Column

‘Minister van Koninkrijksruzies’ toont nu betrokkenheid

De Haagse Stemming Vandaag is dag 180 van de formatie. Schrijf je in om de Haagse Stemming elke dag als nieuwsbrief te ontvangen.

Het kabinet blijft druk met de noodhulp aan Sint-Maarten. De formerende partijen zien Prinsjesdag naderen en het PvdA-bestuur buigt zich over de kandidaat-voorzitters.

Overzeese crisis: Orkaan José raasde dit weekend gelukkig aan Sint-Maarten voorbij, maar de nasleep van Irma blijft de volle aandacht van het demissionaire kabinet vragen. Minister Plasterk (Koninkrijksrelaties), die momenteel met de koning op Curaçao is, zei vannacht dat het aantal plunderingen afneemt, maar dat de situatie op Sint-Maarten nog niet veilig is. Het aantal militairen op het eiland wordt de komende dagen uitgebreid naar ongeveer 550. Koning Willem-Alexander en Plasterk reizen later vandaag naar Sint-Maarten, Saba en Sint-Eustatius om de gevolgen van Irma te bekijken. Rutte en de meest betrokken ministers komen woensdag weer in het Nationaal Crisis Centrum bijeen.

Nederland heeft effectief het gezag op Sint-Maarten overgenomen, hoewel Plasterk en andere bewindslieden dit niet graag zo zullen zeggen. Bestuurlijke bemoeienis van Nederland ligt gevoelig omdat het eiland in 2010 een land binnen het koninkrijk werd en meer autonomie kreeg. Maar op Sint-Maarten is nu “feitelijk geen functionerend openbaar bestuur”, benadrukte Plasterk vannacht nog eens. Het kabinet meldde gisteren dat Hans Leijtens, oud-baas van de marechaussee, het project voor de wederopbouw van Sint-Maarten gaat leiden. Voorzichtig kritische geluiden klinken al wel. SP-Kamerlid Ronald van Raak zegt in De Telegraaf dat Nederland niet zomaar “een pot met geld moet sturen”.

Koninkrijksreluzies: Als minister van Koninkrijksrelaties is Ronald Plasterk al dagen in the picture. Hij toont in de nasleep van Irma betrokkenheid bij Sint-Maarten, maar kwam de laatste jaren vaak in aanvaring met de Caribische eilanden, schrijven Christiaan Pelgrim en Jos Verlaan vandaag in een profiel. Caribische politici zijn veelal negatief over de harde ingrepen die de ‘Minister van Koninkrijksruzies’ in zijn termijn deed, maar voor het afdwingen van nieuwe verkiezingen op Curaçao vorig jaar krijgt hij lof. “Hij durfde op te treden toen de democratie echt in gevaar was.”

Af-ron-den-de fase? De formatie gaat een nieuwe week in, de zoveelste. Over een week is het al Prinsjesdag en presenteert Rutte II een beleidsarme begroting. In het najaar kan Rutte III die nog wel flink aanpassen, klonk het de laatste weken steeds. Maar is dat wel zo? In het formatieweekboek schetst onze politiek redacteur Thijs Niemantsverdriet een aantal harde deadlines rond het aanpassen van toeslagen en belastingen die rap dichterbij komen. Reden voor VVD, CDA, D66 en ChristenUnie om misschien te gaan “af-ron-den” (dixit een geïrriteerde minister Dijsselbloem vrijdag)? Het AD schrijft vanochtend dat het trage tempo van de formatie komt doordat de financiële specialisten druk aan het rekenen zijn en de onderhandelaars de resultaten daarvan nu moeten afwachten.

Snel afronden zou daarna moeten kunnen. Volgens onze politiek columnist Tom-Jan Meeus is het regeerakoord grotendeels af en “gaan we inzake integratie en andere sociaal-culturele thema’s nog verrast worden”. Oorzaak: het politieke debat wordt gedomineerd door Nieuw Rechts (PVV, FvD, een deel van de VVD) en daardoor dreigt Nederland “een monocultuur zonder ideeënconcurrentie” te worden, vreest Meeus.

Fries nationalisme: CDA-leider Buma slaagde er met zijn H. J. Schoolezing vorige week in het verschil in wereldbeeld tussen zijn partij en formatiepartner D66 nog even fijntjes te benadrukken. Het debat over zijn conservatieve pleidooi voor gemeenschapszin hield ook dit weekend aan. CDA-gedeputeerde Ger Koopmans zei in Buitenhof dat Buma met zijn lezing “bruggen sloeg” naar “de boze Nederlanders” en ze “betrekt bij het debat”, waar D66-prominent Laurens Jan Brinkhorst dit weekend in de Volkskrant juist zei: “Het klimaat rond de heer Buma is het Friese nationalisme.”

PVV-stempel: De PVV is druk bezig kandidaten te vinden voor de gemeenteraadsverkiezingen van volgend jaar. Maar de politiek ingaan voor de PVV is niet zonder risico’s. Het kan je leven voorgoed veranderen. 21 voormalige PVV-politici uit de regio vertelden dit weekend in NRC hoe hun werk en sociale leven kwam te lijden onder hun keuze voor de PVV. Sommige kwamen niet meer aan een baan, anderen werden bedreigd of verloren het contact met vrienden of familie. “Ik kreeg te horen: we gaan het toch niet doen, omdat u een PVV-achtergrond heeft.”

WAT WIJ LEZEN: De Volkskrant brengt vandaag een uitgebreid profiel van de nieuwe universiteitenbaas Pieter Duisenberg, die vorige week afzwaaide als VVD-Kamerlid en om die reden kritiek kreeg. Broer Bert vertelt wat hij en Pieter van hun vader hebben geleerd: “Je moet doen waartoe je je geroepen voelt zolang je jezelf maar recht in de spiegel kunt aankijken.”

Over minder dan twee weken kiest Duitsland een nieuw parlement (zondag 24 september). En hoewel de buitenwereld met bewondering naar de beschaafde omgang tussen Duitse politici kijkt, is er bij de Duitsers wat irritatie over de al te saaie campagne, schrijft onze correspondent Juurd Eijsvoogel.

WAT WIJ VOLGEN: Slechts drie relatief onbekende kandidaten meldden zich om PvdA-voorzitter te worden. Het partijbestuur bepaalt vanavond of ze aan de vereisten voldoen, waarna de PvdA-leden vanaf eind september een week lang kunnen stemmen.

QUOTE VAN DE DAG:

“Als het debat al met tweehonderd pagina’s wordt dichtgetimmerd is dat niet bevorderlijk voor de democratie.”

Eerste Kamervoorzitter Ankie Broekers-Knol (VVD) hoopt op een niet al te dik regeerakkoord, zei ze zaterdag bij Kamerbreed.