De tweede kans van een treitervlogger

Poelenburg een jaar later

Ismail Ilgun werd vorig jaar het gezicht van de overlast in Zaandam. Dit jaar werd zorgvuldig gewerkt aan een nieuw, positief imago.

In zijn ‘excuusvlog’ op YouTube, geplaatst op de laatste dag van augustus, deelt voormalig treitervlogger Ismail Ilgun (20) grijnzend knuffels uit aan dagjesmensen bij de Zaanse Schans. „Sorry, als ik jullie heb bang gemaakt, mensen”, zegt hij. „Het spijt me heel erg, dat ik zo’n enge jongen ben.”

In dezelfde video tikt presentator Matthijs van Nieuwkerk hem vriendschappelijk op zijn flatcap, terwijl ze met z’n tweeën aan de De Wereld Draait Door-tafel zitten. Rapper Fresku bedankt hem voor de Achterbuurten-serie die hij voor Algemeen Dagblad maakt, en zegt dat hij geen sorry hoeft te zeggen. Ook ‘influencer’ Anna Nooshin, regisseur Martin Koolhoven, presentator Arie Boomsma en zanger Spinvis steunen hem in de video. Ismail Ilgun is een vriendelijke, positieve en lieve jongen met allerhande vrienden, wil dit filmpje zeggen.

De 3 minuten en 24 seconden durende excuusvlog is niet door Ilgun zelf in elkaar geknutseld. Het is een professionele productie, onder meer gemaakt door mensen die ook online-campagnevideo’s van premier Mark Rutte en video’s van telefoonaanbieder Vodafone produceerden. Ilgun heeft een team achter zich dat hem ondersteunt. De video past bij zijn nieuwe, positieve imago waaraan het afgelopen jaar zorgvuldig is gewerkt.

Lees ook: De parel van Poelenburg, een reportage over karateschool Choku Gym, al decennia een begrip in de wijk.

‘Tuig van de richel’

Een jaar geleden mocht Ilgun zich zonder overdrijven de meest controversiële man van Nederland noemen, nadat hij bij praatprogramma Pauw was aangeschoven om over zijn vlogs uit de Zaanse wijk Poelenburg te praten. Hij had vrienden meegenomen, die hun zonnebril ophielden en zich recalcitrant opstelden. Er werden beelden uit Ilguns vlogs getoond, van jongens die een man van zijn fiets af slaan, en van een jongen die op een politie-auto staat. De Telegraaf schreef over ‘straatterroristen’, Geert Wilders twitterde dat „het tuig” moest „oprotten uit Nederland”, premier Mark Rutte sprak van „tuig van de richel”. De politie deed een inval in het huis van Ilgun en diens moeder en zusje, en pakte zijn camera en computer af.

Nu heeft Ilgun een contract bij het Amsterdamse hiphoplabel Top Notch. „Het is allemaal niet zo magisch”, zegt labelbaas Kees de Koning. „Ik denk dat hij, nu hij meer waardering krijgt, geleerd heeft zich kwetsbaarder op te stellen.”

De Koning, naar eigen zeggen kijker van het eerste uur, had zich pisnijdig gemaakt over wat Ilgun over zich heen kreeg – „een soort razzia, om een vlog”. De dag na de uitzending van Pauw werd besloten Ismail vast te leggen, zijn pr te doen en hem te helpen met nieuwe projecten. Top Notch is het label van populaire rappers als Ronnie Flex en Lil’ Kleine. Het werk van Ilgun past daarbij: met zijn video’s bereikt hij de grootstedelijke multiculturele jeugd.

Lowlands

„Het was óf nu je leven beteren óf in de afgrond storten”, zegt David Koster, projectmanager bij Top Notch. Onderdeel van het plan met Ilgun was hem interviews te laten geven aan journalisten die hem „een tweede kans gunden” en hem zijn verhaal wilden laten doen. Die bleken niet moeilijk te vinden. Ilgun heeft heel wat keren sorry gezegd, en tientallen keren gezegd dat hij nu een goed voorbeeld wil zijn voor zijn jonge kijkers.

In augustus stond hij ook als spreker op Lowlands. „Vorig jaar stond ik voor de Vomar, nu sta ik hier”, eindigde hij zijn praatje daar. Volgende maand mag hij een TedX-talk geven, in Amersfoort. Kees de Koning is cynisch over de vele aandacht die Ilgun nu krijgt. „Dat is hoe het werkt. Eerst staan ze klaar om je te slachten, daarna om je te adoreren. Een opportunistisch systeem.”

In de video-serie Achterbuurten voor het Algemeen Dagblad gaat Ilgun met hulp van een productiebedrijf op zoek naar de ‘helden’ van achterstandswijken. Ilgun is de presentator en interviewer; hij wordt gefilmd terwijl hij met een vlogcamera in zijn hand door de wijken loopt.

Het Algemeen Dagblad liep vorig jaar juist voorop met negatieve publiciteit over Poelenburg. Hoofdredacteur Hans Nijenhuis hoopt met Ilgun jonge mensen aan het merk AD te binden. Op zijn Facebook schreef hij: „Waarom juist in zee gaan met ‘tuig van de richel’? Nou, ook omdat iemand dat tuig van die richel moet halen.” Zeventig abonnees zegden op.

Karakterloos

In de oriënterende gesprekken kreeg Nijenhuis van Ilgun te horen dat hij nou niet direct een goed gevoel had bij de krant. „Ik denk dat ik heb geantwoord dat dat gevoel wederzijds was”, zegt Nijenhuis. „Je moet wel beseffen dat je een raadslid hebt geïntimideerd, met je vriendjes erbij.”

Dat raadslid is Juliëtte Rot van de lokale partij Democratisch Zaanstad, die ook in de omstreden Pauw-uitzending aan tafel zat. Een paar dagen later gaf ze een interview aan RTV Noord-Holland en kwam Ilgun met vrienden aanrijden. Hij pakte zijn camera en begon al filmend tegen haar te schreeuwen. „Je was alleen maar negatief over ons”, zei hij. „Je bent geen mens, je bent karakterloos.” Ze deed aangifte van intimidatie en bedreiging.

Maar, zegt Rot nu: „Uiteraard ben ik van mening dat mensen een tweede kans verdienen.” Rot en Ilgun moeten binnenkort nog in gesprek. Het Openbaar Ministerie bepaalde vorige maand dat Ilgun niet wordt vervolgd voor opruiing, belediging van het openbaar gezag en het opzettelijk aantasten van de eer of goede naam van anderen, mits hij een excuusgesprek met Rot zou voeren en een excuusvlog zou maken. De vlog is al goedgekeurd door de officier van justitie, zegt een woordvoerder.

Dat ik zei dat ik een Erdogan-strijder was, vind ik nu een domme uitspraak

Erdogan-strijder

Hoe authentiek is Ilgun nog? Top Notch-projectmanager Koster zegt niet tegen hem te zullen zeggen dat hij iets niet mag zeggen. Maar: „Ik denk wel dat hij wijzer wordt in zijn woordkeuze.” Ilgun: „Soms heb ik van die momenten… zet ik iets op Facebook waarvan ik denk dat het normaal is, maar wat niet normaal is. Zij [Top Notch] leggen me uit hoe andere mensen het kunnen zien.”

Koster beaamt: „Als hij iets zegt wat bij iemand in het verkeerde keelgat schiet, krijgt hij dat wel te horen.” Ilgun: „Dat het niet heel slim is om je politieke voorkeur naar voren te brengen. Dat ik zei dat ik een Erdogan-strijder was, vind ik nu een domme uitspraak. Mijn politieke voorkeur gaat wel uit naar hem, maar dat hoef ik niet overal te zeggen. Zoiets moet je een beetje leren. Politiek is politiek, in het leven moet je neutraal zijn.”

Ilgun las onlangs voor het eerst een boek: The medium kills the message van Pieter van den Blink, over media, journalistiek en kijkcijfers. Hans Nijenhuis spreekt van „een steile leercurve”. Zijn doel om met Ilgun jonge mensen te bereiken lijkt gehaald. De eerste aflevering, over de Rotterdamse wijk Spangen, werd op YouTube 277.000 keer bekeken. De afleveringen, één per maand, vormen Ilguns voornaamste bron van inkomsten.

Toch houdt ook de kritiek op Ilgun aan. Onder zijn video’s wordt gediscussieerd over de vraag of hij wel oprecht is en niet te veel in een slachtofferrol kruipt. Ook krijgt hij te horen dat zijn positieve koers te makkelijk is. Zijn oude kijkers vinden dat hij te veel veranderd is, zegt hij. Dat hij de kant van ‘de Nederlanders’ gekozen heeft. Zelf voelt hij zich beter bij zijn nieuwe imago. Ilgun: „Vroeger zeiden ze op straat: hoodvlogs, jullie zijn gek man, boks. Nu zijn er mensen die me een hand geven, en zeggen dat ze trots op me zijn.”