Column

Ontluisterende verhalen van mishandelde mannen

Zap

De documentaire ‘Vrouw slaat man’ gaat over mannen die mishandeld zijn door hun partners. Opmerkelijk was de in voorbeschouwingen geregeld opduikende vraag wat voor mannen dat dan waren.

2Doc: Vrouw slaat man (BNNVARA)

Mannen en vrouwen zijn in het ene wel gelijk en in het andere niet. Iedereen moet plassen, maar alleen voor mannen zijn er openbare toiletten. Volgens de rechter is dat omdat plassende vrouwen te weinig overlast veroorzaken. De veroordeling van wildplasster Geerte Piening stroomde maandag langs alle nieuwszenders, inclusief olijke opmerkingen over de aanwezigheid van toiletten in het gerechtsgebouw (Hart van Nederland) en een droogdemonstratie van de plastuit voor vrouwen (DWDD).

Minder reden tot tersluikse vrolijkheid was er bij de terecht veelbesproken documentaire Vrouw slaat man van Elena Lindemans, over mannen die mishandeld zijn door hun partners. Opmerkelijk was de in de voorbeschouwingen geregeld opduikende vraag wat voor mannen dat dan waren. Zwakkelingen soms? Dat is gek. Alsof je de oorzaak van geweld bij het slachtoffer moet zoeken, en niet bij de dader.

Dat lag niet aan Lindemans, die gewoon laat zien wat twee mannen overkomen is. Hun verhalen zijn erg genoeg en gaan deels over schaamte. Lindemans moest 35 bewoners van de mannenopvang (daarvan zijn er zes in Nederland, maar veel mensen weten niet dat ze bestaan) vragen, voor ze er twee vond die hun verhaal wilden doen. Want, ja: collega’s, familie, kennissen – ze durven het niet te vertellen.

De verhalen van Ludwig en Louis zijn ontluisterend. Ludwig verliet echtgenote en drie kinderen voor een beeldschone vrouw. Maar zij toonde zich extreem jaloers – zozeer dat hij tv-series ging mijden om ruzie te voorkomen. We zien korrelige beelden van hoe ze hem de ene na de andere klap geeft. Hij filmde het met een camera die hij ‘voor de bewaking’ had. „Zal ik de hulpdiensten voor je bellen?” daagt de (onherkenbaar gemaakte) vrouw hem uit. „Bel dan! Bel dan!” Even later schreeuwt ze: „Ik zweer je dat ik je doodmaak vanavond.” Maar weggaan deed hij niet: „Het uur erop lig je weer in elkaars armen.” Ze waren „verslaafd aan elkaar”.

Ludwig wordt gefilmd met de rapporten van de keren dat hij naar de EHBO werd gemept: het zijn zeker tien pakjes. Eenmaal probeerde zij hem te wurgen. Nu volgt hij weerbaarheidstraining en geeft hij voorlichting aan politiemensen. En hij staat op de schietbaan, maar dat blijkt een oude hobby. Na het zoveelste incident had de politie zijn wapens in beslag genomen – een geruststellende maatregel.

Ook bij Louis, een oudere man, begon het met jaloezie van zijn echtgenote op – bijvoorbeeld – vrouwen die voor zijn auto langs overstaken. En ook zij trok een keer een sjaal strak om zijn nek tot hij geen adem meer kreeg. Louis ging pas praten toen zijn kinderen (14 en 3) uit huis werden geplaatst. In zijn nieuwe huis wordt hij opgespoord door de vrouw die hij consequent ‘mijn bijna-ex’ noemt. Hij probeert met een vriend zijn oude huis binnen te komen, waar het slot veranderd is. Met een boormachine proberen ze het te forceren, maar dan blijkt zijn vrouw thuis, hoewel gas en licht al tijden afgesloten zijn. Scheldpartij door de deur.

De hartverscheurende verhalen in Vrouw slaat man gaan niet over mannen of vrouwen: ze gaan over mishandeling en over hoe moeilijk slachtoffers los kunnen komen van daders. En daarin zijn mannen en vrouwen gelijk.

Het einde van de film is schokkend. In de laatste scène krijgt Louis bezoek van een vriend, die na een korte blik in de gang vraagt van wie die schoenen zijn. We zien twee halfhoge dameslaarsjes. Zijn die van…? Inderdaad. „Scheiden?” zegt Louis. „Ik zou niet weten waarom.”

Au.