Eigen risico stijgt niet, premie wel

Nieuw kabinet

De vier formerende partijen grijpen in tegen een verhoging van het eigen risico in de zorg.

Het eigen risico in de zorg gaat volgend jaar toch niet omhoog. Dat hebben de formerende partijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie besloten, schrijft informateur Gerrit Zalm woensdag in een brief aan de Tweede Kamer. Zij vragen demissionair minister Edith Schippers (Volksgezondheid, VVD) om de wet snel te wijzigen.

In de dinsdag door het demissionaire kabinet van VVD en PvdA gepresenteerde Miljoenennota staat dat het eigen risico – een verplichte eigen betaling in de zorg – in 2018 stijgt van 385 naar 400 euro. Dit leidde tot veel negatieve reacties.

Met de almaar oplopende zorgkosten, ging de afgelopen jaren ook het eigen risico omhoog. Onder Rutte II liep het eigen risico op van 220 euro in 2012 naar 385 euro vorig jaar. Het idee daarachter: door mensen meer bij te laten dragen, zijn ze zich bewuster van de zorgkosten – die daarmee in toom worden gehouden.

De formerende partijen grijpen nu in om een stijging volgend jaar te voorkomen. Dat is niet verrassend. Het CDA en de ChristenUnie pleitten in de verkiezingscampagne voor verlaging van het eigen risico. CDA-leider Sybrand Buma zei woensdag dat het eigen risico voor veel mensen „een hele grote belasting” is. „Ik denk dat dit besluit veel mensen rust geeft.” D66-leider Alexander Pechtold zei dat de formerende partijen deze beslissing konden nemen omdat zij woensdag „wat meer zicht kregen op de financiën”. De partijen wilden nog niet ingaan op de vraag of zij het eigen risico ná 2018 willen verlagen. VVD-fractievoorzitter en onderhandelaar Halbe Zijlstra lijkt daarvoor het meest op zijn hoede. „Het blijft de komende jaren een uitdaging om de zorgkosten in de hand te houden”, zei hij.

Veel partijen in de Kamer zijn voor het verlagen of zelfs afschaffen van het eigen risico. De spoedwet zal daarom naar verwachting zonder problemen worden aangenomen.

Dat de al maanden in stilte formerende partijen nu naar buiten treden, is omdat er haast is geboden. Om de vereiste aanpassing daadwerkelijk in 2018 te kunnen laten ingaan, moet het demissionaire kabinet dit voor 1 oktober regelen.

Deadline voor zorgpremies

Die deadline ligt vast omdat de zorgverzekeraars zekerheid moeten hebben over de hoogte van het eigen risico. De verzekeraars stellen, op basis van onder meer de hoogte van het eigen risico, in november de premies voor volgend jaar vast. Die zullen ze zeer waarschijnlijk laten stijgen, erkennen de onderhandelaars van de formerende partijen. Buma vindt hogere premies voor iedereen getuigen van solidariteit. „Zieke mensen zijn nu al vaak in het begin van het jaar hun eigen risico kwijt. Dan kun je beter zeggen: daar betalen alle Nederlanders aan mee.”

Volgens het ministerie van Financiën kost het niet verhogen van het eigen risico de staat 150 miljoen euro. Volgens minister Edith Schippers (Zorg, VVD) betekent het handhaven van het eigen risico op 385 euro dat iedere volwassene vanaf volgend jaar ongeveer 10 euro meer aan premie moet gaan betalen, schrijft ze in een brief aan de Kamer.

Met het politieke besluit het eigen risico niet te verhogen, is de ophanden zijnde coalitie voor even uit de brand. Op 15 oktober wacht namelijk de volgende deadline. Eventuele wijzigingen in de zorg- en huurtoeslag én het kindgebonden budget moeten uiterlijk voor die datum zijn geregeld. Met name het kindgebonden budget is voor de gezinspartijen CDA en ChristenUnie belangrijk. Mocht ‘Rutte III’ daar vóór 15 oktober nog iets aan willen wijzigen, moet dat in het regeerakkoord staan. Als dat er dan nog steeds niet is, zal informateur Zalm de ook door hem heilig verklaarde stilte rond de formatie opnieuw moeten doorbreken.