Verzet tegen groei Lelystad breidt uit

Luchtvaart

Het polderen is mislukt bij de groeiplannen voor het poldervliegveld. Ongeruste burgers trekken aan de bel over Lelystad Airport.

Vliegveld Lelystad wordt verbouwd en is vanaf april 2019 ook geschikt voor grote vliegtuigen. Foto Robin van Lonkhuijsen / ANP

Twintig handtekeningen tegen elke vliegbeweging. In het eerste jaar na de opening van Lelystad Airport voor internationaal vliegverkeer, op 1 april 2019, verwerkt het vliegveld naar verwachting 4.000 vliegbewegingen (start of landing, een rechtstreekse vlucht heeft er twee). Vier actiegroepen bieden deze dinsdag 80.000 handtekeningen aan tegen het Luchthavenbesluit Lelystad aan leden van de Tweede Kamer.

Het verzet tegen laagvliegen verspreidde zich deze zomer als een olievlek over Oost- en Noord-Nederland. Zeker toen eind juni de vliegroutes bekend werden, met minivliegveld Teuge als slachtoffer.

De ondertekenaars zijn bijeen gebracht door de actiegroepen HoogOverijssel, LaagvliegroutesNEE uit Friesland, Red de Veluwe en NEE tegen laagvliegende vliegtuigen (uit Ede en Hoge Veluwe). Ze vrezen geluidsoverlast voor bewoners en recreanten door lage aanvliegroutes voor Lelystad. Ze gaan uit van hinder voor 750.000 mensen in Overijssel, Gelderland, Drenthe en Friesland.

Van 4.000 naar 45.000

Vliegveld Lelystad moet vanaf 2019 vakantievluchten overnemen van Schiphol. Daar komt dan ruimte vrij voor intercontinentale en zakelijke vluchten. Die dragen bij aan Schiphol als mondiaal knooppunt en daarmee aan de nationale economie.

Lelystad, onderdeel van de Schiphol Groep, moet flink groeien. In 2033 staan 25.000 vliegbewegingen gepland, in 2043 45.000. Ter vergelijking: Schiphol bereikt binnenkort de met de omgeving afgesproken limiet van 500.000 bewegingen per jaar.

De weg naar Lelystad als effectieve overloop van Schiphol kent nog veel hindernissen. Maatschappijen moeten nog worden overgehaald, Europese regels moeten worden gehonoreerd, natuurgebieden en vogels moeten worden beschermd.

De grootste en meest ingewikkelde hindernis is de indeling van het Nederlandse luchtruim. Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL) en de luchtvaartdeskundigen van HoogOverijssel staan tegenover elkaar, maar over één ding zijn ze het eens. Met de huidige indeling van het luchtruim kan Lelystad niet verder groeien dan 10.000 vluchten per jaar. Het verkeer van en naar Schiphol mag niet worden belemmerd door de groei van Lelystad.

Het vliegveld dat zich tot nu toe ‘de grootste luchthaven voor de kleine luchtvaart’ noemde, groeit rap uit tot een volwaardige satelliet van Schiphol. Lees ook: Straks begint je vakantie in Lelystad

De actiegroepen beleggen dinsdag ook een kort symposium. Volgens Jan Rooijakkers, voorzitter van HoogOverijsel, gaat het inmiddels om meer dan alleen de hoogte van de vliegroutes. „We willen dat de discussie wordt verbreed. Onze boodschap aan de Kamer is: denk eerst eens goed na over ons luchtruim voor de komende twintig jaar. Misschien blijkt Lelystad - met wat aanpassingen voor Schiphol - helemaal niet nodig.”

Volgens demissionair staatssecretaris Sharon Dijksma (Infrastructuur & Milieu, PvdA) is de herinrichting van het luchtruim niet klaar voor 2023. Het proces verloopt traag, bleek vorige week bij een hoorzitting over Schiphol in de Tweede Kamer. Er is nog geen politieke overeenstemming met België en Duitsland, nodig voor Nederlandse luchtruimwijzigingen.

Wantrouwen jegens politiek

Een andere obstakel dat het (nieuwe) kabinet moet overwinnen is wantrouwen jegens de politiek. Burgers die door de uitbreiding van Lelystad worden geraakt hekelen de besluitvorming van de afgelopen jaren. Rooijakkers: „De Alderstafel, waar bestuurders overleggen, is achterkamertjespolitiek. Er zijn geen notulen van vergaderingen, alleen af en toe een brief van Alders aan het ministerie. Er is geen enkele transparantie.”

In Overijssel maakt men zich zorgen over het vooruitzicht van laag vliegende vliegtuigen rond Lelystad Airport. Een misverstand, zegt de staatssecretaris. Lees ook: Overijssel vreest herrie door vliegtuigen voor Lelystad

De ‘factsheets’ die het ministerie in mei en juni publiceerde zijn onvolledig, zeggen de actievoerders. De milieu-effectrapportage (MER) betrof alleen Flevoland. In een poging de onrust weg te nemen organiseert het ministerie binnenkort zes informatieavonden, van Dalfsen tot Balk.

Een andere tegemoetkoming van Dijksma is een ‘second opinion’-onderzoek van het Britse consultancybureau Helios, dat waarschijnlijk woensdag naar de Kamer wordt gestuurd. Helios keek naar de aansluitingen op het hogere luchtruim, en of er opties zijn die het parachutespringen op Teuge en het zweefvliegen vanaf Lemelerveld ontzien.

De vliegroutes in het lagere luchtruim, voor nadering en vertrek van Lelystad Airport, staan volgens Dijksma „niet meer ter discussie”. Rooijakkers: „Dat is de vraag. Als de Tweede Kamer dat wil, kunnen ook die routes worden bijgesteld.”