Column

Waarom Prinsjesdag wel/niet anders dan anders is

De Haagse Stemming Vandaag is het Prinsjesdag. Schrijf je in om de Haagse Stemming elke dag als nieuwsbrief te ontvangen.

Ook een demissionaire Prinsjesdag zit vol tradities. Niet alle Kamerleden gaan vandaag naar de Ridderzaal. En een film over Wilders bevat weinig nieuws.

SPEK EN BONEN: Veel aan deze Prinsjesdag zal er niet anders dan anders uitzien: het koffertje, de koning, de koopkrachtplaatjes. Toch valt de symboliek vandaag nog meer op dan normaal. De houdbaarheid van de begroting die een demissionair kabinet presenteert is immers maar beperkt en daar hoort een “bescheiden begroting” bij. Juist die traditie wordt deze Prinsjesdag gebroken. Voor een demissionaire begroting staan er opvallend veel grote uitgaven in, schrijven Thijs Niemantsverdriet en Marike Stellinga. Er gaan grote bedragen naar leraren, ouderenzorg en gepensioneerden. Over een paar weken is deze begroting alweer achterhaald: een nieuwe coalitie staat te popelen om aan de knoppen te draaien. Dat moet ook wel, want de deadline om nog iets te veranderen ligt voor veel beleid al in oktober.

Plannencheck: In die geestdrift schuilt een gevaar. Het zal niet voor het eerst zijn dat politici plannen maken die tegengesteld uitpakken of simpelweg onuitvoerbaar zijn, memoreert Tom-Jan Meeus vandaag. Politici en hun plannen: hou ze in de gaten, waarschuwt hij. Na nare ervaringen in het verleden hebben de hoge ambtenaren zich precies dat nu voorgenomen. Zij spraken onderling af de plannen van het nieuwe kabinet op uitvoerbaarheid te checken. Dat kan nog interessant worden: topambtenaren op de rem gaan staan. “Geen beroepsgroep heeft immers een verfijnder gevoel voor de verborgen gevaren van politieke plannen; voor politieke plannen die iets héél anders zijn dan wat ze formeel beogen.”

Stay or go: Demissionair of niet, de gang naar de Ridderzaal is voor de meeste Kamerleden toch een bijzonder moment. NRC sprak er drie over hun Prinsjedag: één die voor het eerst gaat, één die er al talloze malen was en één die niet gaat. Groentje Rens Raemakers (D66) gaat misschien wel snapchatten en veteraan Kees van der Staaij (SGP) hoopt het Wilhelmus te gaan zingen. SP-Kamerlid Sadet Karabulut volgt de Troonrede liever voor de televisie. “Ik heb er gewoon niks mee: die pakjes, die koets, die koning, alle pracht en praal.”

Spoorboekje: Tradities zijn tradities, en het programma van Prinsjesdag is vandaag dus hetzelfde als altijd. Rond 13.00 uur vertrekken de koning en koningin in de glazen koets van Paleis Noordeinde naar de Ridderzaal, waar de koning omstreeks 13.15 uur de Troonrede uitspreekt. De koninklijke stoet keert daarna terug naar paleis Noordeinde voor de traditionele balkonscène. Om 15.00 uur biedt minister Jeroen Dijsselbloem het koffertje met de Miljoenennota aan de Tweede Kamer aan, die gaat dan ook online. Volg het laatste nieuws over Prinsjesdag vandaag de hele dag in ons liveblog.

Nagels: Nog een traditie: de aandacht voor de kleding van de vrouwelijke politici in de kranten. Het levert dit jaar nog een paar onthullingen op. Zo blijken de plooien in de jurk van ChristenUnie-Kamerlid Carla Dik-Faber te staan voor “de verhalen van mensenlevens - geboorte, rouw, rampspoed en feest”. En afzwaaiend minister Edith Schippers lakt haar nagels slechts een keer paar jaar: voor Prinsjesdag. In De Telegraaf op de valreep ook nog een paar handige hoedentips, zoals: huur een stylist, en: koop je hoed in Engeland.

Vesting: Ook zware beveiliging hoort inmiddels bij Prinsjesdag. Dit jaar is die, na recente aanslagen in Barcelona en Londen, nog steviger dan eerder. De afgelopen dagen werden in de straten van Den Haag roadblocks geplaatst en bezoekers worden vandaag veelvuldig gefouilleerd. Het AD spreekt zelfs van ‘vesting Den Haag’.

Wilders, de film: Donderdag te zien in Nederland: de documentaire over PVV-leider Geert Wilders van de Amerikaanse regisseur Stephen Morse. Het televisiekanaal van online magazine Vice zendt de documentaire uit. Politiek redacteur Floor Boon bekeek de film voor NRC alvast en concludeert: voor Nederlanders zit er weinig nieuws in. Het enige spannende is als Wilders vertelt over zijn tijd in Israël: “Politiek interesseerde ons niet. Wel meisjes, drank en hard werken.” Hij zag daar de “haat” in de ogen van een Egyptische jongen ontvlammen.

BUITEN HET BINNENHOF: Het nieuws dat de Amsterdamse burgemeester Eberhard van der Laan door ziekte zijn functie neerlegt, zorgde gisteren voor veel bedroefde reacties van collega-politici. Premier Mark Rutte noemde het “heel verdrietig nieuws”. Politiek betekent Van der Laans vertrekt een lastige kwestie. Want wie moet hem opvolgen? En vooral: wanneer wordt dat bepaald, vóór of na de gemeenteraadsverkiezingen?

WAT WIJ VOLGEN: Prinsjesdag, uiteraard. Politiek redacteur Petra de Koning zit vandaag in de Ridderzaal, financieel specialist Philip de Witt Wijnen onderzoekt de finesses van de Miljoenennota. En hadden we al gezegd dat er een liveblog is?