Forum profiteert van fouten Wilders in strijd op rechts

De Haagse Stemming Vandaag is dag 183 van de formatie. Schrijf je in om de Haagse Stemming elke dag als nieuwsbrief te ontvangen.

Forum voor Democratie zit in veel opzichten in de lift, de bordesscène kan nog wel even op zich laten wachten en de ‘State of the Juncker’ oogst in Den Haag vooral scepsis.

STRIJD OP RECHTS: Stijgende peilingen, druk bezochte bijeenkomsten en naar eigen zeggen ruim vijftienduizend leden: het gaat goed met Forum voor Democratie van Thierry Baudet. Het succes van Baudet lijkt bedreigend voor de PVV van Wilders, nu de tweede partij van Nederland met tien keer meer zetels (20 om 2). Onze verslaggevers Philip de Witt Wijnen en Mark Lievisse Adriaanse zetten op een rij hoe Baudet leert van de fouten van Wilders. Van Forum kun je wél lid worden, de partij werkt lokaal samen met andere partijen en op sociale media doen ze aan interactie met de achterban. „Wilders zoekt alleen maar kiezers die eens in de vier jaar op hem mogen stemmen”, zegt politiek historicus Koen Vossen. „Forum is een club waar je echt bij kunt horen.” Valkuilen zijn er ook, want met een open structuur hou je gelukszoekers en gekkies moeilijk buiten de deur. En het soms al te intellectuele taaltje van Baudet kan ook afschrikken.

Foto Jerry Lampen / ANP.

HERFSTKABINET? Wanneer kunnen we de bordesscène verwachten, de eerste met koning Willem-Alexander in het midden? Dat kan wel eens half oktober worden, hoewel niemand in Den Haag het helemaal zeker weet. Het regeerakkoord kan er nog steeds vrij snel zijn. De vier partijen hopen eind deze week stukken naar het CPB te sturen. Na Prinsjesdag volgende week en Ruttes bezoek aan de VN in New York kijken de partijen dan naar de CPB-feedback. Als de fracties ook hebben ingestemd en het akkoord is gepresenteerd, wordt Rutte in een Kamerdebat aangewezen als formateur en spreekt hij met alle kandidaat-bewindslieden. Die moeten ook worden gescreend en dat kan nog best even duren. Daarna is het tijd voor de bordesscène, maar koning Willem-Alexander gaat nog op staatsbezoek in Portugal (10-12 oktober) en Rutte heeft een week later een EU-top. Kortom, een bordesscene begin of half oktober is realistisch. Zeer waarschijnlijk wordt zo het record van de langste formatie ooit gebroken.

Lokalo’s willen geld: In de Stadhouderskamer schuiven vanochtend topbestuurders van gemeenten, provincies en waterschappen aan. Eindelijk, zal de Rotterdamse burgemeester Aboutaleb denken, want hij beklaagde zich alweer weken geleden bij Kamerbreed over het uitblijven van een uitnodiging om te komen praten. Onbegrijpelijk, vond hij, want “er liggen allerlei belangrijke vraagstukken in de steden die raken aan de nieuwe economie, de energietransitie en migratie”. Aboutaleb is er overigens niet zelf bij vandaag, maar wordt vertegenwoordigd door zijn collega uit Utrecht, VNG-voorzitter Jan van Zanen.

Wat er op de agenda staat? Volgens onze politiek redacteur Thijs Niemantsverdriet vooral de vraag om extra geld. Gemeenten en provincies krijgen standaard meer als het nationaal inkomen stijgt, maar ze willen nóg meer en met reden: de decentrale overheden krijgen er steeds meer taken bij. De kans dat VVD, CDA, D66 en ChristenUnie de wensen inwilligen lijkt klein: het extra te besteden geld is ongeveer op en alle vier bezuinigen ze in de verkiezingsprogramma’s op de lagere overheden.

Arm of rijk: Over hoeveel het kabinet te besteden heeft, bestaat stevige discussie aan het Binnenhof. Onze politiek redacteur Marike Stellinga schreef dat het nieuwe kabinet sterk rekening houdt met de lange termijn en dus ondanks het begrotingsoverschot weinig extra kan uitgeven. “Waanzin”, twitterde PVV-leider Wilders, die vindt dat er miljarden terug naar de burger moeten “na jaren van botte bezuinigingen en lastenverhogingen”. PvdA-leider Asscher constateerde dat er sinds 1970 geen kabinet met zo’n groot overschot aan een regeertermijn is begonnen. “Als je geen problemen wilt oplossen, moet je niet gaan regeren.”

Prinsjesleaks. Het is vaste prik: Prinsjesdag komt dichterbij, nieuwtjes uit de Miljoenennota lekken. RTL meldde gisteravond dat de Belastingdienst er volgend jaar 75 miljoen euro bij krijgt om de organisatie draaiende te kunnen houden. RTL weet ook dat het de best beveiligde Prinsjesdag ooit wordt, met hekwerken en slagbomen die moeten beschermen tegen aanslagen met voertuigen. Qua bijzondere outfits beloven we ook weer verrast te worden, getuige deze sneak preview van het Prinsjesdagpak van CDA-Kamerlid Michel Rog.

JUNCKER TALES: Een Europese minister van Financiën. Alle EU-landen aan de euro. En legale routes voor vluchtelingen die Europa willen bereiken. Het is een kleine greep uit de reeks ambitieuze voorstellen die Europese Commissie-voorzitter Juncker gisteren deed in zijn State of the Union. “Laten we de haven uitvaren en de wind in de zeilen houden”, sprak Juncker hoopvol. In Den Haag worden de grootse plannen van Juncker niet erg enthousiast onthaald. Premier Rutte noemde Juncker “een romanticus” met al te veel toekomstvisioenen. “Ik ben meer iemand die zegt: visie? Dan moet je naar de oogarts.” Die heeft Rutte niet zelf bedacht, maar geleend van oud-bondskanselier Helmut Schmidt, “Wer Visionen hat, sollte zum Arzt gehen”. Rutte was niet de enige met kritiek: ook de toch sterk pro-Europese minister Bert Koenders had “een zeker ongemak” gevoeld bij alle vergezichten.

Radicale aanpak: Brede steun, maar ook kritische vragen over het intrekken van het Nederlanderschap van vier IS-jihadisten door minister Blok. Hij gebruikte voor het eerst zijn bevoegdheid om paspoorten in te trekken zonder tussenkomst van de rechter. GroenLinks vond dat “deze zware bevoegdheid bij de rechter hoort te liggen, niet bij de minister”. Maar Blok wil er juist vaker gebruik van maken, liet hij weten. Er is meer werk te doen op het gebied van radicalisering, want Trouw bericht vanochtend dat de helft van de gemeenten er amper iets tegen doet.

Te radicaal: Ophef in de Kamer over de arrestatie van een NRC-fotograaf die weigerde foto’s van een vechtpartij af te staan. „Een journalist die zijn werk doet hoort niet in de cel gegooid te worden”, schreef D66-Kamerlid Jan Paternotte op Twitter. Hij stelde Kamervragen. Het OM heeft de zaak in onderzoek.

WAT WIJ LEZEN: Onze columnist Tom-Jan Meeus schrijft over de ongelukkige scheiding tussen beleid en uitvoering. Aanleiding is het kritische rapport over de ondernemingsraad van de nationale politie. “De Kamer maakt aanstalten voor een nieuw debat waarin alweer een falende uitvoeringsorganisatie wordt aangevallen die zij zelf, met zicht op alle risico’s, heeft gevormd.”

WAT WIJ VOLGEN: Er is nog geen nieuw kabinet, maar de Kamer evalueert vanmiddag wel de verkiezingen met minister Plasterk. Naast de problemen met verkiezingssoftware komt de hulp bij het stemmen voor gehandicapten aan bod. Ondertgetekende volgt het debat.

QUOTE VAN DE DAG:

“Doei.”

De boodschap van vicepremier Asscher op Twitter aan de Nederlandse jihadisten die hun paspoort kwijt zijn geraakt.