Irak zet honderden IS-vrouwen met kroost vast

Na de val van het Iraakse IS-bolwerk Tal Afar zijn 541 buitenlandse vrouwen van IS-strijders vastgezet in een kamp. Wat moet er met de ‘door verdorven IS-propaganda misleide’ vrouwen en hun kinderen gebeuren?

Familieleden van IS-strijders die zichzelf hebben overgegeven aan de Koerdische Peshmerga in Tal Afar in Irak. Foto Ari Jalal/Reuters

De Iraakse autoriteiten houden 1.400 buitenlandse vrouwen en kinderen van IS-strijders vast in een kamp ten zuiden van Mosul. Dat hebben Iraakse functionarissen verklaard aan het persbureau Reuters.

Het gaat om 541 vrouwen en hun kinderen die zich hebben overgegeven aan de Koerdische peshmerga na de val van het IS-bolwerk Tal Afar in augustus. De meesten zijn Turks, anderen komen uit ex-Sovjetrepublieken. Een handvol zou de Franse of Duitse nationaliteit hebben.

De mannelijke IS-strijders zijn door de peshmerga gevangen gezet, de vrouwen en kinderen zijn overgedragen aan de Iraakse autoriteiten. Zij bevinden zich nu in een kamp in Hammam al-Alil waar zij ‘voor hun eigen veiligheid’ afgeschermd worden van de andere kampbewoners, aldus een Iraakse functionaris tegen Reuters.

Lees ook dit interview met advocaat Khaleel Aldakhi die met een netwerk van vrijwilligers vrouwen en kinderen van IS redt.

Meegelokt door hun man

IS-families zoeken al langer hun toevlucht tot de vluchtelingenkampen. Sinds de val van Mosul in juli zijn zij beducht voor wraaknemingen door Iraakse burgers en milities. Maar het is voor het eerst dat zoveel buitenlandse IS-families tegelijk opduiken.

De Iraakse autoriteiten zijn nog druk bezig de nationaliteiten van de vrouwen en kinderen vast te stellen. Tot dusver zijn dertien verschillende nationaliteiten vastgesteld. Volgens een functionaris van het ministerie van Binnenlandse Zaken wil Irak met de respectieve ambassades onderhandelen over de terugkeer van de vrouwen en kinderen.

„Wij behandelen hen goed”, zei kolonel Ahmed al-Taie van het Iraakse leger tegen Reuters. „Het zijn familieleden van criminelen die onschuldigen hebben gedood. Maar na ondervraging bleek dat zij bijna allemaal misleid waren door de verdorven IS-propaganda.”

Foto Ari Jalal/Reuters

Een 27-jarige vrouw van Frans-Algerijnse afkomst vertelde dat haar man haar had meegelokt naar Turkije onder het voorwendsel van een vakantie. Zij belandde eerst in Syrië, daarna in Irak bij IS. Haar man werd gedood bij de slag om Mosul. Zelf was zij naar Tal Afar gevlucht toen IS daar nog heerste.

Associated Press sprak in het kamp met Feyruza, een vrouw uit Azerbeidjan in Rusland. Thuis kon zij de niqab niet dragen, vertelt zij. „In Irak konden we leven als moslims. We waren heel gelukkig tot de vliegtuigen kwamen en alles verwoestten.”

Over de wreedheden die aan IS worden toegeschreven, zeggen deze vrouwen niets te weten. „Wij hebben geen moorden gezien. Dat is niet gebeurd. Het enige wat we gezien hebben is de toepassing van de islamitische staat,” zei Aybenis, een andere vrouw uit Azerbeidjan.

Correspondent Gert Van Langendonck ging eerder op reportage naar Hamam al-Alil, waar IS bijna een jaar geleden werd verjaagd: Als een IS’er je buurman is

Families zijn een probleem apart

Nu IS snel terrein verliest in Syrië en Irak is de vraag wat er moet gebeuren met overlevende IS-strijders van buitenlandse afkomst. In veel Europese landen is er discussie of de IS’ers in eigen land moeten terecht staan dan wel in de regio waar zij hun misdaden hebben begaan.

De vrouwen en kinderen zijn een probleem apart. Veel vrouwen zijn uit overtuiging naar IS-gebied getrokken. Maar voor kinderen die in IS-gebied zijn geboren of er op jonge leeftijd zijn beland geldt dat niet.

„Kinderen mogen niet gestraft worden voor de daden van hun ouders”, zei Heidi Deidrich van de Norwegian Refugee Council (NRC) eerder tegen deze krant.

Ook voor ngo’s als NRC, dat het kamp in Hammam al-Alil runt, zijn de IS-families lastig. Sommige Irakezen menen dat ze IS-families in bescherming nemen. „Maar het is aan de Iraakse autoriteiten uit te maken wie bij IS zat, niet aan ons”, zegt Deidrich. „Wij zijn neutraal: wij bieden hulp aan iedereen die het nodig heeft.”

Correctie (13 september 2017): In een eerdere versie van het intro boven dit stuk werd de onjuiste indruk gewekt dat de gevangengenomen vrouwen en kinderen ‘verdorven’ waren geraakt. Die kwalificatie slaat echter op de propaganda van IS.