NRC checkt: ‘DACA leidde tot golf minderjarige immigranten aan de zuidgrens’

Dat zei de Amerikaanse minister van Justitie Jeff Sessions op 5 september.

Jeff Sessions Foto Taso Katopodis/EPA

De aanleiding

Op 5 september kondigde de regering- Trump aan dat zij de zogeheten DACA-regeling intrekt, waarmee president Obama in de VS opgegroeide jonge illegalen in 2012 een gedoogstatus had gegeven. Trumps minister van Justitie, Jeff Sessions, een verklaard tegenstander van DACA, deed de aankondiging. Hij zei onder meer: „Het effect van deze unilaterale presidentiële amnestie droeg onder meer bij aan een golf van minderjarigen aan de zuidgrens.”

Met de ‘unilaterale presidentiële amnestie’ bedoelde Sessions DACA. Met de ‘golf aan minderjarigen’ verwijst hij naar de stoet aan Latijns-Amerikaanse kindmigranten die enige jaren geleden over de Amerikaanse zuidgrens kwam. Wat we hier onderzoeken, is de vraag of DACA een aanzuigende werking had. Voor de goede orde zij gemeld dat kindmigranten nooit in aanmerking hadden kunnen komen voor DACA – daarvoor moet iemand voor 2007 als kind de VS zijn binnengekomen en er zijn jeugd hebben doorgebracht.

Waar is het op gebaseerd?

Sessions zei niet op welk onderzoek hij zijn uitspraak baseerde. Maar de stelling dat DACA heeft geleid tot een toevloed aan kindmigranten is door meer Republikeinen geponeerd. Zo diende senator Ted Cruz in 2014 een wetsvoorstel in om DACA te beëindigen. Het „de pan uit rijzen” van de aantallen kindmigranten, zei Cruz bij die gelegenheid volgens de Dallas Morning News, waren het „directe resultaat” van Obama’s „illegale en unilaterale amnestie”.

DACA werd in 2012 van kracht. Inmiddels maken zo’n 800.000 immigranten er gebruik van, grotendeels Mexicanen. Maar al vanaf 2008, en zeker vanaf 2011, nam het aantal alleenreizende kindmigranten aan de zuidgrens toe. Een echte crisis speelde in 2014, toen 69.000 alleenstaande minderjarigen de Amerikaanse grens over kwamen, wat zorgde voor noodsituaties in opvangcentra in onder meer Texas. In 2015 daalde het aantal kindmigranten weer naar onder de 40.000, om in 2016 opnieuw te stijgen naar bijna 60.000. Hoewel de golf aan migranten dus al begon voordat DACA van kracht werd, was inderdaad sprake van een piek in de jaren na 2012. Maar is er ook een verband?

En, klopt het?

Voor de stelling dat DACA meer kindmigranten uit Mexico en Midden-Amerika ertoe heeft gebracht de gevaarlijke reis naar de VS te ondernemen, is geen bewijs gevonden.

In 2014 werd precies deze stelling onderzocht door de economen Catalina Amuedo-Dorantes en Thitima Puttitanun van de universiteit van San Diego. Hun conclusie luidde dat DACA geen correlatie had met de migratiecijfers, maar dat een andere wet de perceptie van (kind)migranten wél heeft beïnvloed.

Deze William Wilberforce Trafficking Victims Protection Reauthorization Act (WWTVPRA) werd door George Bush in 2008 getekend en door Obama verlengd. De wet bepaalt dat minderjarige migranten, als ze niet afkomstig zijn uit buurlanden Mexico en Canada, het oordeel van de migratierechter buiten detentie af mogen wachten, wat in de praktijk betekende dat ze met rust werden gelaten. Pas na de crisis van 2014 begon de regering-Obama in samenwerking met Mexico en drie andere herkomstlanden een ontmoedigingsbeleid. Vervolgens daalde het aantal migranten in 2015.

De WWTVPRA-wet is niet dé oorzaak van de stijging van het percentage kindmigranten, tekenen de onderzoeksters aan. Daar zijn ook het in die jaren sterk oplaaiende bendegeweld en de schrijnende armoede in de thuislanden debet aan. Twee andere onderzoekers, Muzaffar Chishti en Faye Hipsman van het Migration Policy Center in New York, schreven eind 2014 dat migratie nooit te herleiden is tot één enkele oorzaak: „Recent VS-beleid jegens alleenreizende kindmigranten, haperende economieën en stijgende bende-en misdaadniveaus in Centraal-Amerikaanse landen, plus het verlangen naar familiehereniging en smokkelnetwerken hebben allemaal bijgedragen.”

Conclusie

Er zijn geen aanwijzingen dat de DACA-regeling het migratiepatroon van minderjarigen aan de Amerikaanse zuidgrens heeft beïnvloed. Maar het humanitair beleid van de regering Obama speelde wel mee in het complex van factoren dat Latijns-Amerikaanse kinderen ertoe bracht alleen op weg te gaan naar de VS. We beoordelen de uitspraak als grotendeels onwaar.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nrccheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nrccheckt