Toezichthouder: Tennet voldoet niet aan stroomzekerheidsplicht

Stroomstoring Netbeheerder Tennet noemt uitspraak van ACM onbegrijpelijk en zegt miljarden te moeten investeren om aan voorwaarden te kunnen voldoen.

Een verdeelstation van Tennet, tijdens de grote stroomstoring in Diemen in 2015. Foto Remko de Waal/ANP

Netbeheerder Tennet voldoet niet aan zijn verplichtingen om de stroomvoorziening te garanderen. Dat concludeert toezichthouder Autoriteit Consument en Markt (ACM) in een geschil tussen Tata Steel en de netbeheerder dat maandag is gepubliceerd.

Tata Steel diende na de grootschalige stroomuitval in Noord-Holland van 27 maart 2015 een schadeclaim bij Tennet in. Het bedrijf zou een schade van zo’n 14 miljoen euro hebben geleden.

Tennet waarschuwt dat de ACM-uitspraak leidt tot een enorme en onnodige investering van zo’n 7 miljard euro in het elektriciteitsnet. Dit komt neer op zo’n 920 euro per huishouden. Het staatsbedrijf zegt de uitspraak „niet te begrijpen”.

ACM bestrijdt de lezing van Tennet en zegt dat een investering van 100 miljoen euro voldoende is. „Het gaat om relatief geringe aanpassingen. Deze storing had nooit tot stroomuitval mogen leiden”, zegt een woordvoerder.

Opmerkelijke uitspraak

Volgens de wet moeten Tennet en de regionale netbeheerders het hoogspanningsnet zo inrichten dat er ook tijdens de meest kwetsbare bedrijfstoestand, dus ook als iets wordt uitgeschakeld bij onderhoud, geen stroomuitval kan plaatsvinden. Dit heet de ‘enkelvoudige storingsreserve’. Nu zegt ACM dat Tennet niet aan deze plicht voldoet.

De uitspraak van de ACM is opmerkelijk. ACM heeft als toezichthouder de taak te controleren of Tennet zich aan de wet houdt, en levert dus indirect kritiek op de eigen toezichthoudende rol in het verleden. En ACM komt met deze uitspraak terug op een eigen eerder oordeel. De toezichthouder concludeerde na een onderzoek na de stroomuitval in 2015 eerder dat Tennet zich juist wél aan de regels hield. In een brief aan verantwoordelijk minister Kamp (Economische Zaken, VVD) schreef ACM op 13 september 2016 dat het „geen overtreding van wettelijke voorschriften” had kunnen vaststellen (link naar pdf). Nu zegt ACM dat het tweede, diepere onderzoek tot andere conclusies leidde. Volgens een woordvoerder wordt zo’n onderzoek juist verricht als er een geschil is.

‘Onnodige’ investeringen

Operationeel directeur van Tennet Ben Voorhorst zegt de uitspraak van ACM „niet te begrijpen”. De afgelopen jaren werd de wet, met instemming van ACM anders geïnterpreteerd, waardoor Tennet meer ruimte had om te bepalen hoe ze aan de verplichting van de zogenoemde ‘storingsreserve’ voldeed. Die ruimte haalt de ACM nu weg, aldus Voorhorst.

„Toen ik het de eerste keer hoorde dacht ik: ik hoor het niet goed. We hebben niet alleen de wettelijke plicht het net zo zeker mogelijk te maken, we moeten dat ook doelmatig doen, dus zonder onnodige investeringen.”

Mocht de uitspraak in stand blijven, zo zegt Voorhorst, dan zou dat verregaande consequenties hebben.

„Neem de hoogspanningsmasten. Die zien wij als twee afhankelijke systemen, drie draden aan elke kant van de mast. Maar wij houden nu bij het bepalen van onze ‘storingsreserve’ geen rekening met het omvallen van een hoogspanningsmast. Op grond van deze uitspraak zouden we dat wel moeten doen. Dan zou je dus overal twee hoogspanningsmasten naast elkaar neer moeten zetten.”

De landelijke investering van 7 miljard zou volgens Voorhorst volstrekt ondoelmatig zijn. Nederland heeft al een leveringszekerheid van stroom die de 100 procent nadert. Die investering zou dat niet noemenswaardig verbeteren.