Opinie

Wijs geesteszieke niet de weg naar een laatstewilmiddel

Mensen met een psychose of depressie moeten zorg en liefde krijgen in plaats van euthanasie te vereenvoudigen, betoogt May-May Meijer.

GGZ-instelling de Woenselse Poort in Eindhoven. Lex Van Lieshout

Ik ben zelf verschillende keren gedwongen en vrijwillig opgenomen geweest met een psychose en met een depressie. Dat waren erg zware jaren en ik ben dankbaar en blij dat ik nog leef. Ik heb het vooral overleefd omdat ik omringd werd door zorg van de ggz, mijn familie, vrienden, steun vond bij God en doordat ik geluk had.

Geestelijke pijn is net zo erg als fysieke pijn. Het vergt veel zorg, liefde en tijd om dat te kunnen verdragen en daarvan te herstellen. De wachtlijsten in de ggz dienen wat mij betreft dan ook met spoed opgelost te worden. Ook moet de toegang tot dodelijke middelen beperkt worden om onnodige suïcides te voorkomen.

Geestelijke pijn vergt evenveel zorg, liefde en tijd om te verdragen en uiteindelijk van te herstellen als fysieke pijn

Ik ben geschokt door het nieuws dat de Coöperatie Laatste Wil mensen advies wil geven over het beëindigen van hun leven en toegang tot een dodelijk, maar legaal conserveermiddel wil faciliteren. Zeker omdat geen onderzoek gedaan wordt of deze persoon nog te behandelen is. De wilsbekwaamheid wordt evenmin getoetst.

Mensen met een psychose zijn namelijk niet wilsbekwaam. Suïcide gebeurt in die gevallen vaak vanuit een waan: niet omdat ze daadwerkelijk een doodswens hebben. Mensen die aan een depressie lijden en aangeven ‘dood te willen’, kunnen te erg lijden aan het leven. Bijvoorbeeld omdat hun partner overleden is of ze verlaten heeft, omdat hun bedrijf failliet dreigt te gaan en ze zich zorgen maken over hoe ze hun gezin moeten onderhouden. Uit eigen ervaring weet ik dat je uit een depressie kan komen met veel zorg, steun en tijd. De dood is onherroepelijk.

De initiatiefwet ‘Waardig Levenseinde’ die momenteel besproken wordt bij de kabinetsformatie baart me zorgen. In dit wetsvoorstel wordt een levenseindebegeleider geïntroduceerd die iemand helpt met zijn of haar doodswens. Het gaat om mensen van 75 jaar en ouder. De oudere moet minimaal twee gesprekken hebben gevoerd met de levenseindebegeleider. Hulp bij zelfdoding is dan onder voorwaarden niet langer strafbaar.

De aandacht voor dit onderwerp is te prijzen, maar de huidige wet biedt al voldoende mogelijkheden om mensen die het leven echt niet meer aan kunnen, te helpen. Een ander punt is dat de initiatiefwet nauwelijks ruimte biedt om te onderzoeken waarom mensen op leeftijd het leven niet meer aan kunnen en om daar iets aan te doen. Uit onderzoek blijkt dat oudere mensen vooral lijden aan eenzaamheid, het gevoel er niet meer toe te doen, het onvermogen om zichzelf te uiten, geestelijke of lichamelijke vermoeidheid en niet afhankelijkheid willen zijn.

Zou in een land met betere zorg en naastenliefde de vraag naar een zachte dood niet later gesteld worden, vragen de predikanten Tjaard Barnard en Joost Röselaers zich af.

Bij een nieuwe euthanasiewet zullen ouderen nog meer de druk voelen om naar de levenseindebegeleider toe te gaan. Ik spreek me dan ook uit tegen de initiatiefwet: mensen die het leven niet meer aan kunnen moeten juist omringd worden met liefde en zorg en actief uit hun isolement gehaald worden.

Zet in op liefde, zorg, constructief beleid en aandacht voor mensen die het leven niet meer zien zitten.

Praten over zelfdoding kan bij hulp- en preventielijn ‘Zelfmoord? Praat erover’. Telefoonnummer 0900-0113 of www.113.nl