Opinie

Corpora, pas je aan of ga lallend ten onder

Vernielingen, seksisme en misdragingen bij corpora kunnen we niet langer accepteren, betogen twee SP-Kamerleden. „Raak ze in het hart. Leg ze sancties op.”

Bangalijsten, sletprijzen, muurplassers, straatpoepers, mishandelingen tijdens introductie, vernederingen bij ontgroeningen, buren die maar zelden nog kunnen slapen en studenten die in het ziekenhuis belanden. Wat is er in hemelsnaam aan de hand met de meest traditionele van de studentenverenigingen, de corpora, het Groningse Vindicat atque Polit voorop?

Vindicat mocht zich al enige tijd verheugen in toegenomen aandacht van de Rijksuniversiteit Groningen en de Hanzehogeschool. Helaas was dit niet vanwege de uitstekende bijdrage die het corps leverde aan de stad of haar leden, maar vanwege de aanhoudende stroom incidenten die de club achtervolgt. De vraag of een aantal incidenten een patroon blootlegt, is deze week ook door de Universiteit en de Hogeschool beantwoord, toen zij de bestuursbeurzen voor Vindicatters opschortten.

Wie Project X als referentiekader heeft, vindt de ophef al snel overdreven.

Wanneer een nieuwe student besluit lid te worden van een studentenvereniging, is daar natuurlijk niks mee. Maar de corpora hebben – dat is ondertussen wel duidelijk – een cultuurprobleem. Natuurlijk, zet een groep jonge mensen bij elkaar en er gaan problemen en incidenten voorkomen. Maar bij een serie aan elkaar gerelateerde incidenten zoals afgelopen jaren moet je durven erkennen dat er een patroon is. Dat Vindicat een cultuurprobleem heeft is overigens niet alleen ons oordeel, maar ook dat van de commissie die naar aanleiding van de incidenten in het vorige collegejaar de vereniging onder de loep nam. Vindicat zou met de bevindingen aan de slag gaan.

Met enig gevoel voor understatement zou men kunnen stellen dat de beoogde cultuurverandering nog ‘work in progress’ is. Binnen een week haalde de vereniging het nieuws met misdragingen in en buiten een sushirestaurant en het besmeuren van een rugbyclub.

In de reactie van de corpora op incidenten is eveneens een patroon te ontwaren: het valt allemaal wel mee. Zo ook deze week. De voorzitter van Vindicat was er als de kippen bij om te stellen dat het toch allemaal zo erg niet was. De voorzitter van de oud-ledenclub van Vindicat, Remco Kouwenhoven, tevens voormalig VVD-wethouder in Haren ten tijde van Project X, het op rellen uitgelopen ‘Facebookfeest’ in 2012, stelde zelfs dat elk feestje wel een beetje uit de hand loopt. „Truttigheid ten top” noemde Kouwenhoven de ophef.

Wij begrijpen dat een VVD’er die Project X als referentiekader heeft voor een feestje, de ophef al snel overdreven vindt. De rest van Nederland vindt uitwerpselen die over de muur worden uitgesmeerd iets minder conform de ondertussen ironische verkiezingsslogan van de VVD: Normaal. Doen.

Een ander symptomatisch verschijnsel is het koesteren van de status aparte van de corpora. Dat corpsleden niet-leden zien als ‘knorren’ is op een bepaalde knullige manier nog wel aandoenlijk. Dat meldingen over ‘zwijgcontracten’ bij misstanden naar buiten blijven komen is een stuk ernstiger. Zeker in combinatie met het eigen interne rechtssysteem. Wat ons betreft kun je je niet onttrekken aan de rechtsstaat, wanneer het even niet uitkomt. Probeert u zich eens voor te stellen wanneer een overlastgevende jeugdbende of een motorclub als officiële reactie op een mishandeling zou laten weten dat aangifte niet nodig is omdat ze dit ‘intern wel oplossen’.

Het is niet onmogelijk om studentenverenigingen sancties op te leggen. In de eerste plaats zouden die moeten komen van universiteiten en hogescholen. Die verschaffen de corpora op dit moment juist hun status. Maar hoewel het recht op vereniging vrij is, is het recht op erkenning binnen de academische gemeenschap dat niet. Juist door de felbegeerde status aan de verenigingen te ontnemen bij aanhoudend wangedrag, worden ze in hun hart geraakt. Niet meer vooraan bij de opening van het academisch jaar. Niet meer onderdeel van de officiële introductieweek. Zonder status geen corps.

Meerdere verdedigers van de corpora benadrukken dat het corps toegang biedt tot de toekomstige maatschappelijke elite. Dat is in ieder geval in het verleden waar gebleken. Een onwenselijke ontwikkeling, volgens de SP. Het old boys network dat elkaar belangrijke maatschappelijke functies en baantjes toeschuift heeft al genoeg schade aangericht in het verleden. Bovendien belooft het weinig goeds wanneer de omgangsvormen zoals die tijdens de ontgroening gebruikelijk zijn, het moreel kompas van onze toekomstige maatschappelijke elite af gaan stellen. Ons land verdient beter dan dat.

Daarnaast wijzen oud-leden er regelmatig op dat de excessen van afgelopen jaren niets nieuws zijn, en dat het er vroeger niet anders aan toe ging. Wij denken dat ze daar gelijk in hebben. Maar daarmee onderstrepen ze juist onze kritiek: waar de corpora hadden moeten veranderen, lijkt dat niet te zijn gebeurd. En waar corpora soms nog in het verleden leven, is de wereld om hen heen wel degelijk veranderd. Vernielingen, seksisme, vernedering, misdraging en mishandeling worden niet langer geaccepteerd. Dus de keuze is aan de corpora zelf: ze kunnen zich aanpassen aan de nieuwe tijd, of als lallende anachronismen ten onder gaan.