Woede over Lelystad: ‘Effe er niet doorheen gillen, mensen’

Uitbreiding vliegveld

In Dalfsen probeerde het ministerie van I&M onrust over de uitbreiding van Lelystad Airport te dempen. Een kansloze poging.

Bezoekers van de eerste informatieavond over Lelystad Airport, in Dalfsen. In Oost- en Noord-Nederland is veel verzet tegen de uitbreiding van het regionale vliegveld, vanaf april 2019. Foto Bram Petreaus

Nog voordat de zaal aan het woord komt, roept de gespreksleider de aanwezigen op om de sprekers uit te laten praten. „Ik begrijp dat het diep zit, maar bewaar jullie vragen voor later.” Zijn oproep is vergeefs.

Al bij de eerste presentatie, een geluidssimulatie van overvliegende vliegtuigen in Dalfsen en Muggenbeet, komt de zaal in opstand. Dat de vliegtuigen in de simulatie worden overstemd door langsrijdende auto’s en kabbelend water is „volksverlakkerij”. De geluidsexpert verdedigt zijn opname: „Er is altijd wel achtergrondgeluid.” Bewoner: „Nee! Niet hier!”

Het is warm in de volle zaal van hotel Het Roode Hert bij Dalfsen, ten oosten van Zwolle. Rondom zijn weilanden. Dit is het Vechtdal, „een landschap waar je volop ruimte en rust vindt”, aldus het regionale marketingbureau. In de zaal zitten circa 350, veelal oudere, mensen die dat graag zo willen houden.

Het getuigt van enige moed dat het ministerie van Infrastructuur en Milieu juist in Dalfsen de eerste van zes informatieavonden voor bewoners organiseert. Dalfsen is de haard van het verzet tegen de uitbreiding van vliegveld Lelystad. Hier wonen de oprichters van actiegroep HoogOverijssel, de bewoners die breed protest wisten te mobiliseren. Vorige week boden ze, met actiegroepen uit Gelderland en Friesland, 80.000 handtekeningen aan de Tweede Kamer aan. De ondertekenaars zijn bezorgd over geluidsoverlast door laagvliegende vliegtuigen vanaf 1 april 2019, als Lelystad open gaat voor internationaal verkeer. Lelystad moet in de toekomst vakantievluchten overnemen van Schiphol. De komende weken zijn vergelijkbare avonden in Zwolle, Steenwijk, Apeldoorn, Ede, en het Friese Balk.

De gespreksleider probeert de emoties te dempen met een amicale benadering: „Effe er niet doorheen gillen, mensen.” Topambtenaar Rob Huyser doet ook zijn best: „We willen uw geluiden meenemen naar Den Haag.” Het wantrouwen blijft echter voelbaar. Zelfs beroepsbemiddelaar Hans Alders kan daar niets aan veranderen. De enige spreker die applaus krijgt is Jan Rooijakkers, voorzitter van HoogOverijssel.

In Het Roode Hert botsen burgers en overheid. Alders, medewerkers van het ministerie, Luchtverkeersleiding Nederland en een adviesbureau verdedigen de keuzes die gemaakt zijn. De bewoners – onder meer zweef- en verkeersvliegers – zijn goed op de hoogte en bestoken de sprekers met vragen.

De routes staan al vast

De routes voor nadering en vertrek van het vliegveld zijn in 2014 vastgesteld en staan, aldus demissionair staatssecretaris Dijksma (Luchtvaart, PvdA) vorige week in een brief aan de Tweede Kamer, „niet ter discussie”. Alleen de aansluitroutes op de ‘snelwegen’ in het hogere luchtruim, die pas sinds eind juni bekend zijn gemaakt door het ministerie, liggen nog niet helemaal vast. In oktober kan iedereen zijn opvatting delen op een website, in november neemt het ministerie een besluit.

Maar veel bewoners willen meer. Ze trekken het Luchthavenbesluit voor Lelystad uit 2015, waarmee Schiphol de ruimte kreeg om Lelystad uit te breiden, in twijfel. Zij zien geen heil in de opwaardering van het kleine regionale vliegveld tot een vliegveld voor internationale vluchten. Ze denken dat Lelystad geen effectief alternatief voor Schiphol zal bieden en dat de negatieve gevolgen voor bewoners, recreanten en de hobbyluchtvaart te groot zijn.

Roep om uitstel wordt groter

Zeker is dat de groei van het aantal vluchten pas kan plaatsvinden na 2023, als het hele Nederlandse luchtruim is herzien. De roep om uitstel wordt sterker, ook politiek. Tegelijk benadrukken Dijksma en Schiphol dat Lelystad echt in 2019 open moet.

Om 21.50 uur, een half uur na de geplande eindtijd, vat een bewoner samen: „U doet uw best hoor, maar het gevoel over deze avond is niet goed.”

In Overrijssel is veel onrust over laag vliegende vliegtuigen naar Lelystad Airport. Lees ook dit achtergrondverhaal over de plannen voor het vliegveld en de bezwaren van actiegroepen: Overijssel vreest herrie door vliegtuigen Lelystad