Australiërs leveren massaal wapens in vanwege terreurdreiging

De Australische regering geeft mensen tot oktober de mogelijkheid hun wapens in te leveren, ook zonder wapenvergunning.

Politiechef Wayne Hoffman geeft een persconferentie in Sydney. Op de achtergrond zijn wapens te zien die zijn ingeleverd als gevolg van de Australische amnestiewet, die burgers de mogelijkheid geeft om tot oktober wapens in te leveren. Foto Peter Parks / AFP

Dertig jaar lang had hij wapens verzameld. Inmiddels had de boer uit het Australische Queensland – naast andere wapens – een Luger-pistool uit de Eerste Wereldoorlog, een Smith & Wesson pistool uit de Tweede Wereldoorlog en een geweer dat tijdens de Vietnamoorlog was gebruikt. Jarenlang waren ze de trots van de familie geweest. Hij leverde ze deze zomer toch maar in, vertelde hij aan de Herald Sun, omdat „de maatschappij wel erg snel veranderde en omdat er tegenwoordig veel rare lulhannessen met wapens rondlopen”.

400 wapens per dag

De familiewapens van de man uit Queensland zijn er enkele van de inmiddels bijna 260.000 wapens zonder vergunning die sinds 1 juli zijn ingeleverd bij de politie. Dit voorjaar maakt de Australische minister van justitie, Michael Keenan, bekend dat vanaf 1 juli tot 1 oktober Australiërs hun wapens konden inleveren zonder dat er vragen bij gesteld werden. Een amnestie voor wapens dus. Vooraf was de verwachting dat er 260.000 ingeleverd zouden worden. Inmiddels is bekend dat het aantal van 259.999 is gehaald. Het zou om ruim 400 wapens per dag gaan.

De reden voor de wapen-amnestie is volgens Keenan dat het bij terroristische aanslagen gaat om wapens zonder vergunning. Hij doelde op toenemende terreurdreiging. Dit jaar alleen al plande een man een aanslag in een vliegtuig; viel er in Melbourne bij een gijzeling naast de gijzelnemer ook een dodelijk slachtoffer; en staken twee tieners in een dorpje in Queenbeyan een man dood. Alle daders zouden sympathiseren met de radicale islam. Aan de BBC verklaarde Keenan vrijdag dat Australië door „deze wapenamnestie een veiliger land” was geworden.

Massaslachting

Een vergelijkbare reden om voor meer veiligheid te gaan werd er gegeven in 1996. In dat jaar schoot de 28-jarige Martin Bryant in het toeristische stadje Port Arthur op Tasmanië met semi-automatische gevechtswapens 35 mensen dood. Zo’n massaslachting had Australië nog niet eerder meegemaakt. De toenmalige premier John Howard kondigde toen niet alleen een strengere wapenwet aan, maar stelde ook een wapenamnestie in. Tussen 1996 en 1997 werden er toen 643.000 wapens ingeleverd.

De actie werkte toen. In het jaar daarop halveerde het aantal huishoudens dat een vuurwapen bezat. In de tien jaar erna daalde niet alleen het aantal moorden met een vuurwapen per hoofd van de bevolking, maar ook het aantal zelfdodingen met geweer of pistool.

Wie nu na 1 oktober nog een wapen zonder vergunning heeft, loopt het risico op een celstraf van 14 jaar of een boete van omgerekend 190.000 euro.