als ik nu, stopte je met werken en ging je naar de kunstacademie. Op je 43ste reageerde je op een advertentie van een gezin dat een au pair zocht en verhuisde je naar Zuid-Frankrijk. Op je 57ste fietste je duizend kilometer door Europa, alleen.

Je was het zwarte schaap van de familie en ook daarbuiten vonden mensen je vaak raar. Soms vond ik dat vervelend. Ik had niet wat mijn klasgenootjes hadden, geen koophuis, geen vader, geen vastigheid. Maar ik had jou. En jij leerde mij wat jij van jouw ouders nooit geleerd had: dat het oké is om niet normaal te zijn. Het doel van het leven is niet om geaccepteerd te worden, maar om te bloeien. Hoe eerder je daarmee begint, hoe leuker het leven is.

Toen ik naar de kleuterklas wilde met een roze strik in mijn haar, mocht dat. Toen ik barbiepoppen verzamelde, nam jij me mee naar barbiebeurzen. Toen ik 10 was en jij 34 stapten we in de auto en vroeg jij: „Waar gaan we heen?” Ik was fan van Brigitte Bardot en zei: „Parijs.” Het duurde twee dagen om er te komen, want ik las kaart.

Je leerde me dat de mooiste dingen gebeuren als je risico’s neemt. Je leerde me moedig te zijn, doordat jij moedig was. Je werd ongelukkig van niet volgens je eigen regels leven en je leerde mij dat ik mijn eigen regels bedenken mag.

In een wereld die soms heel grijs kan lijken, heb jij altijd kleur gehad. En, lieve mam, daar kan de hele wereld iets van leren, niet alleen ik.