Recensie

Ricky Gervais legt uit waarom harde grappen moeten kunnen

In zijn show Humanoid pleit Ricky Gervais voor het recht om, zonder zelfcensuur, grappen te maken over gevoelige onderwerpen.

Optreden van komiek Ricky Gervais in AFAS Live, Amsterdam op 8 september 2017. Foto Andreas Terlaak

Ricky Gervais, bedenker en hoofdrolspeler van de Britse comedyserie The Office, staat voor het eerst met een stand-upcomedyshow in Nederland. In Humanity is hij, zoals altijd, de weinig sympathieke, maar bijzonder grappige comedian.

Gervais - nonchalant zwart T-shirt, nippend aan een blikje bier - heeft het in deze show vooral gemunt op degenen die aanstoot nemen aan zijn grappen over transgenders, voedingsallergieën en de Holocaust. Dit leidt niet alleen tot een grappige vergelijking tussen Hitler en voedingsallergieën - want zeg nou zelf, wie nodig je liever uit voor een dinertje, Hitler of zo’n zeikwijf dat overal allergisch voor is? - maar ook tot een interessant metacommentaar op de grenzen van humor. Eigenlijk is de hele voorstelling een pleitrede voor het recht om, zonder zelfcensuur, grappen te maken over gevoelige onderwerpen.

Het is knap dat Gervais’ standupcomedyshow annex humorcollege nooit een droge exercitie wordt. Gervais is goed op dreef en haalt met veel gevoel voor humor verschillende groepen door de mangel. Toch maken al die grappen over christenen, transgenders en seksueel misbruikten soms ook wat ongemakkelijk. Vooral Gervais’ stelling dat degenen die gekwetst reageren gewoon zijn grappen niet goed begrepen hebben, is wel erg kortzichtig.

Gervais heeft gelijk als hij zegt dat grappen over transgenders niet noodzakelijk ten koste van transgenders gaan. Maar wanneer hij transicoon en lhbt-activist Caitlyn Jenner neerzet als stereotype machoman die ooit bij de dokter kwam om zijn enorme piemel te laten verwijderen, maakt hij transgenders daarmee wel degelijk tot mikpunt van spot.

Wat ook niet meehelpt, is dat Gervais zo weinig kwetsbaarheid laat zien. Pas als hij vertelt hoe snel je eigenlijk went aan puissante rijkdom en hoe gênant dat is, krijgen we een andere Ricky Gervais te zien. Dit is een Ricky Gervais die ook zichzelf op de hak durft te nemen en dat is een aangename afwisseling voor zijn grappige, maar op den duur wat vermoeiende tirades tegen alle twitteraars die niet om hem kunnen lachen.