Alsof de tijd heeft stilgestaan: Nadal en Federer domineren weer

Zinderen wilde het geen moment. De finale van de eendimensionale hardhitter Anderson tegen Nadal eindigde in een voorspelbare anticlimax.

Nadal met de winnaarsbeker nadat hij de Zuid-Afrikaanse Kevin Anderson heeft verslagen. Foto Shannon Stapleton / Reuters

Het was een voorspelbare finale in een onvoorstelbaar tennisjaar. De 6-3, 6-3 en 6-4 zege van Rafael Nadal zondag op de Zuid-Afrikaanse verrassing Kevin Anderson voelde als een anticlimax, na alle stofwolken de laatste negen maanden. Zinderen wilde het geen moment, met de eendimensionale hardhitter Anderson tegen de dit toernooi langzaam op toeren geraakte Nadal.

Conclusies mogen getrokken worden, na de laatste grand slam van het seizoen. De vier titels worden evenredig verdeeld tussen de twee grootste spelers van het proftijdperk. 2-2: de Australian Open voor Roger Federer, Roland Garros voor Nadal, Wimbledon voor Federer, de US Open voor Nadal. „Ongelofelijk wat er is gebeurd dit jaar, na alle blessures”, zei Nadal zondag. Hij is terug. En hoe.

Het jaar van de revival

De tijd werd in januari in Melbourne tien jaar teruggezet met de epische finale tussen de twee, gewonnen door Federer. Sindsdien is de klok niet meer gaan tikken, zo lijkt het. Dit is het jaar van de revival van Federer en Nadal, weinig wat daar nog aan kan veranderen in de twee maanden dat het seizoen nog duurt.

Deze maandag staan ze op één en twee op de wereldranglijst, Nadal en Federer. Het was voor het laatst in maart 2011 dat ze deze posities gezamenlijk bezetten. Ook toen stond Nadal op één en Federer op twee. Het is een hernieuwde en onvoorziene symbiose tussen de rivalen.

Ze verleggen laat in hun carrière ongekende grenzen en verdelen de prijzen als in hun topjaren. Met zijn derde US Open-titel en zijn zestiende grand slam in totaal blijft Nadal in het spoor van Federers negentien.

Nadal-Federer had in New York, volgens velen, de ultieme finale moeten zijn, als afsluiting van hun memorabele grand slam-cyclus in 2017. Maar het mocht niet zo zijn. Ze zaten in dezelfde helft van het schema en hadden elkaar maximaal kunnen treffen in de halve finale, Federer verloor echter al in de kwartfinale van de Argentijn Juan Martin del Potro. Wellicht dat het er half november in de finale van de ATP Finals in Londen – het officieuze WK – nog van komt.

Herboren na rustperiode

Federer en Nadal blijven de pioniers van hun generatie, hun tijd en tegenstanders vaak een stap vooruit. Beiden namen vorig jaar in de tweede helft een lange rustperiode om volledig te herstellen van blessures. Ze kwamen herboren terug, waar Novak Djokovic en Andy Murray elkaar juist hadden uitgeput in een intens gevecht voor de nummer één positie – en gehinderd werden door blessure- en motivatieproblemen.

Het interessante van de terugval van Djokovic en Murray is dat de nieuwe, opkomende generatie (Dominic Thiem, Alexander Zverev, Nick Kyrgios) en de subtop (Milos Raonic, Kei Nishikori, Marin Cilic, Grigor Dimitrov) er niet van wist te profiteren op de grand slams.

Een machtsgreep van een nieuwe koning is uitgebleven, in tijden van zwakte aan de top. In dat wat diffuse speelveld trokken Nadal (31) en Federer (36) de heerschappij naar zich toe. Hun herwonnen hegemonie tekent indirect de onbestendigheid van jongere generaties.

Huidig tennis complex voor jonge spelers

Het is complex het tennisfirmament binnen te dringen – en er te blijven. Terug naar afgelopen juli, de maandag na de achtste Wimbledon-titel van Federer. De banen kleuren meer geel dan groen, Federer geeft een afsluitende persconferentie en praat met een zware, doorleefde stem. „Ik weet niet wat ik vannacht deed. Ik denk dat ik te veel verschillende drankjes heb gedronken.”

Hij lag om vijf uur op zijn bed. De sfeer is ontspannen, deze ochtend. Telefoons worden bij hem gelegd voor de geluidsopname. „Mag ik al die telefoons houden?”

Het gaat over lichtingen, of het hem verrast dat hij halverwege zijn dertigerjaren nog grand slams kan winnen. In Londen zelfs zonder setverlies. „Iedere generatie is anders, weet je”, zegt Federer. „Sinds onze generatie, die van mij en Rafa, is de volgende generatie niet sterk genoeg geweest om ons eruit te drukken. Dat helpt ons om rond te blijven hangen.”

Federer: „Voor een jongere speler is het niet zo makkelijk om vijf wedstrijden achter elkaar te winnen. De constantheid die je nu nodig hebt, voor een jonge generatie, is best complex.” De banen zijn niet meer zo snel als in het verleden waardoor rally’s langer duren. Dat vraagt mentaal en fysiek meer. Federer: „Je moet veel goede ballen slaan om door te komen, vooral als het best of five sets is. Dat is in het voordeel van de topspelers.”

In dat licht is het volgens Federer ook van belang dat spelers meer het net op zoeken. „Ik speelde hier (op Wimbledon) bijna alleen maar tegen spelers die niet aan serve en volley deden, dat vind ik beangstigend, om dat op dit niveau te zien.”

Durf van de baseline te komen, is zijn advies, want daar win je het niet snel van Nadal, Djokovic en Murray. „Ik zou willen dat spelers meer naar het net gingen. Goede dingen gebeuren aan het net, maar je moet daar willen zijn, je moet er veel tijd doorbrengen om je er vertrouwd te voelen.”

Grilligheid

Terug naar New York, dit weekend. Het is tekenend voor de grilligheid in de subtop dat een speler als Kevin Anderson tot de finale weet te komen. De route lag open voor Alexander Zverev, Jo-Wilfried Tsonga en oud-winnaar Cilic. Zij zaten met Anderson in de zwakke onderste speelhelft, maar verloren vroegtijdig.

Wat had het uitgemaakt? In de finale stond Rafael Nadal. Onstuitbaar vechtbeest uit Manacor. Hij die met Federer nog eens laat zien: wij zijn de eeuwige nummers één en twee.