Oppositie Moskou viert kleine revolutie

Verkiezingen Rusland

Ondanks de monsterzege van Poetins partij behaalde de oppositie in vooral Moskou veel meer zetels dan verwacht.

Een vrouw ontvangt zondag haar stembiljet in het stadje in Sasovo in de regio Rjazan. Foto Maria Tsvetkova/Reuters

‘Een kleine gemeentelijke revolutie”, zo noemde oppositiekrant Novaja Gazeta de uitslag van de regionale verkiezingen in Rusland. Na jaren van verkiezingsnederlagen maakte de Russische oppositie afgelopen zondag een comeback. Dat wil zeggen: in Moskou.

In de provincie werd de bestaande status quo nog maar eens bevestigd. In de zestien regio’s waar Russen een nieuwe gouverneur konden kiezen, ging deze belangrijke post naar de kandidaat van Verenigd Rusland, de partij van president Poetin. Verenigd Rusland was ook de grote winnaar voor de duizenden ander posten die te vergeven waren in provincieraden en stadsbestuur.

In Moskou, waar verkiezingen waren voor de deelgemeenten, leek de overwinning op het eerste gezicht overtuigend. Volgens de voorlopige uitslag gaan 1154 van de 1502 raadszetels naar Verenigd Rusland – ruim 76 procent. Toch behaalde de oppositie veel meer zetels dan verwacht. De liberale partij Jabloko haalde 176 zetels. Het totale aantal oppositiegezinde raadsleden ligt veel hoger, omdat Jabloko coalities heeft gesloten met onafhankelijke kandidaten en leden van andere partijen, zoals Parnas en de communisten. Volgens voormalig Doemalid Dmitri Goedkov heeft de coalitie in totaal 266 zetels binnengehaald.

In verschillende Moskouse deelgemeenten kreeg Verenigd Rusland op de broek. Volgens Jabloko kwamen in totaal 14 deelraden in handen van de oppositie.

De goede resultaten zijn vooral te danken aan Dmitri Goedkov en zijn rechterhand Maksim Kats. In de afgelopen maanden wisten Goedkov en Kats bijna duizend Moskovieten te overtuigen om mee te doen aan de verkiezingen, met een online programma dat de campagne bijna helemaal automatiseerde: van het indienen van de benodigde documenten tot het drukken van campagnemateriaal. Een „politieke Uber” noemde Goedkov het zelf.

De ‘overwinning’ in de hoofdstad is een belangrijke opsteker voor de liberale oppositie. Tijdens de verkiezingen in 2015 (provincies) en vorig jaar (parlement) wisten liberale partijen als Jabloko en Parnas geen enkele zetel binnen te halen. En hoewel de Moskouse deelgemeenten weinig te vertellen hebben, heeft de winst waarschijnlijk grote gevolgen.

Dmitri Goedkov wil volgend jaar een gooi doen naar het burgemeesterschap. Om mee te mogen doen met de verkiezingen heeft hij echter tenminste 110 handtekeningen van raadsleden nodig. Dit zogeheten ‘gemeentelijke filter’ was altijd een effectieve manier om ongewenste kandidaten te weren. Maar met honderden sympathisanten in de deelraden lijkt Goedkovs deelname zeker.

De uitslag in Moskou laat zien dat, ondanks de enorme populariteit van Poetin, een substantiële minderheid van de Russen het regime van de Russische president niet steunt.

De afgelopen maanden was Moskou verschillende malen het toneel van protesten tegen de regering. Dat protest doet nu zijn intrede in de politieke arena. De uitslag van afgelopen zondag kan daarmee het begin zijn van politieke concurrentie in Poetins Rusland. Met het oog op de presidentsverkiezingen van volgend jaar maart, zit het Kremlin daar zeker niet op te wachten.