Aantal sepots OM in tien jaar verhoudingsgewijs verdubbeld

In 2007 liet het OM 10 procent van de zaken onvoorwaardelijk vallen. Vorig jaar was dat 20 procent.

Foto Remko de Waal/ANP

In vergelijking met tien jaar geleden besluit het Openbaar Ministerie (OM) relatief gezien twee keer zo vaak om een verdachte in een strafzaak niet verder te vervolgen. Vorig jaar seponeerde justitie 20 procent van alle zaken die het behandelde onvoorwaardelijk, blijkt uit maandag gepubliceerde cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). In 2007 lag het percentage sepots nog net onder de 10.

Het CBS kan niet precies zeggen wat oorzaak is van de procentuele verdubbeling van het aantal sepots. Doorgaans besluiten officieren van justitie zaken niet voor de rechter te brengen als ze bijvoorbeeld het bewijs niet sterk genoeg vinden. Het komt ook voor dat ze niet genoeg financiële middelen hebben om alle zaken op te pakken die op hun bureau belanden, waardoor ze moeten kiezen.

Voorwaardelijk sepot

Ook het percentage strafzaken dat het OM voorwaardelijk liet vallen, verdubbelde tussen 2007 en 2016. Tien jaar geleden gebeurde dat in 2 procent van de zaken die justitie afhandelde, vorig jaar in 4 procent. Verdachten van wie het OM de zaak onder voorwaarde seponeert, moeten zich bijvoorbeeld verplicht laten behandelen of de schade van het slachtoffer vergoeden. Doen ze dat niet, dan moeten ze alsnog voor de rechter verschijnen.

Het totale aantal zaken waar het OM een beslissing over nam, daalde het afgelopen decennium ook behoorlijk: van ruim 285.000 in 2007 tot meer dan 202.000 in 2016. Zoals gebruikelijk besloot justitie vorig jaar nog altijd het vaakst dat een zaak wel moest voorkomen. Dat gebeurde in ruim de helft van de gevallen.

Sinds 2008 kan de officier van justitie in zaken waarop een gevangenisstraf tot zes jaar staat ook besluiten zelf een sanctie op te leggen, zonder tussenkomst van een rechter. Vorig jaar was iets meer dan 15 procent van alle beslissingen van het OM zo’n zogeheten strafbeschikking.

Het OM heeft de afgelopen jaren te maken gekregen met forse bezuinigingen. Justitie moet in 2018 in totaal voor 139 miljoen euro in de begroting hebben gesneden ten opzichte van 2011. In 2015 concludeerde een door de Tweede Kamer besteld onderzoek dat de bezuinigingen risico’s met zich mee zouden brengen voor het werk van het OM. OM-topman Herman Bolhaar zei in mei vorig jaar dat zijn organisatie 40 miljoen euro extra nodig had “om te kunnen draaien”.