Commentaar

China, Rusland en VS moeten één front vormen tegen Kim

Na opeenvolgende rakettesten, en zeker na de zeer krachtige atoomproef van 3 september, kan er geen twijfel meer over bestaan: Noord-Korea is een reële bedreiging voor een hele regio. Eenvoudige oplossingen voor het probleem Noord-Korea zijn er niet. Sommige opties zijn onhaalbaar, andere zijn onacceptabel. Maar nóg zijn niet alle vreedzame middelen uitgeput om de druk op Noord-Korea op te voeren.

Een militaire operatie tegen het regime in Pyong- yang, in welke vorm dan ook, is uiterst riskant en zo ongewis dat het eigenlijk geen optie genoemd kan worden. Het begint al met de vraag in hoeverre Kim Jong-un een rationele tegenstander is. De meeste analisten gaan ervan uit dat hij nooit als eerste een kernwapen zou inzetten omdat het zijn einde zou betekenen. Maar zeker weten we dat niet. Kim is een tiran die vrijwel geen contact heeft met buitenlanders, de grensbewaking verscherpt om zijn burgers binnen te houden en critici opsluit in heropvoedingskampen.

Bovendien is Noord-Korea niet alleen een kernmacht-in-wording, maar beschikt het ook over conventionele wapens, die zeker in Zuid-Korea snel veel slachtoffers kunnen maken. Een conventioneel antwoord van Zuid-Korea en bondgenoot VS zou de regio in een grootschalig conflict storten met rampzalige gevolgen.

Een andere optie is om te accepteren dat Noord-Korea een kernmacht ís. Dat zou de weg vrijmaken voor een deal: de Noord-Koreanen bevriezen hun atoomprogramma en in ruil daarvoor zien Zuid-Korea en de VS af van militaire oefeningen rond Noord-Korea. De VS wijzen die aanpak van de hand. Je onderhandelt niet met iemand die je bedreigt, redeneren de Amerikanen.

En dan is er optie drie, de combinatie van militaire dreiging en verhoogde sanctiedruk. Dat is de weg die de Verenigde Staten in het verleden hebben bewandeld en die de regering-Trump ook dezer dagen weer probeert te gaan. De VS brachten midden vorige week een VN-resolutie in omloop waarover maandag in New York gestemd moet worden. De ontwerpresolutie voorziet in een energie-embargo, uitbreiding van het exportverbod met textiel, maatregelen tegen leden van de Noord-Koreaanse elite, een verbod op het inhuren van Noord-Koreanen en de mogelijkheid om Noord-Koreaanse schepen op zee aan te houden.

China en Rusland reageerden terughoudend. Rusland twijfelde aan het nut van nieuwe sancties, China is voorzichtig met sancties omdat het de gevolgen vreest van een ineenstorting van het regime.

Ook als de Amerikaanse resolutie, in een verwaterde versie, het redt in New York, is de vraag hoe zinvol nieuwe sancties zijn. Noord-Korea vindt altijd weer een manier om ze te omzeilen. Tussen februari en augustus heeft Noord-Korea ondanks sancties kolen en staal geëxporteerd ter waarde van 270 miljoen dollar, onder meer naar China, India, Maleisië en Sri Lanka. De VN maken zich ook zorgen over militaire samenwerking tussen Noord-Korea en Syrië en wapenleveranties van Noord-Korea aan onder andere Mozambique. Ook kan Noord-Korea nog steeds internationale financiële transacties afwikkelen met behulp van buitenlandse banken.

De wereld heeft Noord-Korea nog niet in een ijzeren greep; vooralsnog zijn dus niet alle vreedzame middelen uitgeput om de druk op te voeren. Het is nu aan de VN-Veiligheidsraad om meningsverschillen te overbruggen en één lijn te trekken. Er staat genoeg op het spel.