Klimaat

Reden voor klimaatoptimisme, of toch niet?

In tegenstelling tot wat veel klimaatwetenschappers eerst dachten, lijkt er nog een kleine kans om de temperatuurstijging onder de anderhalve graad te houden.

Foto Reuters

Op Twitter stuitte ik op een opmerkelijke tweet van Leo Hickman, hoofdredacteur van de website CarbonBrief. Hij laat zien hoe één recent wetenschappelijk artikel leidt tot twee verhalen in de Britse krant The Daily Mail (een voor de papieren krant en een voor de website) met twee heel verschillende conclusies.

De wetenschapsredactie concludeert uit het nieuwe onderzoek dat het nog steeds haalbaar is om de wereldwijde temperatuurstijging onder de anderhalve graad Celsius te houden, zoals in het Parijse akkoord wenselijk wordt genoemd. Daarvoor moet wel alles uit de kast worden gehaald, maar dan is het mogelijk.
De nieuwsredactie concludeert vooral dat de auteurs van het onderzoek toegeven dat tijdens de klimaattop in Parijs in 2015 een te pessimistische visie hadden op de opwarming van de aarde. En dat we dus meer tijd hebben om de uitstoot van fossiele brandstoffen te reduceren.
Eigenlijk hebben beide redacties gelijk. Maar de wetenschapsredactie lijkt de strekking van het artikel, dat maandag werd gepubliceerd in Nature Geoscience, het beste samen te vatten.

Anderhalve graad

Veel wetenschappers vermoedden op basis van de bestaande klimaatmodellen lange tijd dat het al niet meer mogelijk is om onder de anderhalve graad te blijven. Dit onderzoek, van onder andere de bekende klimaatwetenschapper Myles Allen van de universiteit van Oxford, stelt die anderhalve graad nog steeds haalbaar is met een ambitieuze CO2-reductie. Dat wil zeggen met een snelle uitstootpiek en een reductie naar het huidige niveau in 2030, die vervolgens snel verder daalt richting ‘klimaatneutraliteit’.
In de krant The Times zegt Myles Allen dat de temperatuur minder snel is gestegen dan de modellen hadden voorspeld. Medeauteur Michael Grubb, hoogleraar klimaat en energie aan University College London, zei twee jaar geleden in Parijs nog zei dat de noodzakelijke maatregelen om de 1,5 graden niet te passeren zo drastisch zijn, dat ze in een democratie niet meer mogelijk zijn. Nu geeft hij toe “dat we er beter voorstaan dan ik had gedacht”.
In cijfers komt het erop neer dat het resterende budget voor 1,5 graad 200 tot 240 gigaton kooldioxide is, afhankelijk van de inspanningen om ook andere broeikasgassen (zoals methaan en lachgas) te reduceren. Dat is ongeveer het drievoud van de 70 gigaton die eerder werden genoemd. Ondanks die positieve boodschap, zien de onderzoekers hun artikel toch vooral als een aansporing om haast te blijven maken.

Alarmerend

Een recent artikel in de Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) is juist alarmerend van toon. Volgens Veerabhadran Ramanathan, van het Scripps Institution of Oceanography in San Diego, is er een kleine kans (hij schat hem op 5 procent) dat klimaatverandering al rond het midden van de eeuw een “existentiële dreiging” vormt voor een deel van de mensheid.

Maar wie zou er nog in een vliegtuig stappen, vraagt Ramanathan zich af in een artikel in Scientific American, als de kans om neer te storten 5 procent was? En bovendien groeit die kans, als we niets doen, tot 20 à 30 procent in 2070.
Ramanathan vindt dat de ondertekenaars van het klimaatakkoord van Parijs meer moeten doen: de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen moet rond 2020 zijn piek bereiken, in 2050 moet de wereld klimaatneutraal zijn en daarnaast zullen er broeikasgassen uit de atmosfeer moeten worden gehaald.
Voor het toekomstperspectief maakt het nogal wat uit wie gelijk heeft, Myles Allan of Ramanathan. Voor het heden niet. De boodschap van beide onderzoeken is: aan het werk.

Aanvulling 25 september: Myles Allen heeft inmiddels in een opiniestuk in The Guardian gereageerd op de commotie over zijn artikel in Nature Geoscience:

In many models, total accumulated CO2 emissions do not reach today’s level until well after 2020, by which time the level of human-induced warming in the models can indeed be about 0.3C warmer than it is in the real world today, depending on how you measure it. Which means you need to be careful about using these models to work out the remaining carbon budget for an ambitious goal like 1.5C – precisely the point of our paper.

Blogger

Paul Luttikhuis

Buitenlandredacteur Paul Luttikhuis volgt op dit blog nieuws over klimaatverandering. Hij schrijft over sociale en economische gevolgen, over manieren waarop landen zich daarop voorbereiden, over nieuwe wetenschappelijke inzichten en over de onderhandelingen na ‘Parijs’. Regelmatig zullen gastauteurs hun licht laten schijnen op deze thema’s.