Lezersbrieven: Duurbetaalde levenswijsheden van een 91-jarige man

‘Halte Tussentijds’, zo noem ik mijn levensverhaal over de afgelopen 91 jaar, waarmee ik de weg wilde versperren voor speculaties en verfraaiingsmethodes toegepast in necrologieën. Na 166 bladzijden vol ongepaste waarheden dwongen tijd en omstandigheden mij om de laatste punt erachter te zetten en over te gaan op de realiteit van het nú.

Mijn twee beste overgebleven vrienden hebben de laatste paar maanden het loodje moeten leggen en ook mijn tijd nadert. Hopelijk binnen niet al te lange tijd, want het lichaam vertoont slijtageverschijnselen die niet meer te repareren vallen.

Ik wil het niet aan anderen overlaten om de omstandigheden van het nu te omschrijven, temeer omdat ik de laatste jaren van mijn leven als een totale verrijking beschouw. Alsof het leven nog wat goed te maken had en de pluktijd was aangebroken in een prachtige herfst. De prijs daarvoor was dan ook hoog en stormachtig.

Wat een rijkdom en rust beleef ik zo als eenling, om als ongelovige de leefwereld om mij heen te mogen aanschouwen en er verder mee klaar te zijn en ook straks van de naweeën verlost te zijn. Nog nagenietend van al het wereldse dat ik binnen de marges bereikt en geconsumeerd heb, nogmaals, te duur betaald, maar wat je er dan ook voor krijgt is de levenswijsheid van het heden.

Eenzaamheid? Ja, maar je herinneringen, bijgeschaafd door de tijd, helpen je er wel door heen. Je hebt immers tijd genoeg om er over na te denken en kan daarmee tot omgekeerde wijsheden komen want het moet opeens niet meer. Pluk daar de herfstvruchten maar van die je na je pensioen er doorheen moeten helpen.

Je verliest je partner en moet alleen verder met een verorberd lichaam. Wees er dus klaar voor om zelfs in je eentje nog verder te kunnen met een hoop verdriet maar ook met nieuwe aangepaste mogelijkheden. Maar sta wel voor die mogelijkheden open want er kan nog zoveel op je af komen. Geniet van de kleine en grote dingen, maak ze tot een onderwerp die je te lijf kunt gaan in een aanpassingsperiode. Ze hebben mij van keihard tot een gevoelsmens gemaakt. Lichamelijk hoop ik de volgende morgen niet meer wakker te worden en ben ik aan euthanasie toe. Volgens de dokter voldoe ik echter niet aan de wettelijke eisen, alsof ik die niet zelf mag uitmaken. Maar toch begint iedere dag weer met die verdomde verzorgsters die mij weer uit de droom helpen en weer een lach op mijn gezicht toveren en nog erger: ze komen ‘s avonds ook nog terug net alsof ze de nacht daardoor weer leefbaarder kunnen maken. Gelukkig zal ik ze straks niet meer missen want ik geloof niet in een hemel. Ik kies er dan ook voor om het nog maar even uit te zingen want er valt ook nog wel het een en ander te genieten in het leven en zolang de vrouwen ouder worden dan de mannen, aanleiding genoeg om er nog even mee door te gaan, zou ik zeggen.

Cultuurmarxisme

Debatvervuiling

Mij bekruipt het gevoel dat er in de discussie over het cultuurmaxisme vooral een nieuwe term van stal wordt gehaald om een constructie op te tuigen waarmee politieke tegenstanders kunnen worden weggezet en waarmee het publieke debat wordt vervuild (Er waart een cultuurmarxistisch spook door ons diversiteitsdebat, 5/9).

‘Fascist’ en ‘neoliberaal’ zijn ook zulke achterhaalde termen, waarvan je kunt betogen dat ze niet langer van toepassing zijn vandaag de dag. Maar zolang de term en de achterliggende ideeënconstructie bij het wereldbeeld past, blijft hij gebruikt worden.

Het gebruik of misbruik van zulke termen is in de eerste plaats vooral een uiting van intellectuele armoede. We zijn blijkbaar zo weinig creatief dat we voor de hedendaagse politieke ontwikkelingen op links en rechts niet in staat zijn om nieuwe termen te bedenken, en daarom teruggrijpen op benamingen uit het verleden die het heden niet of nauwelijks recht doen.

Promovendus in de Encyclopedie van de Rechtswetenschap,