Terecht of niet, elk bedrijf wil in de groene index

Deze rubriek belicht ontwikkelingen op de financiële markten. Vandaag: de duurzaamheidsindex van Dow Jones.

Een opmerkelijke nieuwkomer in de Dow Jones Sustainability Index: British American Tobacco, maker van onder andere Lucky Strike-sigaretten. Foto Lex van Lieshout/ANP

Duurzaam beleggen wint de laatste jaren hard aan populariteit. Volgens recent onderzoek staken financiële instellingen en investeerders van over de hele wereld vorig jaar meer dan 19 biljoen euro in bedrijven en initiatieven die rekening houden met mens en milieu. In vergelijking met twee jaar eerder was dat een toename van meer dan een kwart.

Geen wonder dus dat bedrijven graag benadrukken hoe maatschappelijk verantwoord ze te werk gaan. Naast een financieel jaarverslag publiceren ze daarom ook bijna allemaal een duurzaamheidsverslag of sociaal jaarverslag, waarin lezers worden bijgepraat over pogingen om energie te besparen of de arbeidsomstandigheden te verbeteren.

Is het kiezen tussen goed beleggen en groen beleggen? Lees ook dit interview met twee experts: ‘Je kunt uitstekend goed én groen beleggen’

Toch weegt weinig op tegen een plekje in de duurzaamheidslijst van de Amerikaanse aandelenindex Dow Jones, die deze maandag wordt bijgewerkt voor het komende jaar. De Dow Jones Sustainability Index (DJSI) wordt namelijk alom gezien als een van de belangrijkste groene graadmeters. Wordt een bedrijf daarin opgenomen, dan is dat vaak aanleiding voor een uitzinnig persbericht. Helemaal als het wordt uitgeroepen tot duurzaamste van de hele sector, zoals KPN dit jaar.

Nieuw in de index is komend jaar de chipmachinefabrikant ASML, het zestiende Nederlandse bedrijf in de lijst. En ook voor elektronicagigant Samsung is een plekje ingeruimd. Maar verreweg het opmerkelijkst is het derde bedrijf dat door de samenstellers werd opgenomen in de DJSI: British American Tobacco, jaarlijks goed voor zo’n 665 miljard sigaretten.

En de tabaksfabrikant is niet het enige bedrijf in de index dat menig duurzaam belegger waarschijnlijk doet fronsen. Wie zou beleggen in de DJSI steekt zijn geld voor een deel ook in oliebedrijven, staalreuzen en mijnbouwers. Niet de industrieën waaraan je het eerst denkt als het gaat over groen beleggen.

Het is volgens een woordvoerder van vermogensbeheerder RobecoSAM, die helpt bij het opstellen van de lijst, het gevolg van de wijze waarop samenstellers tot hun selectie komen. Daarbij wordt gebruik gemaakt van een ‘best-in-class-aanpak’: per sector krijgt alleen de groenste 10 procent een plek in de graadmeter.

Dat daardoor „controversiële” industrieën in de DJSI komen, beseft de zegsman maar al te goed. Maar die zijn volgens hem nodig voor de „diversiteit” in de index: als je hele groepen bedrijven bij voorbaat uitsluit, komt dat de spreiding van de beleggingen niet ten goede.

Het maakt de Dow Jones Sustainability Index niet meteen de beste graadmeter voor wie op zoek is naar duurzame bedrijven om in te beleggen, vindt ook Frank Wagemans van VBDO, de vereniging voor duurzame beleggers. „De DJSI beoordeelt alleen hoe duurzaam een bedrijf producten maakt. Maar of het product zelf ook duurzaam is, daar kijken ze niet naar.”

Neem een bedrijf dat zich bezighoudt met het fabriceren van bioplastic, zegt Wagemans. „Dan werkt het aan heel duurzame producten. Maar bij het samenstellen van de DJSI levert dat geen extra punten op. Waardoor het kan voorkomen dat dit bedrijf niet op de lijst komt en een tabaksfabrikant wel.”

Om tot een goede portefeuille met duurzame beleggingen te komen, zijn er volgens Wagemans genoeg alternatieven. Wie mensenrechten belangrijk vindt, kan bijvoorbeeld kijken naar de Corporate Human Rights Benchmark. En voor klimaat is er de lijst van het Carbon Disclosure Project. „Of je kunt natuurlijk op zoek gaan naar een beleggingsfonds dat zich bezighoudt met duurzaam beleggen”, zegt hij.

Lees ook: Een begrip als ‘duurzaam’ is vrij rekbaar. Dus hoe weet dan je welke beleggingen écht duurzaam zijn? Lees ook: Vijf tips voor het maken van je keuze

Toch ziet Wagemans ook de positieve kanten van de DJSI. „Bedrijven willen graag een plekje in die lijst, dus gaan ze beter hun best doen. Het dwingt ze duurzamer te worden.”