Recensie

Aronofsky’s hermetische en hectische allegorie van alles

Kosmische horror

Regisseur Aronofsky vliegt met zijn nieuwste film ‘mother!’ akelig dicht langs de zon. Wat wil hij vertellen, de geschiedenis van de mensheid, de Bijbel, een ecologische Apocalyps? De film is in ieder geval zeer meeslepend.

De moeder (Jennifer Lawrence) en De Dichter (Javier Bardem) zijn symbolen, maar van wat?

In drie golven verandert het idyllische huis in het korenveld van ‘Moeder’ (Jennifer Lawrence) en ‘De Dichter’ (Javier Bardem) van een hof van eden in een Inferno. Hij is een beroemde, maar geblokkeerde schrijver. Moeder heeft het huis, dat eerder tot de grond toe afbrandde, eigenhandig gestuukt, geverfd en heringericht. Als zij de muren betast, voelt ze een kloppend hart.

Moeder wil De Dichter voor zichzelf, maar nu hun huis bijna klaar is, glibbert de sinistere Ed Harris als een slang over de drempel. Hij beweert dat hij het huis voor een bed & breakfast aanzag, maar bekent even later dat hij een fan van De Dichter is en hem voor zijn dood wilde ontmoeten. Want hij is terminaal, rookt, rochelt, zuipt en kotst. Of is hij de dood zelf?

Zijn harpij van een echtgenoot (Michelle Pfeiffer) elleboogt zich even later nog brutaler naar binnen en legt Moeders huwelijk vals op de snijtafel. Waarom nog geen kinderen? Hebben ze wel seks? „Je moet echt beter je best doen”, zegt ze terwijl ze Moeders onderbroeken van het type ‘grote witte bangmaker’ omhooghoudt. In haar kielzog volgen Kaïn, Abel en broedermoord. Daarna is het hek van de dam.

De Dichter? Die verwelkomt elke ‘home invasion’ gastvrij, enthousiast zelfs. Hij lijkt herboren, geïnspireerd, zelfs als zijn ongenode gasten vernielen wat hem lief is. Moeders sluipende controleverlies escaleert van ongemak – op blote voeten tussen glasscherven – naar apocalyptische paniek. Ze wordt letterlijk uitgewoond.

Lees hier over de holistische razernij die regisseur Aronofsky dreef bij het maken van mother!

De Amerikaanse regisseur Darren Aronofsky, specialist in geobsedeerde Icarusfiguren, vliegt in deze film zelf akelig dicht langs de zon. In een losse camerastijl, bijna zonder filmmuziek, wijkt hij nooit van de zijde van actrice Jennifer Lawrence. We zien het pandemonium door haar machteloze ogen, maar wat is het? De geschiedenis van de mensheid, de Bijbel, een ecologische Apocalyps?

Zo kolossaal is Aronofsky’s ambitie, zo hermetisch zijn allegorie van alles, dat mother! soms bijna ridicuul aandoet. Bijna, want de film gunt je domweg geen tijd voor reflectie, daarvoor is hij te meeslepend. Een hectische symfonie die driemaal aanzwelt en wegsterft, om bij het beginthema te eindigen. Denken lukt pas na afloop: dan kan je mother! afbranden of ophemelen. Want je hebt hoe dan ook iets om over te praten na deze The Tree of Life op amfetamine.