Opinie

Bruggen: 400 mln weggegooid geld

Brug over het IJ

Het plan voor bruggen over het IJ gaat uit van een foute aanname, schrijft lezer Ruud van Dijk. De grote stroom van voetgangers en fietsers is natuurlijk vanaf het Centraal naar de Buiksloterweg en vice versa.

Drukte bij de pont van CS naar de overkant van het IJ. Dit is de plek waar de meeste mensen het IJ willen oversteken, niet kilometers verderop. Foto Simon Trel

Amsterdam is van plan twee fiets- en voetgangersbruggen over het IJ te bouwen om zo Noord en de rest van de stad beter met elkaar te verbinden. Voorstanders zien veel heil in een directe verbinding: eindelijk wordt Noord een heus deel van de stad en eindelijk niet meer wachten op pontjes, die soms overvol zijn. Tegenstanders zien meer in een uitbreiding van het aantal pontjes, eventueel aangevuld met een tunnel vanaf CS naar de overkant. De totale kosten van de bruggen bedragen ongeveer 400 miljoen. Weggegooid geld.

Want, 210 miljoen, wat kan je daar al niet mee doen? Natuurlijk, een brug bouwen vanaf het Java-eiland naar Sixhaven. Jammer dan voor de bewoners van Java-eiland, die voor hun rust vrezen met zo’n brug voor de deur, of de school die daar verplaatst moet worden. Jammer dat de Sixhaven verminkt verder moet – weer een rustig plekje weg uit Noord.

Het plan voor die brug gaat uit van een foute aanname. De grote stroom van voetgangers en fietsers is natuurlijk vanaf Centraal naar de Buiksloterweg en vice versa. Het is maar de vraag of een brug 1 kilometer verderop deze stroom duidelijk zal verminderen. Voetgangers zullen daar absoluut geen trek in hebben en de meeste fietsers ook niet. Het wordt zeer waarschijnlijk een brug waar nauwelijks mensen gebruik van gaan maken.

En dan heb ik het nog niet eens over een brug die voor veel mensen te hoog, te steil zal zijn. En ook nog eens regelmatig open staat. Met een beetje pech sta je voor die open brug langer te wachten dan je nu moet wachten op het volgende pontje.

210. En nog eens 80 miljoen, wat kan je daar al niet mee doen? Ook de Passenger Terminal verplaatsen naar het westen van de stad. Lijkt op het eerste gezicht een goede zaak, want haast niks zo vervuilend als die grote passagiersschepen. Wel jammer voor de toeristen die dan in the middle of nowhere aankomen. Met de verplaatsing zullen er bovendien heel wat bussen nodig zijn om die toeristen naar het centrum van de stad te brengen, en natuurlijk ook weer terug. Alsof dat niet vervuilend is. Jammer ook dat wij als Amsterdammer de imponerende aanblik gaan missen als een enorm cruiseschip de stad aandoet. En jammer voor de miljoenen die de stad daarmee misschien aan inkomsten misloopt, want best kans dat Amsterdam minder aantrekkelijk wordt om aan te meren. De gemeente ziet daarbij over het hoofd dat de scheepvaart waarschijnlijk in de toekomst een transitie zal doormaken, dat wil zeggen: steeds groener zal worden. Amsterdam kan de voorwaarde stellen dat aangemeerde schepen niet voortdurend hun dieselmotoren laten draaien, maar op een andere manier hun stroom afnemen. Zoiets gebeurt wereldwijd al in een aantal steden.

290. En nog eens 10 miljoen, waar kan je daar al niet voor doen? Vooruit, ook een brug over het Noord-Hollands kanaal. Zitten ze bij Overhoeks trouwens helemaal niet op te wachten. Die willen veel liever een tunnel direct achter Centraal Station.

300. En nog eens 100 miljoen (want laten we niet overdrijven), wat kan je daar al niet voor doen? Ook nog een brug vanaf het Stenen Hoofd naar Noord. Alsof er met de bouw van een nieuwe woonwijk in West opeens een grote stroom zal ontstaan van mensen die naar Noord willen en andersom. Niet dus. Jammer dan ook voor het stukje haveloze groen dat het Stenen Hoofd nu nog is. Waarom daar niet een mooi strandje bouwen?

Al die honderden miljoenen, wat kan je daar al niet voor doen? Nou, minstens tot het einde van deze eeuw extra pontjes laten varen. Dat is snel te realiseren, desnoods kan Amsterdam morgen al beginnen met extra pontjes tussen NDSM en CS. Bovendien zijn de pontjes flexibel in te zetten, daarmee kan de stad inspelen op hoe de vervoersstroom zich daadwerkelijk ontwikkelt. En, niet onbelangrijk, de pontjes vormen een groot plezier voor menigeen. De pontjes kunnen in de loop der tijd ook groener worden, bijvoorbeeld met motoren die draaien op waterstof. Amsterdam kan daarin het voortouw nemen. Lijkt me een mooie uitdaging: een vloot van groene pontjes.

Dat is veel beter dan de vervuilende bouw van bruggen, met al die vrachtwagens die af en aan zullen rijden, met installaties om te heien, kortom, de zoveelste bouwput in die omgeving. Het is subjectief, maar je kan ook stellen dat de bruggen de horizon vervuilen.

En als Amsterdam toch een directe verbinding wil: bouw dan een mooie tunnel vanaf CS naar de Buiksloterweg. Kost natuurlijk ook een smak geld, ongeveer evenveel als de drie bruggen samen. Maar ja, Amsterdam is al van plan om een ondergrondse fietsenstalling onder het IJ te bouwen, dat is al een aardig deel van de infrastructuur en de kosten als beide projecten gecombineerd worden.

Ach, arm Amsterdam-Noord. Zeg maar dag tegen je rust, je groen en je ruimte. De centrale stad wil je meenemen in de vaart der volkeren. Meer huizen, meer woontorens, ontsluiting middels bruggen. Terwijl de meeste mensen in Noord daar helemaal niet op zitten te wachten.

Minister Schultz is tegen de bruggen, de provincie is tegen, Rijkswaterstaat is tegen, het Havenbedrijf is tegen, de bewoners van het Java-eiland en van Sixhaven zijn tegen, bij Overhoeks zijn ze ook niet voor. De actiegroep ‘Geen brug over het IJ’ is natuurlijk tegen. Eigenlijk is elk verstandig mens tegen.

Ruud van Dijk , Amsterdam