Column

We merken nog maar weinig van de economische groei

De Haagse Stemming Vandaag is dag 189 van de formatie. Schrijf je in om de Haagse Stemming elke dag als nieuwsbrief te ontvangen.

Goedemorgen! We merken maar nauwelijks dat de economie stevig groeit. Jeanine Hennis wil graag door in het nieuwe kabinet. En wie doet er wat aan het eigen risico?

De koopkracht: Voelt u het al een beetje? Die vraag bleef op Prinsjesdag gisteren in de lucht hangen, na de presentatie van mooie CPB-cijfers over de groeiende economie. Het antwoord is waarschijnlijk: niet echt. Waar het kabinet vorig jaar nog dacht dat een doorsnee huishouden er dit jaar 1 procent op vooruit zou gaan, blijkt dat in de praktijk slechts 0,3 procent. Sommige mensen gaan er dit jaar zelfs op achteruit. Het Nibud waarschuwt in De Telegraaf zelfs: reken uzelf, juist bij juichberichten over een aantrekkende economie, niet rijk! Verwacht wordt wel dat een nieuw kabinet meteen maatregelen zal nemen om de koopkracht nog wat op te schroeven.

Organiseert!: Het zit het demissionaire kabinet wel dwars, die matige koopkracht. “Het is belangrijk dat meer mensen profiteren van economische voorspoed”, stond als dreigende opdracht in de Troonrede. Vooral stijgende lonen moeten daarvoor gaan zorgen, en daarvoor kijkt het kabinet streng naar het groot- en middenbedrijf. Maar tegelijkertijd is de vraag, zo analyseren Marike Stellinga en Philip de Witt Wijnen: “is er iets structureels veranderd in westerse economieën sinds de financiële crisis dat de positie van werknemers verzwakte?” Jeroen Dijsselbloem zelf gaf gisteren aan lid te zijn geworden van de FNV en riep andere Nederlanders op hetzelfde te doen. Of collega Mark Rutte dat ook had gedaan? “Hem kennend, sluit ik dat niet uit.”

Neusspray: Het was een demissionaire Prinsjesdag met een beleidsarme begroting waarvan het grootste deel de afgelopen dagen al uitlekte. Maar toch is er altijd nog wel iets te ontdekken. Uit het Belastingplan voor 2018 blijkt bijvoorbeeld dat de btw op “cosmetische, reinigende en verzorgende producten” omhoog gaat. En dus wordt de zonnebrandcrème, de neusspray en de diarreeremmer volgend jaar iets duurder. Verder verstopt in de begroting: het Koninklijk Huis krijgt volgend jaar 900.000 euro meer.

Rede: Hij was was korter dan normaal en ook ontbraken de concrete nieuwe plannen voor volgend jaar. Maar wie goed naar de Troonrede luisterde, kon toch wel het een en ander duiden. Politiek redacteur Mark Kranenburg voorzag de Troonrede van opmerkingen in de kantlijn. En datajournalist Wouter van Dijke en ik vergeleken de tekst van deze rede met voorgaande jaren: die van dit jaar was iets minder complex en gebruikte kortere zinnen.

Stijl: Nog één keer over de kleding en hoedjes dan. Moderedacteur Milou van Rossum besprak voor NRC de opvallendste outfits en toonde zich over het algemeen mild. Toch ontkomen ook de mannen niet aan een scherp oordeel. Zo krijgt Denk-Kamerlid Selçuk Öztürk een compliment, maar: “de antracietkleur van broek en gilet; dat ziet er een beetje goedkoop uit.”

Personalia 1: Het kabinet moet nog definitief afzwaaien, maar wie in ieder geval door wil is Jeanine Hennis. Bij BNR Nieuwsradio liet ze gisteren weten dat het haar “zou verbazen” als ze niet in een nieuw kabinet zou plaatsnemen. Of dat weer bij Defensie is bleef in het midden. Hennis heeft trouwens een verleden met het duidelijk uitspreken van haar ambitie. In 2012 zei ze in NRC dat haar droombaan een ministerschap bij Defensie was, en niet veel later hing Mark Rutte aan de telefoon.

Personalia 2: Michael Heemels, oud-voorzitter van de Limburgse PVV-Statenfractie en tevens voormalig voorlichter van Geert Wilders, verscheen gisteren voor de rechter wegens verduistering van fractiegelden. Het OM eiste 22 maanden cel. Heemels legde in tranen uit alles juist goed te hebben willen doen voor “held” Wilders. “Door de coke voelde ik me onaantastbaar, een soort koning.” Uitspraak op 3 oktober.

Personalia 3: Oud-minister Camiel Eurlings kwam vorig jaar in het nieuws na een vermeende mishandeling van zijn ex-vriendin. Hij schikte, maar heeft nu ondanks zijn strafblad toch een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) gekregen, meldt het AD. En dus kan hij door bij sportkoepel NOC-NSF. “Het gevoel van ongemak rond Eurlings is door zijn VOG voor mij persoonlijk verdwenen”, aldus algemeen directeur Gerard Dielessen.

WAT WIJ VOLGEN: Gisteren werd het officieel: het eigen risico stijgt volgend jaar met 15 euro naar 400 euro. En dat terwijl tijdens de verkiezingscampagne een groot deel van de partijen nog luidkeels beloofde het bedrag te verlagen of zelfs te schrappen. Ook de partijen die nu onderhandelen over een nieuw kabinet. Vanavond om 20.30 uur praat de Tweede Kamer over mensen die zorg mijden door het hoge risico. Voorafgaand wil GroenLinks-leider Jesse Klaver van de onderhandelaars duidelijkheid via een brief van informateur Gerrit Zalm: gaat een nieuw kabinet nog iets veranderen aan het eigen risico? De kans dat hij een Kamermeerderheid achter zijn verzoek krijgt lijkt klein.

WAT WIJ LEZEN: Een interview met promovenda Tamar de Waal, die onderzoek deed naar het integratiebeleid van de overheid van de afgelopen twintig jaar. Kan huiswerk zijn voor beleidsmakers, want dat beleid werkt volgens De Waal namelijk steeds slechter. Door mensen alles zelf te laten regelen en ze eerst buiten de samenleving te plaatsen, bereik je een averechts effect, stelt De Waal. “De overheid doet steeds minder voor net gearriveerde migranten, want waarom zou je investeren in mensen die nog moeten bewijzen dat ze bij ons passen?”