Het zal in 2019 weer miljarden regenen bij de frequentieveiling

Telecom

Nu de laatste frequenties zijn vastgesteld, maken mobiele providers zich op voor de veiling van 2019. Die gaat miljarden kosten.

Economische Zaken zal de telecomsector geen frequentieruimte afnemen. Foto iStock

Mobiele providers hoeven geen frequentieruimte in te leveren bij de aankomende veiling van nieuwe vergunningen, in 2019. Het ministerie van Economische Zaken (EZ) komt de telecomsector tegemoet door nog geen ruimte te reserveren voor ‘private’ bedrijfsnetwerken, bijvoorbeeld mobiele netten die ziekenhuizen zelf onderhouden.

Dat geeft partijen als KPN, VodafoneZiggo, T-Mobile en Tele2 meer lucht voor hun 4G- en 5G-netwerken én sluit Nederland beter aan op de andere mobiele netwerken in de EU, laat het ministerie weten.

In het najaar van 2019 worden de 700, 1.400 en 2.100 MHz-banden geveild. Die megaherzen zijn de cijfers die ook in de gebruiksaanwijzing van je smartphone staan: welke frequenties ondersteunt jouw toestel? De gemiddelde gebruiker haalt de schouders erbij op, maar voor providers is spectrum (frequentieruimte) de zuurstof die het netwerk in leven houdt.

Vandaar dat de telecomsector boos reageerde toen EZ in maart voorstelde om een gedeelte van de 2.100 MHz-band (nu nog in gebruik voor 3G-klanten van KPN, Vodafone en T-Mobile) niet te veilen. Frequentieruimte inleveren, dat past niet bij de verwachte groei van het mobieledataverkeer.

Het vrij te komen spectrum had EZ toegedacht aan privénetwerken van bedrijven. „Voor sommige bedrijfskritische toepassingen is een ‘normaal’ mobiel netwerk niet zeker genoeg”, legt Dick Martens van adviesbureau Strict uit. Hij geeft het voorbeeld van ziekenhuizen die mobiele telefonie willen combineren met de verplegersoproep, of een raffinaderij die een bewakingscamera „99,99 procent” in de lucht wil hebben. „Providers bieden dat soort garanties niet”, aldus Martens.

Strict hield het conceptvoorstel van EZ onder de loep en adviseerde om niet de 2.100 MHz-band, maar een andere, bijvoorbeeld die van 2.300 of 3.500 MHz, te gebruiken voor bedrijfstoepassingen. EZ is van plan dat advies ook op te volgen. Het is nog niet duidelijk wanneer die andere frequenties vrijkomen. Zo wordt een deel van de 3.500 MHz boven de lijn Amsterdam-Zwolle vrijgehouden voor de geheime diensten, die in het Friese dorpje Burum satellietcommunicatie afluisteren met grote schotels. Wat er dan met het afluisterstation (bijnaam: ‘t grutte ear’) gebeurt, is onduidelijk. De huidige bedrijfsnetwerken gebruiken een vergunningvrij deel van de 1.800 MHz-band en blijven functioneren, ook na de veiling.

Opbrengst in 2012: 3,8 miljard

Met het vaststellen van de te veilen frequentiebanden is de weg vrij voor een veiling die de schatkist in 2019 waarschijnlijk miljarden gaat opleveren. De multibandveiling van 2012 leverde 3,8 miljard euro op, die van UMTS (3G-licenties) in 2000 omgerekend 2,7 miljard. Hoewel EZ geen minimumopbrengst in gedachten heeft voor 2019 en de procedure nog niet vastligt, zijn de belangen van providers om meer spectrum te vergaren er alleen maar groter op geworden. Het mobieledataverbruik groeit snel (63 procent in 2016) en blijft groeien omdat consumenten meer video kijken via een mobiele verbinding en bijvoorbeeld bewakingscamera’s hun beelden als mobiele data doorsturen.

De te veilen vergunningen zijn 20 jaar geldig, van 2020 tot 2040. Het is de periode waarin ‘5G’ volwassen zal worden: de netwerken die apparaten en machines met elkaar verbinden. Met zulke toepassingen hopen de providers hun miljardeninvesteringen in frequenties weer terug te verdienen.