TomTom ziet geen toekomst meer in sportgadgets

Technologie

Fitnessproducten zouden TomToms consumententak nieuw leven in blazen. Die strategie faalt nu de animo voor wearables tegenvalt.

Een uitvergrote replica van een van de fitnessgadgets van TomTom tijdens IFA, de grootste beurs voor consumentenelektronica in Berlijn, in 2015 Foto Chris Ratcliffe / Bloomberg

Na vier jaar proberen stopt TomTom met fitnessgadgets, zoals sporthorloges en actiecamera’s. Over enkele weken trekt TomTom hoogstwaarschijnlijk de stekker uit de divisie, die meer dan 2,7 miljoen gadgets verkocht, maar geen goede aanvulling blijkt op het Nederlandse techbedrijf. TomTom blijft voorlopig wel losse navigatiekastjes maken – die zijn nog winstgevend.

TomToms fitnessavontuur begon in 2011 met een horloge dat in samenwerking met Nike op de markt verscheen. In 2013 ging TomTom sporthorloges onder eigen merknaam maken, om de krimpende consumententak (navigatiekastjes die vaak vervangen worden door smartphones) nieuw leven in te blazen. In 2015 kwam TomTom met een actiecamera op de markt, in navolging van het succes van de GoPro.

Eind 2016 schrapte TomTom 200 banen bij de consumententak, in juli dit jaar zei TomTom ‘strategische opties’ te overwegen. Volgende maand, voor de kwartaalrapportage, is duidelijk of de sporthorloges verkocht worden aan een andere elektronicaproducent of de activiteit wordt stopgezet.

Het lijkt die laatste optie te worden; TomTom steekt geen energie meer in nieuwe fitnessproducten. Vorig jaar presenteerde het bedrijf nog een reeks nieuwe gadgets op de IFA, elektronicabeurs in Berlijn. Een van de pronkstukken was de Touch, die je vetgehalte kan meten. Afgelopen maand was er op IFA geen nieuw TomTom-product meer te vinden. Van de actiecamera verscheen na 2015 nooit een tweede versie.

Het is lastig om een koper te vinden in dit tegenvallende marktsegment van wearables – slimme horloges en fitnessbandjes. Fitbit, marktleider in activiteitenmeters, zag zijn beurswaarde het afgelopen jaar halveren en lijdt verlies.

Concurrent Garmin meldde vorig kwartaal een daling van 15 procent in activiteitenmeters en wil complexere smartwatch-horloges maken om de strijd aan te gaan met de Apple Watch en Samsung. Apple noemde zich afgelopen week de grootste horlogefabrikant ter wereld, maar vermijdt daarbij het aantal verkochte Apple Watches te vermelden.

TomTom is niet van plan om complexe smartwatches te gaan bouwen. Het gokte op de sportcategorie, maar dat bleek een niche: er is weinig aanwas aan nieuwe sportievelingen en bestaande gebruikers upgraden niet.

Hoeveel verloor TomTom met zijn sportgadgets? In het tweede kwartaal van 2017 schreef het bedrijf 169 miljoen euro af op de consumentendivisie. Dat was een afschrijving van goodwill; in werkelijkheid was de investering in de fitnesstak veel lager, aldus bronnen binnen het bedrijf.

Werkelijke waarde

Al in 2013 zei topman Harold Goddijn in een interview met NRC dat de consumententak de werkelijke waarde van TomTom ‘vertroebelt’. Er zou nu nog geen sprake zijn van het afstoten van portable navigation devices (PND’s), omdat die nog geld opleveren, eenvoudig te maken zijn en meer overlap hebben met de rest van het bedrijf. Maar de relevantie van die kastjes daalt snel: van TomToms omzet (254 miljoen in het afgelopen kwartaal) komt minder dan de helft nog uit de consumententak.

Lees ook het interview met Goddijn uit 2013: TomTom, kampioen van een krimpende markt

TomTom probeerde de verkoopkanalen van de navigatiesystemen beter te benutten door sporthorloges te maken. Maar fitnessgadgets hebben weinig gemeen met de kern van het bedrijf: digitale kaarten, verkeersinformatie, navigatiesoftware.

Een nieuw fietsnavigatieproduct bouwt TomTom TomTom niet meer zelf maar in samenwerking met de Japanse elektronicareus Sony. TomTom concentreert zijn aandacht en het talent (het bedrijf telt 4.700 medewerkers) liever op de zakelijke markt: leverancier aan de auto-industrie, mobiele diensten als Uber en wagenparkbeheerders.

Beleggers fleuren op zodra TomTom dreigt de consumententak af te stoten. Dat zou het bedrijf een nóg begeerlijker overnamekandidaat maken. TomTom is de laatste zelfstandige kaartleverancier naast Google en Here. Here belandde al in handen van Duitse automerken. De hoge resolutiekaart is een onmisbaar ingrediënt voor zelfrijdende auto’s.

TomTom spaarde alle belangrijke productaankondigingen op voor deze week. Op autobeurs IAA kondigde het bedrijf onder meer de Bridge Hub aan - een soort activiteitenmeter voor auto’s – en een kaart met laadplekken voor elektrische auto’s. Terwijl TomTom de consument loslaat, worden de banden met de auto-industrie, waaronder grote toeleveranciers als Bosch, steeds inniger.

NB: in een eerdere versie van dit artikel stond dat TomTom stopt met de navigatieapparatuur voor de smartphone app. Dit betreft een oudere versie van de iPhone app, de huidige TomTom GO Mobile app blijft wel ondersteund.