Na vijftien jaar smacht, hoopt en huivert Feyenoord

Champions League

Feyenoord maakt na lange afwezigheid zijn rentree in de Champions League, uitgerekend tegen de duurste club van Europa: Manchester City. De verwachtingen zijn laag, maar de hoop is groot.

Trainer Giovanni van Bronckhorst kijkt stoïcijns toe tijdens de laatse training voor het duel met Manchester City. Foto Michael Kooren

Veertien duiven prikken in het gras van de Kuip, dat er Wimbledon-groen bij ligt deze dinsdagavond. De sprieten staan op een hoogte tussen de 20 en 30 millimeter, in kaarsrechte maailijnen, zoals het protocol van de UEFA voorschrijft. Metershoge netten hangen voor de tribunes, zodat er geen voorwerpen op het veld gegooid kunnen worden – een voorzorgsmaatregel, met het oog op de voorwaardelijke straf voor Feyenoord.

Vanaf 16.45 uur woensdagmiddag ontbranden de vier lichtbakens van de Kuip, om het Champions-Leaguetheater te beschijnen. Vier uur voor de aftrap, zoals de Europese voetbalbond UEFA eist, om zendgemachtigden voldoende testtijd te geven voor de juiste camera-instellingen.

De temperatuur stijgt met de minuut

Circus Champions League is na een afwezigheid van vijftien jaar neergestreken in Rotterdam-Zuid. Het zilveren embleem blinkt in de avondzon, de voorpret is officieel begonnen. Een speciale Champions-Leaguesjaal hangt in de fanshop. De temperatuur stijgt met de minuut in de stampvolle perszaal voor de persconferenties van coaches Giovanni van Bronckhorst en Pep Guardiola.

De opwinding is voelbaar in en rond de Kuip. Feyenoord is terug en opent het miljoenenfeest woensdag thuis tegen miljoenenclub Manchester City. Het laatste duel in de elitecompetitie was in november 2002: 3-2 nederlaag, thuis tegen Newcastle United. Goals: Mariano Bombarda en Anthony Lurling. Spits Craig Bellamy, twee keer trefzeker voor Newcastle, zei dat hij voor Feyenoord wilde spelen, zo onder de indruk was hij van de ambiance. Het kwam er nooit van.

Feyenoord ontbrak lang. Ter vergelijking: sinds 2002 speelde Ajax acht keer in het hoofdtoernooi van de Champions League. Net als PSV. Nu moet Feyenoord, jarenlang zo machteloos in Europa, samen met Vitesse Europees de eer hoog houden, na de mislukte kwalificaties van Ajax, PSV en FC Utrecht.

Feyenoords Europese historie, als eerste (1970) en voorlopig laatste (2002) Nederlandse winnaar van een Europees bekertoernooi, is rijker dan die van de tegenstander. Maar dat is, als de miljoeneninvesteringen in City vanuit Abu Dhabi continueren, slechts een kwestie van tijd. Vanuit internationaal perspectief kun je stellen dat City – eenmalig Europacup-II-winnaar in 1970 – de toekomst is en Feyenoord het verleden.

Marktwaarde van de tien duurste voetbalselecties. football-observatory.com

Twee clubs, twee werelden. City beschikt over de meest waardevolle selectie in Europa: 853 miljoen euro, waarmee het Paris St-Germain met drie miljoen voor blijft. Dat blijkt uit een analyse van de Zwitserse onderzoeksgroep CIES Football Observatory van maandag.

De hoofdonderzoeker reageerde niet op een verzoek om de transferwaarde van de selectie van Feyenoord te berekenen. De gezaghebbende datasite Transfermarkt.de komt uit op een marktwaarde van ruim 96 miljoen euro.

Ook de verschillen in omzet zijn aanzienlijk: Manchester City met 424 miljoen euro, tegen Feyenoord met 60 miljoen – over het seizoen 2015-2016. Ter illustratie: de waarde van City-spelverdeler Kevin De Bruyne is alleen al 65 miljoen euro, volgens Transfermarkt.de.

Kansloze operatie voor Feyenoord? „Als je verwacht dat ik ga zeggen dat wij beter dan Feyenoord zijn, ga ik dat niet zeggen”, reageert City-coach Guardiola. „Wat telt is: woensdag 20.45 uur als de scheidsrechter zegt: spelen. En dan zien we wie beter is.” Hij heeft veel wedstrijden van Feyenoord gezien, noemt het een „typisch Nederlands team”, met vleugelspelers en opkomende middenvelders.

Respect voor de Hollandse school

Guardiola spreekt waardig over het Nederlandse voetbal. Hij heeft nog het romantische beeld van de gloriejaren van de Hollandse school, van het totaalvoetbal. Hij groeide ermee op bij FC Barcelona. „Ik heb respect voor de Hollandse voetbalcultuur. Ik had het geluk onder Johan Cruijff en Louis van Gaal te spelen. Ik had veel Nederlandse teamgenoten: Ronald Koeman, Frank de Boer, Patrick Kluivert. Ik weet hoe goed ze zijn.”

Feyenoord maakt zich weinig illusies over de kansen in de Champions League, in een poule met Manchester City, Napoli en Sjachtar Donetsk. Realistisch gezien is een derde plaats het maximaal haalbare, waarmee de club zou doorstromen naar de Europa League.

Feyenoords broosheid blijkt uit het wegvallen van spits Nicolai Jørgensen en linksback Ridgeciano Haps. Het kan zomaar zijn dat in hun plaats Michiel Kramer en Miquel Nelom spelen – vaste reserveklanten, en niet Champions League-waardig geacht. Al kiest Van Bronckhorst wellicht voor een compact, versterkt middenveld – en niet voor Kramer.

Een stormachtige dag wacht woensdag, een tornado is nodig om de sterren van City weg te blazen. Feyenoord kan pieken op avonden als deze, bijzondere krachten moeten dan loskomen in de Kuip. Zoals drie jaar terug tegen Sevilla en vorig jaar tegen Manchester United – duels die Feyenoord won.

In november 1997 versloeg Feyenoord Juventus, toen met Zinédine Zidane en Alessandro Del Piero. Een zege die net zo onwaarschijnlijk wordt geacht als op City nu. „Dat is een van die wedstrijden waar een sterretje bij staat”, zegt Leo Beenhakker, toen net aangesteld als coach van Feyenoord, na het ontslag van Arie Haan.

Een zak aardappelen

Beenhakker richtte zich die weken met name op spits Julio Ricardo Cruz. „Omdat ik hem in potentie een fantastische speler vond, alleen liep hij met een zak aardappels op zijn nek. Dat is niet makkelijk voetballen, kan ik je melden.”

Beenhakker had het voordeel dat hij Spaans kon spreken met Cruz, hij wist de Argentijn wakker te kussen. „Ik kon met hem lullen. Ik kon erachter komen waar zijn frustraties en problemen zaten en daar schoon schip maken. Binnen twee weken resulteerde dat in een explosie van Cruz.” Die scoorde twee keer: 2-0.

Van Bronckhorst en zijn huidige assistent Jean-Paul van Gastel waren drijvende krachten op het middenveld. Beenhakker: „Iedereen speelde op of boven zijn niveau. Henk Vos speelde geweldig. En Clemens Zwijnenberg die heeft de wedstrijd van zijn carrière gespeeld.”

De stuwende werking van Kuip was een bepalende factor. „Magisch”, zegt Beenhakker. „Er is iets speciaals in dat stadion.” Guardiola kent de imponerende werking. „Ik weet dat Nederlandse internationals liever hier spelen dan in Amsterdam.” Guardiola speelde hier in 1997 met Barcelona de finale van de Europacup II: een 1-0 zege op Paris Saint-Germain.

Het bal wacht voor Feyenoord, zes wedstrijden. Voor veel fans is het iets nieuws, de Champions League. Ook voor een van de ouderen onder hen, Jack Antonissen (80). In januari 1961 emigreerde hij van Rotterdam naar Californië, in 2014 keerde hij terug. „Ik las vanochtend dat ze een liedje spelen voor de wedstrijd, de Champions League-hymne.”

Antonissen kocht een passe-partout voor de drie thuisduels. Hij verwacht geen zege, woensdag. „Maar ook als we niet winnen is het mooi dat we weer meedoen.” Meedoen aan de hoogmis dus, dat lijkt belangrijker dan winnen.