Een Harley op kosten van Albert Heijn

Fraude

Na de vastgoedfraude beloofde de sector zijn leven te beteren. Maar nu is er een nieuwe fraudezaak, waarin de rechterhand van één van de hoofdverdachten van de Klimop-zaak een sleutelrol vervult.

Illustratie Studio NRC

Op de donkere zondagavond van 9 november 2014 rijden een glimmende BMW 7 en een stoffige Landrover het parkeerterrein van het Van der Valk Hotel Sassenheim langs de A44 op. Het ruikt er naar uitlaatgassen en – door de naastgelegen vleeswarenfabriek – naar bacon.

In de ene auto zit Robert H., een Haagse aannemer die aan de grond zit. In de andere de nummer 28 van de Quote 500: Harry Hilders, één van de rijkste vastgoedondernemers van Nederland.

In de lobby van het hotel praat Robert H. tot na middernacht met Hilders. Hij wil de klok luiden over Urban Interest, het vastgoedbedrijf van Hilders, waar hij als aannemer vrijwel fulltime voor werkt. Het gesprek is Robert H.’s laatste strohalm. Hij is blut en uitgewrongen – als Harry hem niet helpt, gaat hij failliet.

Weggeschreven jetski’s

Robert H. vertelt de vastgoedondernemer hoe hij met zijn bedrijf Stero Bouw jarenlang bij werknemers van Urban Interest thuis verbouwingen heeft uitgevoerd, zonder de werkelijke kosten in rekening te brengen. Hoe hij voor personeel van Hilders valse facturen heeft opgesteld. Hoe hij heeft geholpen privé-aankopen, motoren, jetski’s en designmeubels weg te schrijven op projecten van de baas. Maar ook dat er offertes van aannemers werden doorgestuurd en dat er is gerommeld in de huurdersadministratie. Het meest praat hij echter over de architect van dit frauduleuze spel: de rechterhand van Hilders, diens commerciële man Niek L.

De 54-jarige Harry Hilders is de zoon van een gelijknamige vastgoedondernemer met de bijnaam ‘de krottenkoning van Den Haag’. Vader Hilders was berucht, zijn zoon verkiest de luwte. Hilders junior laat zich niet fotograferen en mijdt de pers. In 2006 doopte hij zijn bedrijf Hilders Groep om in het anonieme Urban Interest, een vastgoedbedrijf in Den Haag waar veertig mensen werken.

Urban Interest ontwikkelt, koopt, beheert, verhuurt en verkoopt panden. Van kantoren op A-locaties in binnensteden en oude V&D-panden tot gedateerde winkelcentra in buitenwijken van Utrecht en Den Haag. De portefeuille van het bedrijf is omvangrijk en zeer winstgevend: in 2015 maakte Urban Interest 40,5 miljoen euro winst. Winst die, zo zeggen winkeliers die van Urban Interest huren, wordt opgestuwd door stevige huurverhogingen, die het bedrijf doorvoert als het de kans krijgt. Het vermogen van Hilders wordt geschat op meer dan een half miljard euro.

Harry Hilders is een keurig geklede, onopvallende Hagenaar. Hij vertelt graag dat niet hij, maar zijn personeel zijn bedrijf runt. Zijn directeur is steevast het aanspreekpunt.

Maar met deze Robert H. moet hij zelf om de tafel. Wat die te vertellen heeft, is ernstig genoeg.

Ex btw

En dus zit Harry Hilders twee dagen later wéér ’s avonds in de lobby van de Van der Valk in Sassenheim, weer tegenover aannemer Robert H., die hem opnieuw tot in detail vertelt wat zijn commerciële rechterhand allemaal uithaalt.

Hilders, zo schrijft Robert H. later aan zijn curator, raadt hem aan geen herrie te schoppen. Je gaat zelf de gevangenis in als je met dit verhaal naar justitie stapt, waarschuwt de vastgoedondernemer. Hilders doet een bemiddelingspoging. Hij heeft met zijn commerciële man gepraat en er zou een half miljoen op tafel kunnen komen, „ex btw”, aldus Robert H. Zou de kwestie daarmee opgelost kunnen worden?

Maar Robert H. is vastberaden. Een half miljoen is niet genoeg. Stero Bouw gaat failliet en Robert H. doet aangifte van fraude. Later, na onderzoek, dringt ook de curator van Stero aan op actie van de autoriteiten.

Bijna drie jaar later, in juni dit jaar, valt opsporingsdienst FIOD binnen bij Urban Interest, op zoek naar bewijsmateriaal. De opsporingsdienst heeft negen verdachten op het oog en doorzoekt woonhuizen en bedrijfspanden door heel Nederland. Harry Hilders en zijn bedrijf zijn geen verdachten. De rechterhand van Hilders, ‘hoofd winkels’ Niek L. wel. Hij is hoofdverdachte, samen met zijn Aerdenhoutse zakenvriend Roderick van P.

Het duo wordt verdacht van faillissementsfraude, het opmaken van valse facturen, het wegmoffelen van privéverbouwingen ter waarde van 1,7 miljoen euro, aanbestedingsfraude en niet-ambtelijke corruptie.

NRC kreeg inzage in processtukken met mails, facturen en chatberichten en sprak met betrokkenen over het strafrechtelijk onderzoek dat uit het faillissement is voortgevloeid.

Déjà-vu

Voor Harry Hilders is de inval in juni een déjà-vu. Op 13 november 2007 stond de FIOD ook al in zijn statige kantoor aan de Riviervismarkt in Den Haag. Toen vanwege de grootste FIOD-actie uit de Nederlandse geschiedenis: de zaak-Klimop, die draaide om vastgoedfraude en omkoping bij Bouwfonds en het Philips Pensioenfonds.

De meeste hoofdrolspelers van de vastgoedfraude zitten op dit moment hun straf uit. Zoals oud-Bouwfonds-directeur Jan van Vlijmen en de vastgoeddirecteur van het Philips Pensioenfonds, die door Van Vlijmen werd omgekocht.

Harry Hilders ontsprong de dans. Hij zou voor 5 miljoen euro de vastgoedman van Philips Pensioenfonds hebben omgekocht, maar schikte na jaren van onderzoek in 2010 voor 40 miljoen euro zijn zaak. Het is op dat moment de grootste schikking uit de Nederlandse geschiedenis. Onderdeel van de deal met het OM is dat Hilders een taakstraf uitvoert (hockeykleedkamers schoonmaken in Voorschoten). Hij treedt terug als directeur van Urban Interest.

De zaak-Klimop en de economische crisis die daarna uitbreekt, schudden de Nederlandse vastgoedwereld grondig op. De banken, de overheid en de vastgoedbedrijven zelf komen met een keur aan maatregelen om herhaling te voorkomen: van beleidsprogramma’s en risicosignaleringen tot gedragscodes en meldpunten voor misstanden.

In een zeldzaam interview in zakenblad Quote zegt Harry Hilders eind 2014 dat de verscherpte regels de zaken ten goede hebben gekeerd. „De mentaliteit in de vastgoedwereld is er voornamelijk op gericht transparant en open zaken te doen. Daarnaast: er zijn diverse relaties die redeneren dat de ellende van het doorlopen van een strafproces een garantie is om je uiterst netjes en volgens de regels te gedragen.”

Inmiddels lijkt de zaak-Klimop al weggezakt uit het geheugen van de vastgoedwereld. De markt trekt aan, de rente is laag, de economie viert feest. Begin 2017 weten banken, pensioenfondsen en gemeenten Harry Hilders weer te vinden en maakt hij deel uit van de duurzaamheidskopgroep van vastgoedfinancier ING Real Estate Finance. Hij mag met ING en negen collega-vastgoedondernemers mee op ‘duurzaamheidsexpeditie’ naar de Noordpool en legt in een bijbehorend filmpje op de website van de bank trots uit wat hij allemaal doet voor een betere wereld.

Onzichtbaar voor de buitenwereld houdt hij binnen Urban Interest de touwtjes strak in handen. Een betrokkene vertelt aan de FIOD dat Hilders vaak in zijn kantoor in het statige Haagse pand te vinden is, steevast bellend met een oortje. „Er wordt bij wijze van spreken nog geen pen besteld zonder dat Harry het bonnetje ziet”, zegt de man.

Juist daarom is het faillissementsdossier van Stero Bouw, een huisaannemer van Urban Interest, zo pijnlijk voor Hilders. De cultuuromslag die de Klimop-zaak met zich mee moest brengen, lijkt aan zijn bedrijf voorbij te zijn gegaan.

Hulp bij doorstart

In augustus 2011 zit aannemer Robert H. ook al aan de grond. Stero Bouw is door de crisis in problemen gekomen en failliet gegaan. Hij maakt zich zorgen om zijn toekomst en die van zijn personeel. Maar daar is Niek L., met een oplossing. Stero doet dan al klussen voor Urban Interest. Wat nou als Niek L. samen met een vriend helpt met een doorstart?

Niek L. en die vriend – de Aerdenhoutse bedrijvenopkoper en vastgoedhandelaar Roderick van P. – nemen Robert H.’s schuld van een kwart miljoen bij ABN Amro over. Zij beloven te helpen, door hem klussen toe te schuiven. Werk zat: Roderick van P. bezit her en der winkels en woningen. En Niek L. belooft dat Urban Interest Stero bouwklussen zal geven.

Zo geschiedt. Het doorgestarte Stero kan aan de slag in winkelcentra van Urban Interest in Almere, Lisse en Breda. Roderick van P. zet het bedrijf aan het werk in een uitgewoond winkelpand aan de bloemenmarkt in Amsterdam.

Het duo wil wel iets terug: Robert H. en zijn mensen moeten voor hen privé klusjes doen: verbouwen, materialen bestellen en luxe goederen kopen. De baten zijn voor de mannen, terwijl de rekening naar Stero gaat. Het bedrijf wordt hierdoor volgeladen met schulden en – zo vermoedt Robert H. – klaargestoomd voor een faillissement. Hij geeft meermalen aan „op deze manier niet verder te willen werken”, maar kan niet anders omdat hij bij zijn redders in het krijt staat.

Het was „financieel watertrappelen” schrijft Robert H. in een 20 pagina’s lange emotionele verklaring. Stero werd langzaam „leeg getrokken” en raakte steeds afhankelijker van opdrachten die Niek L. regelde vanuit Urban Interest. Huurders kregen daarbij van Stero hoge rekeningen voor niet bestaand meerwerk. Met het vrijgespeelde geld werd Stero in de lucht gehouden en konden Niek L. en Roderick van P. leuke dingen doen. Als Robert H. tegensputtert, draait Niek L. de opdrachtenkraan vanuit Urban Interest langzaam dicht. Robert H.: „Ik was er gewoon niet tegen opgewassen”.

Niek L. koopt bijvoorbeeld een camper (die „op naam van zijn moeder wordt gezet”), twee jetski’s en een flyboard, een luxe bankstel voor zijn broer. Hij regelt een Harley door Albert Heijn 50.000 euro te veel te laten betalen voor een verbouwing in een winkelcentrum van Urban Interest. „Hiermee was de motor betaald door AH. Ja, daar moesten we wel om lachen. Er kwam dan ook een muntje van AH aan de sleutelbos te hangen”, schreef Robert H. daarover.

Ook werd er grondig verbouwd in privéwoningen. Niek L. liet zijn huis in Vianen slopen, uitbreiden en afbouwen door Stero. Overal moesten maatwerkkasten komen. De rekeningen worden bij Stero geboekt op „winkelcentrum Poelmarkt te Lisse”. Zo komt Stero in steeds grotere financiële problemen.

Roderick van P. laat zijn villa in Aerdenhout door Stero opknappen, tegen sterk gereduceerd tarief. De kosten voor „twee badkamers”, de „logeerkamer met veel handgemaakt meubelwerk” en „Velux-dakramen met zoveel opties dat zelfs Velux zei dat nog nooit te hebben meegemaakt” worden weggeschreven. Roderick van P. ontpopt zich daarbij tot een zeer veeleisend opdrachtgever, terwijl het personeel van Stero nog niets eens „een kopje koffie of iets anders krijgt aangeboden”.

Niek L. laat het personeel van Urban Interest volop meeprofiteren van zijn gerommel, zegt Robert H. Hij noemt acht werknemers, van directieleden tot secretaresses bij naam. Allemaal worden ze volgens hem gematst, met grote en kleine privéverbouwingen. Geregeld door Niek L., de altijd behulpzame commerciële man. En uitgevoerd door Stero.

De curator trekt het later na. In een dagvaarding concludeert ook hij dat „is gebleken dat er omvangrijke (bouw)werkzaamheden zijn verricht, waarvan ogenschijnlijk niet de bedoeling was dat die in rekening zouden worden gebracht”. Hiervan profiteren Niek L. en zijn familieleden, maar ook „verschillende andere medewerkers van Urban Interest”. Bij drie werknemers van het bedrijf haalt de curator geld terug.

Verbouwing van 3,5 ton

Een uit de hand gelopen verbouwing aan het huis van de broer van Niek L., is de druppel. De kosten, inclusief tuinhuis en aanleg van voor- en achtertuin, lopen op tot zo’n 350.000 euro, berekent Robert H. Hij mag van Niek L. maar 5.000 euro declareren.

Dit kan niet meer uit. Hij stapt naar Harry Hilders, de hoogste baas zelf, die al snel nattigheid begint te voelen. Zo stuurt Hilders na de tweede ontmoeting Robert H. opeens een formele brief. Zijn bedrijf is niet de dader, schrijft Hilders. „Urban Interest is gedupeerde en voor de duidelijkheid, ik ben zwaar teleurgesteld en verbolgen over wat je mij hebt verteld. Urban Interest heeft jou een tweede kans gegeven na je faillissement, maar is slachtoffer van haar bereidwilligheid in jou te geloven.”

Memo Urban Interest

Daarna volgt een laatste, derde ontmoeting bij Van der Valk. Volgens Robert H. ziet Hilders er deze keer slecht uit. Hilders en zijn vrouw, vertelt Robert H., hadden zich afgevraagd waarom de trouwe medewerkers van Urban zo hadden gehandeld, terwijl hij ze toch zo goed betaalde. Weer waarschuwt Hilders Robert H.: doe geen aangifte. Je gaat de gevangenis in als lid van een criminele organisatie, het OM is niet te vertrouwen. Robert H. is gelaten. „Wie is er nog wel te vertrouwen? Ik zou het niet meer weten, Harry.”

Kort na het laatste gesprek bij Van der Valk ontslaat Harry Hilders Niek L. De belangrijkste reden, zegt financieel directeur Marcel Scholtes: Niek L. bleek in vastgoed te handelen zonder dat aan Hilders verteld te hebben.

Hilders onderzoekt daarnaast uitgebreid of zijn bedrijf is opgelicht. Dat kan hij niet vaststellen. Directeur Scholtes: „Bij alle bouwprojecten die we hebben onderzocht kwam Stero er echt uit als de goedkoopste. Hun aanneemsom was zo laag dat er geen enkele ruimte was om daarin nog privé-verbouwingen of wat dan ook te verwerken.”

Over de aantijging dat diverse medewerkers van Urban Interest hebben geprofiteerd van de klussen die Niek L. Stero gratis of onder kostprijs liet uitvoeren, zegt Scholtes: „Ik weet niet of dit zo is, omdat de verbouwingen en prijsvorming buiten ons gezichtsveld” is gebeurd. De medewerkers zijn er nadien wel „op aangesproken” en hebben inmiddels allemaal een compliance-verklaring getekend waarin staat dat zoiets niet meer mag gebeuren. Bedrijven moeten voortaan verplicht melden als ze klussen voor medewerkers uitvoeren.

Tweede kans

Tot verbazing van betrokkenen wordt Niek L. een paar maanden na zijn ontslag weer in de armen gesloten. Hij mag na een „open gesprek” begin 2015 terugkomen bij Urban Interest, nu met een ‘vrije rol op commercieel gebied’.

De reden? Niek L. verdient „een tweede kans”, verklaart Scholtes. Hij had „spijt” en zou weer „waardevol zijn voor het bedrijf”. Bovendien: „Wij waren ervan overtuigd dat als iemand een dergelijke vervelende situatie meemaakt, hij nimmer meer in de fout gaat.”

Tot afgelopen week. Met uitzicht op dit artikel is Niek L. voorlopig op non-actief gesteld. Dat kon niet anders, zegt Scholtes: „Onze reputatie is extreem belangrijk.”

Reageren? Mail naar onderzoek@nrc.nl