Hoe reageert Nederland op de verwoestingen in de Caribische landsdelen?

Orkaan Irma

De eerste hulpacties kwamen al op gang toen de orkaan Sint-Maarten nauwelijks voorbij was. Het Rode Kruis haalde 1,5 miljoen euro op en er zijn ook inzamelingsacties van mensen met kennissen op het eiland.

Hulpgoederen voor de slachtoffers voor orkaan Irma op Sint-Maarten worden ingezameld bij de AAA Gallery in Rotterdam. Foto Bas Czerwinski/ANP

Hoe vaak denkt een gemiddelde Nederlander aan de overzeese gebieden? Dit jaar zal dat in ieder geval voor de meeste mensen wat meer zijn dan de meeste andere jaren. Sinds lange tijd werd het nieuws in Nederland niet meer zo gedomineerd door een van de Caribische landsdelen als de afgelopen dagen. Hoe reageert Nederland op de verwoestingen in de overzeese delen van het Koninkrijk?

De eerste hulpactie was in ieder geval bijna sneller op touw gezet dan de orkaan Sint-Maarten had verlaten. Spotjes van het Rode Kruis riepen eind vorige week al snel op om te doneren aan Giro 5125 om de hulpoperaties te bekostigen. Daar is – stand zondagmiddag – inmiddels 1,5 miljoen euro op binnengekomen. Een goed bedrag dat snel opliep, maar nog wel miljoenen onder de opbrengsten zit van eerdere grote acties van samenwerkende hulporganisaties op Giro555.

Een actie met dat welbekende rekeningnummer lijkt alleen voorlopig nog niet in zicht. Een van de voorwaarden daarvoor is dat de verschillende samenwerkingspartners ter plekke ook echt kunnen samenwerken – anders kan een losse organisatie beter de hulp op zich nemen. Dat geldt voor Sint-Maarten. „Het Rode Kruis zit er, Cordaid heeft een netwerk via enkele parochies”, laat een woordvoerder van Giro555 weten. „Maar de andere organisaties – bijvoorbeeld UNICEF - zijn er niet actief. Dan kan er door hen niet snel en effectief hulp geboden worden.”

Opvallend is dat er vooral veel inzamelingsacties lijken te zijn van mensen die kennissen hebben op Sint-Maarten of zelf behoren tot de Caribische diaspora in Nederland. Make Sint Maarten Great Again trekt op dit moment de meeste aandacht, geholpen door het feit dat initiatiefnemer en Rotterdammer Patrick Marcelino vrijdag al aanschoof bij De Wereld Draait Door. Doel van de actie – en van meerdere acties – is het verzamelen van spullen om die naar het eiland te brengen. Het hele weekend was er in Rotterdam een loods open als afleverlocatie. Het leidde tot meerdere volle containers vol water, houdbare voedingsmiddelen en kinderkleding.

Vooral geld nodig

Dat soort initiatieven (ergens anders worden duizenden zaklampen verzameld) gaan lijnrecht in tegen het advies in van het Rode Kruis, dat aanraadt geld te doneren. Er zou nog niet zozeer sprake zijn van een gebrek aan goederen, maar vooral geld nodig zijn om die goederen met hulpacties naar het eiland te krijgen. Bovendien moeten hulpgoederen vaak aan strenge eisen voldoen. Woordvoerder van het Rode Kruis Merlijn Stoffels: „Op zich zijn de inzamelingsacties sympathiek. Maar ook logistiek kan het vaak lastiger zijn dan mensen denken.” In de Filippijnen maakte hij ooit mee dat een schip met donaties de haven blokkeerde voor schepen van het Rode Kruis.

Wellicht dat een uitgebreide oproep tot donaties de komende dagen nog gaat volgen. Maandag gaat de NPO in overleg met het Rode Kruis over een speciale grootschalige benefietuitzending op tv. Eerder zei directeur van de hulporganisatie Gijs de Vries al op Radio 1 dat zo’n uitzending er sowieso zou komen, maar daar bleek later toch nog geen sprake van. Stoffels: „We hebben snel een giro geopend omdat we dachten dat er veel geld nodig zou zijn. Maar voordat je zoiets organiseert als een benefietavond is het belangrijk dat je echt een goed beeld hebt van de schade en van wat er precies nodig is.”