Prinsjesdag

Volg het laatste nieuws over Prinsjesdag

Automatische verversing

GroenLinks wil duidelijkheid over eigen risico

Het lekte een paar weken terug al uit en werd dinsdag bevestigd in de Miljoenennota: het eigen risico in de zorg stijgt volgend jaar van 385 naar 400 euro. Dit is een wettelijk automatisme dat in werking treedt als de zorgkosten stijgen, wat volgend jaar het geval is. In de begroting van Volksgezondheid wordt geschat dat ook de maandelijkse basispremie in 2018 met ongeveer zes euro stijgt tot 113,50 euro. De zorgverzekeraars stellen de premie voor volgend jaar in november definitief vast.

Het eigen risico ligt ook op de formatietafel. VVD en D66 willen het niet verlagen, maar CDA en ChristenUnie hebben dit in de campagne wel beloofd. Veel linkse oppositiepartijen zijn ook tegen het eigen risico en zeker tegen een stijging. GroenLinks wil daarom woensdag een brief van informateur Gerrit Zalm over of de formerende partijen nog iets tegen de stijging in 2018 willen doen. Daarbij is dan wel haast geboden, want het ongedaan maken van de stijging vereist een wetswijziging die voor 1 oktober zou moeten worden ingediend. Demissionair minister Schippers liet eerder weten dat zij dit niet meer ziet gebeuren. De Kamer debatteert woensdagavond over het eigen risico. Vorige week stemde een Kamermeerderheid nog tegen een voorstel om het eigen risico komend jaar in ieder geval niet te verhogen.

Btw-tarief op drogisterijproducten omhoog

Nieuws uit het dinsdag gepresenteerde Belastingplan: verschillende bij de drogisterij verkrijgbare producten vallen vanaf 1 januari niet meer onder het lage btw-tarief van zes procent. Het gaat om producten als tandpasta, zonnebrandcrème, babycrème, insectenspray en antiroosshampoo, waarover voortaan 21 procent btw wordt geheven.

De wijziging komt voort uit een "eenduidige en heldere definitie" die de Belastingdienst voortaan voor geneesmiddelen hanteert. Alle geneesmiddelen, ook homeopathische, die zijn erkend door het College Beoordeling Geneesmiddelen blijven onder het lage tarief van zes procent vallen.

Dijsselbloem: lonen moeten omhoog

Foto Bart Maat / ANP.

Minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën (PvdA) vindt de looneis van de werknemersbonden terecht. "De lonen moeten gewoon omhoog", zei hij dinsdagmiddag in een toelichting op de begroting voor volgend jaar.

Vakbond FNV eiste gisteren "minimaal 3,5 procent loonsverhoging" in de komende CAO-ronde. Volgens de scheidend minister van Financiën is "het echte probleem" van Nederland dat de loonontwikkeling ver achterblijft op de groei van de economie. "De reëel beschikbare inkomens zijn nauwelijks verbeterd. Die staan nog op het niveau van 2001." De koopkrachtontwikkeling voor dit jaar wordt door het Centraal Planbureau op 0,3 procent geschat, voor volgend jaar op 0,6 procent. Afgezet tegen de economische groei (3,3 procent dit jaar, 2,5 procent volgend jaar) noemt de PvdA-bewindsman de koopkracht "niet geweldig".

Om zijn pleidooi voor hogere lonen kracht bij te zetten is Dijsselbloem lid geworden van de FNV – al voor de verkiezingen van maart. ,,De vakbonden moeten krachtig worden, dus word allemaal lid”, luidde zijn oproep bij een persbijeenkomst na het aanbieden van de Miljoenennota aan de Tweede Kamer.

Kabinet steekt 116 miljoen extra in veiligheid

Het kabinet steekt volgend jaar 116 miljoen euro extra in veiligheid. Dat geld is verdeeld over drie ministeries (Veiligheid & Justitie, Defensie en Binnenlandse Zaken). Er gaat twintig miljoen euro extra naar de marechaussee, vooral naar grensbewaking.

De AIVD en MIVD krijgen er ook geld bij. Daar bovenop komt nog 26 miljoen euro voor cyberveiligheid, verdeeld over de politie, AIVD en MIVD. Voor het afpakken van crimineel geld investeert het kabinet in 2018 dertig miljoen euro. De 116 miljoen euro gaat verder naar kleinere programma's, zoals de aanpak van uitreizigers naar Syrië (4 miljoen euro).

Begroting Koninklijk Huis stijgt

De begroting van het Koninklijk Huis wordt in 2018 verhoogd met 900.000 euro. Dat blijkt uit dinsdag gepubliceerde cijfers. De begroting stijgt naar 42,3 miljoen euro.

Twitter avatar koninklijkhuis Koninklijk Huis Informatie over de begroting van de Koning 2018 is te vinden op https://t.co/RNSCVd1DhT #Prinsjesdag https://t.co/lqWIdUT4M6

De grondwettelijke uitkeringen aan de vorst en andere leden van het Koninklijk Huis dalen licht, evenals doorbelaste uitgaven van andere begrotingen. De functionele uitgaven stijgen juist.

Dit zei de koning in de Troonrede (en dit bedoelde hij)

De Troonrede was dit jaar een kwart korter dan die van vorig jaar. Nog geen kwartier had koning Willem-Alexander nodig. Bij afwezigheid van een volwaardig kabinet konden er weinig nieuwe plannen worden bekendgemaakt.

NRC-journalist Mark Kranenburg las de Troonrede en annoteerde de tekst. Klik op de gemarkeerde passages om zijn commentaar te lezen.

Foto Koen van Weel/ANP

Koopkracht stijgt in 2017 minder dan verwacht

De economie groeit harder dan verwacht, maar niet alle Nederlanders merken dit in hun portemonnee. Dat schrijven NRC-journalisten Marike Stellinga en Philip de Witt Wijnen. In 2017 is de koopkracht van de meeste Nederlanders er minder op vooruit gegaan dan verwacht.

Vorig jaar verwachtte het kabinet Rutte II nog dat Nederlanders er dit jaar op vooruit zouden gaan. Maar uit de bijgestelde ramingen van het ministerie van Sociale Zaken blijkt dat de koopkracht van diverse inkomensgroepen (tweeverdieners, alleenstaanden, gepensioneerden) dit jaar daalt. Dat komt vooral door de hoger dan verwachte inflatie. Dat is een tegenvaller, nu de economie harder groeit dan verwacht, met 3,3 procent dit jaar.

Het compenseren van koopkracht voor gepensioneerden, zoals het demissionaire kabinet in zijn laatste begroting voor 2018 heeft afgesproken, is om meerdere redenen een slecht idee en niet voor herhaling vatbaar. Dat stelt de Raad van State in haar jaarlijkse advies over de rijksbegroting.

Het adviesorgaan onder leiding van CDA’er Piet-Hein Donner omarmt de conclusie die het kabinet zelf in de Miljoenennota trekt: dat koopkrachtreparatie voor gepensioneerden „werkenden dubbel raakt. Zij betalen die reparatie, maar eveneens valt hun toekomstige koopkracht lager uit”.

Dijsselbloem biedt Miljoenennota aan Kamer aan

Demissionair minister Jeroen Dijsselbloem heeft zojuist de Miljoenennota gepresenteerd aan de Tweede Kamer. Het is de vijfde en laatste keer dat Dijsselbloem de begroting in het beroemde koffertje aan het parlement mocht aanbieden. Alle stukken zijn inmiddels gepubliceerd en hier in te zien.

Foto Bart Maat/ANP

De minister roemde de economische vooruitgang. "We geven meer geld uit in winkels en halen meer geld binnen uit het buitenland", aldus Dijsselbloem. "Toen deze regering aantrad, was dat anders. Mensen waren zuinig. De economie werd kleiner en werkloosheid nam toe."

"We geven op dit moment minder geld uit dan er binnenkomt en zo brengen we onze schuld naar beneden", zei Dijsselbloem. "In afwachting van een nieuw kabinet mag je minder veranderen dan je zou willen, maar we trekken meer uit voor leraren, verplegers en koopkracht."

Dijsselbloem werd dinsdag vergezeld door de 12-jarige Rotterdamse scholier en 'mini-minister' Haci Nuh:

Twitter avatar J_Dijsselbloem Jeroen Dijsselbloem Mini-minister Haci loopt mee vandaag #Prinsjesdag #Pdag2017 https://t.co/jdQcIyXO63

De stukken in het koffertje werden eerder op de dag al ondertekend:

Meer reacties van politici op de Troonrede

Meer politici hebben op de Troonrede gereageerd. ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers is het eens met de stelling van de koning dat nog niet alle Nederlanders genoeg voelen dat het beter gaat. "Het is evident dat we zorg moeten dragen voor de middengroepen, die zwaar hebben geleden in crisis", zei Segers, die vanwege de formatie nog niet kon zeggen hoe een volgend kabinet dat gaat doen.

PVV-leider Geert Wilders noemt de Troonrede "een erg slecht verhaal". Hij snapt niet dat er na jaren van bezuinigingen niet meer geld teruggaat naar de burgers nu er "enorme overschotten" zijn. Wilders:

"Dat is geen geld van Mark Rutte, dat is geld van de mensen thuis. Ik vind dat je dat geld nu terug moet geven."

GroenLinks-lijsttrekker Jesse Klaver vond het opvallend dat er veel aandacht was voor de toegenomen economische groei:

"Het kabinet erkent onvoldoende dat nog niet iedereen daarvan profiteert en vergeet voor het gemak dat dat het gevolg is van politieke keuzes."

Twitter avatar jesseklaver Jesse Klaver Er zijn te veel problemen om in 2018 alles bij het oude te laten. Wat ons betreft beginnen we in deze begroting met de verandering:
Twitter avatar jesseklaver Jesse Klaver Het eigen risico moet in ieder geval omlaag, de kolencentrale aan de Hemweg moet sluiten en er moet meer geld naar de jeugdzorg.

SP-leider Emile Roemer zei blij te zijn dat er meer geld naar verpleeghuizen gaat. Maar volgens de lijsttrekker moet er meer geld naar de gehele gezondheidszorg. Roemer:

"De afgelopen jaren zijn er 80.000 banen verdwenen in de zorg. Nu zijn er meer mensen nodig en kun je ze niet vinden [...] Er is geld te verdelen, maar de mensen die het nodig hebben krijgen het niet."

Een analyse van taalgebruik en lengtes van Troonredes

Er is haast geen toespraak waar aandachtiger naar wordt geluisterd dan de Troonrede. Wat is het kabinet van plan? Hoe kijkt men naar de toestand in de wereld? Maar het zijn wel vaak ellenlange volzinnen, doorspekt met ambtenarentaal, zodat je vaak behoorlijk goed moet luisteren om iets concreets te horen.

Dit jaar was de Troonrede die koning Willem-Alexander uitsprak een beetje vreemd. Er is nog geen nieuw kabinet, dus kon er ook geen nieuw beleid worden gepresenteerd. NRC bekeek hoe lang Troonredes door de jaren heen waren, hoe complex het taalgebruik was en welke woorden vaak terugkeerden.

Lees hier de analyse van de Troonredes: De Troonrede gaat met zijn tijd mee

Balkonscène koninklijk paar

Koning Willem-Alexander en koningin Máxima hebben duizenden Oranjefans toegezwaaid bij de traditionele balkonscène op Paleis Noordeinde. Zij werden hierbij geflankeerd door prins Constantijn en prinses Laurentien.

Foto: Robin van Lonkhuijsen/ANP

Politici reageren op Troonrede

D66-leider Alexander Pechtold noemt de Troonrede van vandaag “optimistisch”. Hij is blij met de aandacht voor het Caraïbisch gebied, dat zwaar getroffen is door orkaan Irma.

Twitter avatar APechtold Alexander Pechtold Optimistische #troonrede, Nederland staat er door samenwerking beter voor. Volgend kabinet kan handschoen oppakken. #investeren #koopkracht
Twitter avatar APechtold Alexander Pechtold Alweer worden de eilanden in de Cariben zwaar op de proef gesteld. Terechte aandacht in opening #troonrede

SP-Kamerlid Sadet Karabulut, die de toespraak volgde van buiten de Ridderzaal, was minder te spreken over de Troonrede. De politica sprak met NRC over waarom zij bewust niet naar Prinsjesdag ging.

Twitter avatar SadetKarabulut Sadet Karabulut Hét grootste probleem van deze tijd blijft onbenoemd: (wereldwijde) ongelijkheid. Is onhoudbaar en moet nú worden bestreden. #Prinsjesdag

Ook Marianne Thieme, lijsttrekker van de Partij voor de Dieren, was negatief:

Twitter avatar mariannethieme Marianne Thieme Geen woord over voedselschandalen, massale kippenvergassing. Slechts pappen en nathouden klimaatverandering #laatmaarwaaien #troonrede

Premier Mark Rutte sprak van een "mooie en passende Troonrede", schreef hij op Facebook:

"We kunnen [...] vaststellen dat Nederland aan het einde van deze kabinetsperiode er weer sterk voor staat. Een enorm contrast met de economische situatie van toen wij aantraden."

D66-Kamerlid Kees Verhoeven roemde de vele aandacht voor digitalisering:

Twitter avatar KeesVee Kees Verhoeven In deze korte #troonrede veel nadruk op digitalisering. De Koning sprak over cyberspionage, cybersabotage en cybercriminaliteit. #belangrijk

PVV-leider Geert Wilders zei tegenover de NOS dat hij vond dat de Troonrede weinig nieuws bevatte.

Lees hier de Troonrede terug

De volledige tekst van de Troonrede, die koning Willem-Alexander net heeft uitgesproken, staat online. De toespraak is hier terug te lezen.

De Koning spreekt de #Troonrede uit. Lees hier de Troonrede terug: https://t.co/obh2s2eC4F #Prinsjesdag pic.twitter.com/buVvsVRgOD

— Koninklijk Huis (@koninklijkhuis) 19 september 2017

De Troonrede was dit jaar 1.664 woorden lang. De tekst was daarmee 503 woorden korter dan in 2016. De tekst van de Troonrede is ook beschikbaar in het Duits, Engels en Frans.

Koning: meer geld naar verpleeghuiszorg

Eén van de grotere uitgaven die het demissionaire kabinet nog wel doet is de investering van 435 miljoen structureel in de verpleeghuiszorg. De koning zegt daarover dat "het doel is om meer liefdevolle zorg te bieden aan meestal kwetsbare ouderen. Dit komt tegemoet aan een breed levende wens in de samenleving en Staten-Generaal."

Foto Koen van Weel/ANP

Willem-Alexander spreekt over angst voor terrorisme

De koning gaat ook in op de dreiging van terroristische aanslagen. Hij zegt dat "wij ons niet door angst moeten laten regeren". "Het beste antwoord op terrorisme is dat we vasthouden aan onze manier van leven", aldus de koning. Hij benadrukt ook het belang van handhaving van de rechtsstaat en een goede omgang met elkaar:

"Een verbonden samenleving is een gedeelde verantwoordelijkheid en een permanente opdracht."

Koning Willem-Alexander kondigde aan dat er extra geld gaat naar veiligheidsmaatregelen en terrorismebestrijding. Hij zei de uittreding van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie te betreuren.

Koning: demissionair kabinet is terughoudendheid geboden

Dat Prinsjesdag dit jaar plaatsvindt in een tijd van kabinetsformatie, betekent dat voor het demissionaire kabinet "terughoudendheid geboden is bij het indienen van nieuwe voorstellen". Dat ontslaat de regering niet van de plicht om te doen wat in het landsbelang is, zei de koning.

Koning spreekt over positieve economische ontwikkelingen

Over Nederland zegt de koning dat er positieve economische ontwikkelingen zijn, zoals de dalende werkloosheid en een gezonde schatkist. "Het fundament is deze kabinetsperiode sterker geworden, ons land staat er stukken beter voor."

De koning zegt wel dat meer mensen nog moeten gaan profiteren van de economische voorspoed.

Koning Willem-Alexander begint Troonrede

Koning Willem-Alexander begon zijn Troonrede zojuist met een blijk van medeleven aan de slachtoffers van orkaan Irma op de Bovenwindse eilanden. \

"Vandaag zijn ons hart en gedachten bij de inwoners van Sint-Maarten, Saba en Sint-Eustatius. [...] Het Caraïbisch deel van het koninkrijk staat er bij de wederopbouw niet alleen voor."

Kijken: rijtoer koninklijk paar

De rijtoer van het koninklijk paar zit erop. Bekijk hier beelden van de tocht:

Koning Willem-Alexander en Koningin Máxima in de #GlazenKoets naar #Ridderzaal #Prinsjesdag pic.twitter.com/F7PBqHRRuO

— Koninklijk Huis (@koninklijkhuis) 19 september 2017

Koning Willem-Alexander en koningin Maxima vertrekken met de Glazen Koets vanaf Paleis Noordeinde naar de Ridderzaal waar de koning de troonrede zal voorlezen. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

Militairen paraderen voorafgaand aan de Glazen Koets op weg naar de Ridderzaal waar de koning de troonrede zal voorlezen. Foto Olaf Kraak/ANP

Foto Sander Koning/ANP

Hoe anders zal deze Troonrede zijn?

Koning Willem-Alexander spreekt zo rond 13.15 uur de Troonrede uit. De beleidsarme begroting die het demissionaire kabinet-Rutte II indiende heeft gevolgen voor de Troonrede, maar het gebrek aan grootse kabinetsplannen maakt niet dat koning Willem-Alexander vanmiddag niets kan zeggen. De Troonrede is de afgelopen jaren sowieso al minder een lijstje plannen, en meer een breder verhaal over de stand van het land, schrijft NRC-journalist Mark Kranenburg. Wat we dit jaar sowieso gaan horen: een woord van medeleven met de bewoners van de koninkrijksdelen die getroffen zijn door orkaan Irma.

Rijtoer koninklijk paar begonnen

Koning Willem-Alexander en koningin Máxima zijn begonnen aan hun tocht in de Glazen Koets van Paleis Noordeinde naar de Ridderzaal. Duizenden Oranjefans hebben zich langs de route verzameld om een glimp van het vorstelijk paar op te vangen. De route van de koets:

De route van de Glazen Koets. Infographic ANP

Omstreeks 13.15 uur spreekt de koning de Troonrede uit, ten overstaan van de Verenigde Vergadering van de Eerste en Tweede Kamer. De koninklijke stoet keert daarna per koets terug naar Paleis Noordeinde, waar de traditionele balkonscène plaatsvindt.

Aankomst van de Glazen Koets bij paleis Noordeinde #prinsjesdag pic.twitter.com/aYfJCpv3cW

— Danny van den Bosch (@dannyvdbosch) 19 september 2017

In De Ridderzaal heeft de VVD-fractie zich als eerste verzameld. Er worden selfies genomen met de lege troon:

Twitter avatar pdekoning petra de koning VVD als eerste fractie in de Ridderzaal, selfies bij lege troon #Prinsjesdag https://t.co/1MYb6wkLNT

Hoedenparade bij de Ridderzaal

Kamerleden en bewindslieden arriveren bij de Ridderzaal, waar zij dadelijk getuige zullen zijn van de Troonrede. Hieronder de aankomst van fractievoorzitter Marianne Thieme (Partij voor de Dieren), minister Melanie Schultz van Haegen (Infrastructuur en Milieu) en minister Edith Schippers (Volksgezondheid).

Thieme maakt ieder jaar een statement met haar outfit. Dit jaar vraagt zij daarmee aandacht voor vrouwenkiesrecht.

Edith Schippers, minister van Volksgezondheid, arriveert bij de Ridderzaal op Prinsjesdag. Foto Lex van Lieshout/ANP

1:52:44 DEN HAAG - Minister Melanie Schultz van Haegen van Infrastructuur en Milieu arriveert bij de Ridderzaal op Prinsjesdag. Foto Lex van Lieshout/ANP

Fractievoorzitter Marianne Thieme (PvdD) arriveert bij de Ridderzaal op Prinsjesdag. Foto Lex van Lieshout/ANP

Burgemeesters vier grote steden zwaaien niet naar Glazen Koets

De burgemeesters van de vier grote steden (Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht) zwaaien vanmiddag niet naar de koets van de koning en koningin. Dat bevestigt een woordvoerder van de Amsterdamse locoburgemeester Kajsa Ollongren tegenover persbureau ANP. Normaal zwaait het viertal ieder jaar naar het vorstelijk paar.

Reden hiervoor is dat de Amsterdamse burgemeester Eberhard van der Laan maandag liet weten dat hij per direct terugtreedt als burgemeester. Dit omdat hij is uitbehandeld, zo maakte hij bekend in een brief aan alle Amsterdammers.

Fokke en Sukke blikken vooruit op Troonrede

Fokke & Sukke nemen vast een voorschot op de Troonrede, die om 13.15 uur wordt uitgesproken door koning Willem-Alexander:

#Prinsjesdag pic.twitter.com/NGzR1z4jL8

— Fokke & Sukke (@fokkesukke) 19 september 2017

Ook dit jaar de Glazen in plaats van Gouden Koets

Net als vorig jaar worden koning Willem-Alexander en koningin Máxima van Paleis Noordeinde naar de Ridderzaal gereden in de Glazen Koets. Dit rijtuig vervangt de bekende Gouden Koets, die de komende jaren wordt gerestaureerd. De Glazen Koets is ouder dan de Gouden en werd vanaf 1840 gebruikt op Prinsjesdag. Sinds 1903 nam de Gouden Koets die rol over en was de Glazen Koets vooral nog te zien op speciale gelegenheden zoals bij het huwelijk van prinses Juliana en prins Bernhard.

De Glazen Koets dankt zijn naam niet aan een overdaad van glas, maar aan het glas dat de ornamentenrand onder de ramen moet beschermen. De kast van de koets is donkerblauw, met een rand van laurier- en eikenbladeren. In het interieur overheersen purper fluweel en, voor de hemel, witte zijde.

Foto Remko de Waal/ANP

Kamerleden tonen vol trots hun outfits

Het is ieder jaar weer een beetje een wedstrijd, vooral onder vrouwelijke Kamerleden: wie draagt de mooiste outfit en hoed met Prinsjesdag? Verschillende Kamerleden laten op social media al vol trots hun aankleding zien:

Twitter avatar CvanBrenk Corrie van Brenk Samen met dochter Michelle klaar voor Prinsjesdag. https://t.co/yxO8cEmgWR

GroenLinks-Kamerlid Lisa Westerveld, die haar eerste Prinsjesdag meemaakt, draagt vandaag geen hoed, liet ze in een interview met het AD weten. "Ik draag er nooit één, dus ik heb besloten om er op Prinsjesdag ook geen te dragen", zegt Westerveld. Ze merkte wel dat het dragen van een hoed onder vrouwelijke Kamerleden echt een ding is. "Het is écht een issue onder de vrouwen. Er ligt veel nadruk op onze kledingkeuze."

Commissie van in- en uitgeleide oefent juiste pasjes en knikjes

Om er zeker van te zijn dat de koning en koningin de tocht van de Glazen Koets naar de Ridderzaal veilig afleggen, is er jaarlijks een zogeheten Commissie van in- en uitgeleide. De samenstelling wisselt elk jaar. Dit jaar mogen ChristenUnie-Kamerlid Joël Voordewind, PvdA-Kamerlid Attje Kuijken en CDA-Kamerlid Raymond Knops de leden van het Koninklijk Huis begeleiden.

Vanochtend is alvast geoefend op de juiste pasjes en knikjes, zo vertelde Voordewind onze verslaggever Petra de Koning. Het is in het verleden namelijk wel eens mis gegaan. De oefening duurde circa een uur.

Dijsselbloem ondertekent Miljoenennota

Hij biedt hem vanmiddag pas aan, maar demissionair minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem ondertekende zojuist op zijn ministerie al de Miljoenennota. Onze financiële man Philip de Witt Wijnen zette vanochtend op een rij welke belangrijke cijfers de afgelopen dagen al zijn uitgelekt.

Foto Bart Maat/ANP

Foto Bart Maat/ANP

Tom-Jan Meeus: blijf opletten vandaag

De voorspellingen voor vandaag zijn eensluidend: het wordt een ‘beleidsarme’ Prinsjesdag. Grote kans, maar laat u niet in slaap sussen, adviseert columnist Tom-Jan Meeus. “Zelfs als kabinetten zeggen dat hun plannen niet veel soeps zijn, blijkt achteraf geregeld dat we beter hadden moeten opletten.” Meeus:

” Zo onthulde de Volkskrant maandag hoe de Kamer vorig jaar oktober instemde met miljarden extra voor verpleeghuiszorg, zonder dat Kamerleden het in de gaten hadden. Ze stemden twee maanden later zelfs voor een motie die hetzelfde beoogde. Zelf heb ik ooit eens nagekeken hoe we aan ons leger zzp’ers zijn begonnen: op 4 oktober 2001 werd dit als technisch dingetje, ‘de gemodificeerde WAZ-variant’, aan de Kamer voorgelegd: niemand wist waartoe het zou leiden.”

Quiz: Welke Troonrede hoort bij welk jaar?

Het blijft toch altijd weer behelpen met de Troonrede. Met recht een rede. Geen "verhaal” waar politici tegenwoordig zo mee dwepen wat vervolgens een "inbreng” wordt als ze eenmaal Kamerlid zijn.

Troonredes door de jaren verschillen dan ook amper. NRC verzamelde de teksten en creëerde woordwolken bij de verschillende redes. Herkent u welk verhaal bij welk jaar hoort?

Doe hier de quiz:

Laatste Prinsjesdag voor minister Bussemaker

Voor demissionair minister van Onderwijs Jet Bussemaker is het haar laatste Prinsjesdag als bewindspersoon van Rutte II. Samen met haar man legde ze vanochtend in Amsterdam de laatste hand aan haar outfit. Fotograaf Bram Budel legde het moment voor NRC vast.

Foto: Bram Budel

Prinsjesdag gaat ook over identiteit, warmte en eenheid

Prinsjesdag is dit jaar meer ceremonie dan inhoud. Tradities en rituelen hebben echter praktische en positieve effecten. Dat schrijft Gert-Jan Lelieveld, universitair docent bij de sectie Sociale en Organisatiepsychologie aan de Universiteit Leiden, vandaag in de Gedragscolumn.

Dat vandaag Prinsjesdag toch plaatsvindt, komt vooral doordat de Grondwet dit voorschrijft. Maar dat is niet de enige legitieme reden, schrijft Lelieveld:

“Prinsjesdag is meer dan enkel het aanbieden van de Miljoenennota. Het is een traditie die deel uitmaakt van de Nederlandse democratie. Inzichten vanuit de economie, filosofie en sociale psychologie laten zien dat Prinsjesdag zoveel meer is dan een introductie van de begroting en dat dit soort ceremonies en feestdagen hele nuttige en positieve effecten hebben op het volk.”

Strenge veiligheidsmaatregelen in Haagse binnenstad

Prinsjesdag 2017 is vermoedelijk de best beveiligde Prinsjesdag ooit. Hoewel de gemeente Den Haag geen details over de maatregelen wilde prijsgeven, zijn de veiligheidsmaatregelen al dagenlang zichtbaar in het Haagse straatbeeld. Zogenaamde hekken met 'stopwerking' (zie foto) moeten voorkomen dat terroristen met voertuigen op het publiek kunnen inrijden, zoals de afgelopen jaren bij aanslagen regelmatig gebeurd is.

Veel straten in Den Haag zijn afgezet voor verkeer in verband met de rijtoer van het koninklijk paar vanmiddag. De gemeente heeft het publiek dat komt kijken gevraagd geen grote tassen of rugzakken te dragen en mag op controlepunten de tassen controleren.

De politiecommandant van #Prinsjesdag2017 controleert zoals altijd de route, samen met een aantal leden van zij staf https://t.co/SjveBvkRzT

— Politie Den Haag (@POL_DenHaag) 19 september 2017

Wie is wie in de Koninklijke Stoet?

Het ministerie van Defensie maakte een handig overzicht van wie wie is in de Koninklijke Stoet:

De marechaussee oefende maandag vast de cavalerie-escorte:

Tijd voor de generale repetitie! Dit oefenden Daphne, paard Huuber en haar collega's @Marechaussee allemaal voor #Prinsjesdag in Den Haag: pic.twitter.com/ooA3pmtVwq

— Min. van Defensie (@DefensieOnline) 17 september 2017

Twitter avatar koninklijkhuis Koninklijk Huis Op het strand van Scheveningen oefent de #Cavalerie Ere-escorte voor #Prinsjesdag https://t.co/MCJua95Adk https://t.co/Fiw9jskK1b

Dit weten we al

Uit tot nu toe – aan NRC en andere media – gelekte informatie uit de Miljoenennota blijkt dat het demissionaire kabinet op de valreep nog voor ruim 1,3 miljard aan extra investeringen vastlegt voor de komende jaren. Grootste kostenpost de 425 miljoen euro voor het verhogen van koopkracht voor kwetsbare groepen. Daardoor zullen komend jaar alle inkomensgroepen meer bestedingsruimte krijgen, van 0,3 procent voor uitkeringsgerechtigden tot 1,1 procent voor de hoogste inkomensgroepen (met een bruto jaarsalaris van meer dan een ton).

Voor het tegemoetkomen van één specifieke groep trekt het kabinet 270 miljoen euro uit voor het verhogen van de salarissen in het primair onderwijs – een maand geleden nog bron voor een bijna-crisis tussen VVD en PvdA.

Bovenop de al eerder dit jaar bekend gemaakte investering in de verpleeghuiszorg (435 miljoen komend jaar, oplopend tot 2,1 miljard in 2021), wordt er 30 miljoen euro per jaar beschikbaar gesteld voor de werving en opleiding van verplegend personeel.

Er gaat vanaf volgend jaar 116 miljoen euro extra naar het departement van Veiligheid & Justitie, onder meer voor de inlichtingendiensten en het bestrijden van cybercrime.

Twee uitvoeringsorganisaties waar de afgelopen jaren zoveel organisatorische problemen waren krijgen extra geld: 75 miljoen euro voor de Belastingdienst, 25 miljoen voor de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit.

Welke cijfers zijn al uit de Miljoenennota gelekt?

Bronnen: AD, NRC, RTL, De Telegraaf, de Volkskrant

Eerste Oranjefans op het Noordeinde

Terwijl een veegmachine het voorplein van paleis Noordeinde schoonveegt...

Terwijl een veegmachine het voorplein van paleis Noordeinde schoonveegt... Foto Niels Wenstedt/ANP

...wachten de eerste fans al bij het hek van het paleis. Foto Niels Wenstedt/ANP

Oscar Meijer uit Amersfoort kwam dinsdagochtend in alle vroegte aan in Den Haag om alles mee te kunnen maken.

Oscar Meijer uit Amersfoort kwam dinsdagochtend in alle vroegte aan in Den Haag om alles mee te kunnen maken. Foto Niels Wenstedt

En hij was niet alleen.

En hij was niet alleen. Foto Niels Wenstedt/ANP

En Oranjefan van het eerste uur Johan Vlemmix was er ook al bij voor het ochtendgloren.

En Oranjefan van het eerste uur Johan Vlemmix was er ook al bij voor het ochtendgloren. Foto Niels Wenstedt/ANP

Beleidsarme begroting, beschouwende Troonrede?

Een beetje een atypische Prinsjesdag vandaag, met een demissionair kabinet dat een half jaar na de verkiezingen nog altijd zit en dus de begroting voor volgend jaar heeft moeten maken. Het is in politiek Den Haag in zo'n geval goed gebruik dat het demissionaire kabinet met weinig nieuw beleid komt. De laatste begroting van Rutte II is inderdaad een stuk beleidsarmer dan normaal, maar heel erg bescheiden is hij zeker niet, schrijven onze politiek redacteuren Thijs Niemantsverdriet en Marike Stellinga vandaag. Zo doet Rutte II nog eerder aangekondigde investeringen in de verpleeghuiszorg en het basisonderwijs en wordt de koopkracht voor ruim 400 miljoen euro gerepareerd. Heel lang houdbaar is de begroting overigens niet: de formerende partijen die Rutte III gaan vormen zullen over een paar weken naar verwachting de begroting nog op punten aanpassen. Begrotingstechnisch niet noodzakelijk, maar wel een manier op een eigen stempel op het beleid van volgend jaar te drukken.

Foto Bas Czerwinski / ANP.

Een beleidsarme begroting heeft ook gevolgen voor de Troonrede, maar het gebrek aan grootse kabinetsplannen maakt niet dat koning Willem-Alexander vanmiddag niets kan zeggen. De Troonrede is de afgelopen jaren sowieso al minder een lijstje plannen, en meer een breder verhaal over de stand van het land, schrijft Mark Kranenburg. Wat we dit jaar sowieso gaan horen: een woord van medeleven met de bewoners van de koninkrijksdelen die getroffen zijn door orkaan Irma.

Door de vaste tradities van Prinsjesdag is het programma dit jaar niet anders dan alle andere jaren. Rond 13.00 uur vertrekken koning Willem-Alexander en koningin Máxima in de Glazen Koets van Paleis Noordeinde naar de Ridderzaal, waar de koning omstreeks 13.15 uur de Troonrede uitspreekt voor de Verenigde Vergadering van de Eerste en Tweede Kamer. De koninklijke stoet keert daarna per koets terug naar Paleis Noordeinde, waar de traditionele balkonscène plaatsvindt. Om 15.00 uur biedt minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem het koffertje met daarin de Miljoenennota aan de Tweede Kamer aan.

Voor parlementariërs is Prinsjesdag een bijzondere dag, maar niet voor allemaal. NRC sprak met D66'er Rens Raemakers (het jongste Kamerlid (26) gaat voor het eerst), SGP-leider Kees van der Staaij (die voor de twintigste keer gaat) en SP'er Sadet Karabulut, die als republikein niet naar de Ridderzaal gaat.