Democratie om de hoek openbreken

Open huis

De gemeente Rotterdam viert vandaag voor het eerst de Dag van de Democratie. Joost Eerdmans: „Onze democratische vrijheden zijn niet vanzelfsprekend”.

Het stadhuis opent 9 september zijn deuren voor de burgers. Foto Koen van Weel/ANP

De Internationale Dag van de Democratie is een initiatief van de Verenigde Naties. De Algemene Vergadering riep de dag tien jaar geleden in het leven om democratie en haar principes – invloed van burgers op wie er bestuurt en hoe – te promoten en hoog te houden. Sinds enkele jaren wordt de dag ook gevierd in Nederland.

Waarom Rotterdam nu meedoet? „Op internationaal vlak staat de democratie onder druk. Problemen van elders komen naar Rotterdam toe. Dan is het goed om nog eens onder de aandacht te brengen dat onze democratische vrijheden niet vanzelfsprekend zijn en dat wij onze handen mogen dichtknijpen. De Dag van de Democratie valt dit jaar bovendien samen met Open Monumentendag waarvoor we het stadhuis openstellen. Hét huis van de democratie. Als college vinden wij het daarnaast heel interessant om de kleine democratie om de hoek open te breken”, zegt locoburgemeester en wethouder Joost Eerdmans (Leefbaar Rotterdam).

Hij stelt vandaag zijn werkkamer open voor het publiek. Een mooie, chique kamer met uitzicht over de Coolsingel. „Een kamer waar je ziet hoe Rotterdam is begonnen. Waar het mij om gaat is dat mensen weten: daar zit de locoburgemeester. Ik heb van Pim (Fortuyn, red.) geleerd dat we meer moeten doen om mensen in eigen huis te laten kijken. Hij wilde de bosjes rondom het Catshuis flink snoeien ‘opdat het volk er een goed zicht op heeft, het is tenslotte van ons allemaal’. Vanuit dezelfde gedachte zijn ook de kamers van de gemeenteraadsfracties van alle politieke partijen toegankelijk én de raadzaal van het stadhuis. In een raadssimulatiespel en debat, geleid door de burgemeester en ondergetekende, kunnen mensen in gesprek gaan met het college en de gemeenteraad en laten we hen ervaren hoe het er in het echt aan toe gaat, hoe democratie werkt.”

‘Can do’-mentaliteit

Het programma van de viering van de democratie ademt volgens de locoburgemeester de Rotterdamse ‘can do’-mentaliteit en is opgebouwd rond één kernboodschap: mensen laten zien en voelen dat hun mening ertoe doet, dat ze kunnen meedenken, meedoen en meebeslissen over de toekomst van hun stad, buurt en straat. In het licht van dat laatste organiseren de gebiedscommissies in Overschie, IJsselmonde, Hillegesberg-Schiebroek en Prins Alexander allerhande activiteiten. In het stadhuis kunnen mensen deelnemen aan een stoomcursus ‘participeren aan de lokale democratie’. „Daarin worden Rotterdamse democratische vernieuwingsinstrumenten belicht zoals Citylab010 (maatschappelijk innovatieplatform), de Burgerjury (beoordeelt het gemeentebeleid en adviseert het college hoe het beter kan) en Young010 (jongerencollectief dat Rotterdam leuker, mooier en beter wil maken voor de jeugd)”, zegt Eerdmans als portefeuillehouder Bestuurlijke Vernieuwing.

Mensen kunnen ook een voorproefje nemen op de raadsverkiezingen van 2018 door te stemmen op hun favoriete Rotterdamse monument en een film kijken die toont wat er allemaal gebeurt op verkiezingsdag.

De Dag staat los van de partijpolitiek en is ook niet ingegeven door de deelname van de PVV aan de gemeenteraadsverkiezingen van maart volgend jaar, bezweert de wethouder. Door die deelname van Wilders krijgt Leefbaar Rotterdam (nu de grootste partij) er een concurrent bij, al weet Leefbaar zich gesteund door het Forum voor Democratie van Thierry Baudet. „Ik juich de PVV-deelname toe want zo krijg je nog meer voor elk wat wils en gaat een nog grotere groep mensen zich mogelijk interesseren voor politiek. Het opkomstpercentage bij de gemeenteraadsverkiezingen in 2014 was gruwelijk laag (44,4% tegenover 47,9% in 2010). Alles wat we kunnen verbeteren om de weg naar ons te effenen, is meegenomen. Dit open huis kan helpen om mensen te doen stemmen maar ik geloof niet in wervingscampagnes. Mensen moeten er zelf de noodzaak van inzien.”