Leven zonder afval? Hergebruik, hergebruik, hergebruik

Gedragsverandering

Bijdragen aan een circulaire economie? Adopteer de zero waste-levensstijl: vermijd plastic, focus op hergebruik.

Foto: iStock

Hoe kun je een duurzaam leven leiden, zonder dat je in een hutje op de hei moet leven? Dat vroeg Emily-Jane Lowe-Townley (38), auteur van Leven zonder afval (2015) uit Baarn zich af. Ze ergerde zich aan de hoeveelheid afval die ze aan de straat zette. Zeker toen ze kinderen kreeg en de afvalbak volstroomde met luiers en nog meer plastic verpakkingen. Daarom besloot ze drie jaar geleden het roer om te gooien: ze adopteerde een zero waste-levensstijl.

Zero waste gaat een stap verder dan recyclen. In plaats van een flesje water dat je maar één keer gebruikt en daarna netjes in de plasticcontainer gooit, koop je een roestvrijstalen fles, die je constant hervult. „Die gebruik je bij wijze van spreken de rest van je leven”, zegt Lowe-Townley, „dat is zoveel beter dan recyclen.”

Als ik naar de Chinees ga, dan neem ik mijn eigen bakje mee

Ook Jessie Kroon (23) leeft zero waste, sinds 2014. Samen met haar zus Nicky (27) richtte ze A new zero op, een consultancybureau in duurzame gedragsverandering. Kroon zegt eveneens dat het van belang is verder te denken dan recyclen, omdat recyclen alleen werkt onder hele specifieke omstandigheden, ervan uitgaand dat de inzameling en verwerking precies gaat zoals zou moeten.

„Neem een wegwerpbeker. Er zijn mensen die zeggen: dat is recyclebaar”, zegt Kroon. „In de praktijk is dat enorm lastig. De buitenkant is van karton, maar in de binnenkant zit een plastic laagje. Anders loopt de koffie dwars door je beker heen.”

De bouwer, de boer en de consument. Iedereen moet zijn manier van leven drastisch veranderen. Lees ook: Het einde van de kliko

De afvalbespaarder kiest bij ieder product dat hij wil gebruiken voor het product dat je het langst meegaat, zegt Lowe-Townley. Een katoenen of papieren zak? Dan kies je de katoenen, in plaats van de papieren zak, die na twee keer gebruiken scheurt. En als je een leeg doosje eieren hebt, dan vertrap je die niet voor bij het oud papier, maar gebruik je die voor het volgende dozijn.

In de praktijk betekent zero waste naast hergebruik vooral het ontlopen van plastic verpakkingen. Geen voorverpakt fruit, geen shampooflacons, geen flesjes cola. Dat betekent dat je slim moet kijken waar je producten vandaan haalt, waarbij de markt vaak uitkomst biedt. Maar hoe lastig is het om een jaar door te komen, zonder ook maar een plastic verpakking te openen?

Er zijn mensen die zeggen: dat is recyclebaar. In de praktijk is dat enorm lastig.

Niet heel moeilijk, vinden Kroon en Lowe-Townley. Het vereist vooral voorbereiding en planning. „Als ik naar de Chinees ga, dan neem ik mijn eigen bakje mee”, zegt Kroon. „Dat vergt wel een extra handeling, daar moet je even aan denken, maar het wordt al snel een gewoonte.”

Lowe-Townley noemt een aantal relatief simpele manieren waarop je als consument je afvalproductie drastisch kan verminderen. Koop een roestvrijstalen waterfles en gebruik een porseleinen mok voor je koffie. Neem naast een boodschappentas ook een aantal kleine tasjes mee naar de supermarkt, waar je groente, fruit en broodjes in kan stoppen, zodat je daar geen plastic verpakkingen voor nodig hebt. Ga zo vaak mogelijk naar de markt en neem zelf potjes mee voor olijven, feta en noten. Koop je kleding tweedehands, of lease een wasmachine bij Bundles, een bedrijf dat dure maar zuinige wasmachines aanbiedt. Die verspillen minder energie dan goedkopere „wegwerpapparaten”, zoals Bundles dat op zijn website noemt.

Sommige producten zijn echter simpelweg niet zero waste te verkrijgen. Kroon noemt als voorbeeld medicijnen en voorbehoedsmiddelen. „Of zoiets als folie om roomboter”, zegt Lowe-Townley. „Dat kun je onmogelijk kopen zonder verpakking.”

Wat betreft de luiers, bleek de oplossing echter alleszins mogelijk: gebruik wasbare luiers. „Dat zijn niet meer van die vierkante lappen van vroeger”, zegt Lowe-Townley. „Je doet ‘m gewoon om zoals elke luier. Maar in plaats van ‘m bij het vuil te gooien, belandt hij in de wasmachine.”

Duurzaam menstrueren? Gebruik uitwasbaar maandverband

Correctie (16 september 2017): In een eerdere versie werd Bundles abusievelijk gespeld als Bundle.