Juncker hoopt euro in alle EU-landen in te voeren

In zijn ‘State of the Union’ was voorzitter Juncker van de Europese Commissie bijzonder ambitieus. Naast de euro in alle lidstaten pleit hij voor legale migratieroutes en een Europese minister van Financiën.

Commiessievoorzitter Jean-Claude Juncker tijdens zijn State of the Union. Foto Christian Hartmann/Reuters

De Europese Unie heeft economisch de wind mee en moet nu haar ambities gaan waarmaken. Dat is de boodschap van Europees Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker in zijn jaarlijkse ‘State of the Union’-toespraak woensdagochtend in het Europees parlement.

Hij had voor de Europarlementariërs, verzameld in Straatsburg, veel verrassingen in petto. „In alle EU-landen de euro invoeren en méér democratie en transparantie”, zei Juncker. Zweden, Denemarken en diverse Oost-Europese lidstaten betalen nu nog niet met de euro. Op den duur, en als ze allemaal aan de eisen voldoen, moeten ze die op Denemarken na wel invoeren. Juncker belooft extra geld voor deze landen om de invoering van de euro mogelijk te maken.

Het is maar een greep uit Junckers lange lijst met Europese ambities. Meteen wordt duidelijk: hier spreekt een Commissievoorzitter vol vertrouwen in de toekomst van de EU. Dat diezelfde Unie de afgelopen jaren juist zo onder vuur werd genomen door eurokritische partijen in heel Europa, lijkt voor Juncker al verleden tijd.

Met die positieve boodschap oogstte hij overwegend applaus. Juncker wil dat de EU gaat werken aan legale routes voor vluchtelingen en hij deed een opvallende oproep het bestuur van de EU zélf te hervormen. De huidige situatie van twee ‘gezichten’ namens de EU – een Commissievoorzitter (Juncker zelf) én een voorzitter namens de Europese Raad (Donald Tusk) – acht hij niet langer werkbaar. Die twee functies moeten „fuseren” vindt Juncker. Daarnaast wenst Juncker een aparte Europese minister van Financiën die garant moet staan voor steviger bestuur van de groep van eurolanden.

In de zaal was de verbazing bij veel Europarlementariërs zichtbaar. Was dit dezelfde man die een jaar geleden nog in zijn State of the Union zei dat „de EU in een existentiële crisis verkeert”?

Foto Christian Hartmann/Reuters

Verzoening tussen Oost en West

Nu luisterde een volle zaal naar een Commissievoorzitter die gloeit van ambities en beloftes. Maar Juncker legde ook de nadruk op verzoening - vooral tussen Oost- en West-Europa. Indirect verwees hij daarbij naar de spanningen tussen zijn Commissie en de regeringen in Polen en Hongarije. Volgens ‘Brussel’ ondermijnen de Polen en Hongaren de rechtstaat en nemen ze het niet zo nauw met gezamenlijke Europese afspraken over democratie.

Maar Juncker ontweek harde uitspraken over de kwestie. „De EU moet ademen met een Oost-long en een West-long”, zei hij. En Roemenië en Bulgarije, die wel EU-leden zijn maar niet in ‘Schengen’ zitten, moeten wat hem betreft snel worden opgenomen in die douanevrije zone.

De EU moet ademen met een Oost-long en een West-long

Juncker wil dus veel. Té veel? Zijn Commissie zou „de Commissie van de laatste kans” zijn om de Europese burger te overtuigen, zei Juncker bij zijn aantreden in 2014. Daarna volgde de ene crisis op de andere en werd Juncker geconfronteerd met steeds luidere euroscepsis in de Unie.

Lees ook deze vooruitblik op Junckers State of the Union: Het elan is terug in Europa

Vandaag is het tij volgens Juncker gekeerd en liggen de kansen in de EU „voor íedereen” voor het oprapen. „In deze EU bestaan geen eerste en tweederangs burgers. Overal in Europa, van Spanje tot Roemenië, moeten de kansen gelijk zijn. In een Unie van vrijheid.” Een vrijheid, zei Juncker, die we soms als iets te vanzelfsprekend beschouwen. „Voor die vrijheid moeten we blíjven strijden.”