Column

Heeft de vrachtwagenaanslag zijn langste tijd alweer gehad?

Carolien Roelants is Midden-Oostenexpert en scheidt op deze plaats elke week de feiten van de hypes.

Monument voor de slachtoffers van de aanslag op de Promenade des Anglais in Nice. FOTO Sebastien Nogier/EPA

In de Jardin Albert Ier in Nice zijn alle bloemen, speelgoedberen en andere herinneringen aan de verschrikkelijke vrachtwagenaanslag van 14 juli 2016 verdwenen. Hun functie als gedenkteken is nu overgenomen door de nieuwe antiterreurpaaltjes die overal pront uit de grond steken. Sinds ik er een jaar geleden was, zijn langs de Promenade des Anglais 241 van die paaltjes neergezet, meldde de Nice-Matin me vorige week. Er is 1.300 strekkende meter staaldraad tussen gespannen om kwaadwillende vrachtwagens, busjes en gewone auto’s van de flaneurs weg te houden. En er zijn 220 nieuwe palmbomen geplant. Voor de gezelligheid.

Het is verdronken-kalfitis – autoriteiten reageren altijd op de vorige aanslag; niet op dat waarvan ze niet weten dat er nog aankomt. Maar ook verstandig, want het vrachtwagenwapen – the ultimate mowing machine zoals Al-Qaeda’s internetblad Inspire het in 2010 propageerde – is wel erg makkelijk verkrijgbaar voor de boze, gestoorde of islamitisch doorgeslagen terrorist. Ik las dat in Amsterdam en Rotterdam en vast in talrijke andere steden nu ook her en der betonnen bloembakken en banken worden neergezet om kwetsbare plaatsen te beschermen. Maar dan krijg je weer de vraag: wat is kwetsbaar? De eigenares van het Rotterdamse Wester Paviljoen eiste in een vraaggesprek met het Rotterdams Dagblad ook „antiterreurbakken” om haar terras te beschermen. Het komt nu al met enige regelmaat voor dat auto’s vlak voor de deur op elkaar knallen, met alle risico’s voor de terrasbezoekers van dien, klaagde ze. Ja, wat stel je eigenlijk voor zonder antiterreurbak?

In Frankrijk, althans waar ik was, blijft het niet bij paaltjes. In oranje shirts geklede sécurité checkt tegenwoordig bij de toegang tot station Cagnes-sur-Mer de rugzakken. Op het stationnetje van Breil-sur-Roya hielden zeven gewapende gendarmes de paar reizigers in de gaten die het dorpje kwamen bezoeken.

Ik ben natuurlijk een vakidioot die dit soort veranderingen registreert. Maar het viel me aan de andere kant op dat op het pleintje in Nice waar achtereenvolgens politieauto’s met blauw zwaailicht, motoragenten en met machinepistolen gewapende agenten te voet kennelijk op zoek naar boeven passeerden, niemand op de terrasjes op- of omkeek. Sommige buitenlandse ambassades adviseren landgenoten weg te blijven van toeristische hotspots, maar niemand doet dat. Het Son et Lumière op de Place Stanislas in Nancy (zo ouderwets en zo prachtig; nog tot 17 september, lezer!) trok een grote menigte ontspannen kijkers van alle nationaliteiten. Angst slijt.

Ik weet: Barcelona. Maar de vrachtwagenaanslag heeft toch misschien zijn langste tijd gehad dankzij de paaltjes en het staaldraad en de betonnen bloembakken. Terrorisme heeft ook zijn modes en die hebben veel te maken met de ter beschikking staande mogelijkheden om zoveel mogelijk indruk te maken. Denk maar aan vliegtuigkapingen. Wie wat wilde bereiken in de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw, kaapte een vliegtuig. Ik vond op de historische-weetjes website isgeschiedenis.nl dat in 1968 en 1969 109 vliegtuigen werden gekaapt. 109! Maar toen kwam de autoriteiten met hun tegenmaatregelen – laatst moest ik een pot pindakaas inleveren bij de beveiliging van Schiphol omdat die als verboden vloeistof gold. De pindakaasbom. Maar de vliegtuigkaping is zeldzaam geworden.

Zo wordt de vrachtwagenaanslag zeldzaam als er alleen nog in achterafstraatjes kan worden toegeslagen. Want de terrorist moet natuurlijk wel een statement kunnen afleggen. Maar de geschiedenis leert dat er weer een andere terreurmethode wordt gevonden. Wie zo bezeten is wil altijd zijn islamitische, rechtse, linkse of wat-dan-ookse gelijk halen.