Commentaar

Intimidatie van politici tast democratie aan en moet worden aangepakt

Politiek klimaat

Een met verf bekladde deur van een politicus. Er kan gemakkelijk schouderophalend over worden gedaan met als argument dat dit soort dingen nu eenmaal gebeurt tegenwoordig. Het woonhuis van fractievoorzitter Thierry Baudet van het aan de weg timmerende Forum voor Democratie was donderdag doelwit van het Radicaal Anarchistisch Feministisch Front. De tot dan toe onbekende groep protesteerde met deze verfactie tegen het naar eigen zeggen „verderfelijke gedachtegoed” van Baudet.

In een verklaring op internet wordt het Forum voor Democratie „een groeiend gevaar” genoemd dat „een nieuwe fascistische beweging probeert op te bouwen van hordes (jonge) witte mannen”. Taalgebruik dat herinneringen oproept aan de stencilmachines van het actiewezen uit de jaren zeventig en tachtig: qua omvang nauwelijks iets voorstellend, maar publicitair buiten proporties aanwezig.

Dat effect voorkomen zou een reden kunnen zijn niet te veel aandacht te besteden aan de actie van het front om vervolgens maar weer gauw over te gaan tot de orde van de dag. Toch is dat niet de juiste weg. Ja, het ging ‘slechts’ om een kwast met verf, maar dit maakt het intimiderende effect er niet minder om. Het betreden in welke vorm dan ook van het privédomein van een politicus kan niet worden getolereerd.

Thierry Baudet heeft zich laten kennen als iemand met eigenzinnige, scherpe, vaak ook provocerende opvattingen. Hij zoekt de rand op, maar dat kan nooit de reden zijn voor bedreigingen. Het vrije woord voor iedereen is een groot goed, en dient met kracht te worden verdedigd.

Helaas is Baudet niet de enige politicus die met bedreigingen te maken heeft. Integendeel, het incident van deze week is er één uit een lange reeks. Een politicus als Geert Wilders weet daar alles van. En eind vorig jaar speelde voor het Gerechtshof in Leeuwarden een zaak in hoger beroep van een man die in 2015 D66-leider Alexander Pechtold met de dood had bedreigd.

De dader werd aanvankelijk vrijgesproken omdat volgens de rechter geen redelijke vrees bestond dat de man zijn dreigement daadwerkelijk ten uitvoer zou uitbrengen. Terecht is het Openbaar Ministerie daar toen tegen in beroep gegaan en naar later bleek met succes. Het gaat er immers om dat de bedreiging is geuit en niet of deze wordt uitgevoerd.

De verruwing van het politieke debat is een al langer bestaand fenomeen. Dat geldt overigens ook voor de debatten in het parlement zelf. Helderheid graag. Dat mag door middel van polariseren en een scherpe toon. Maar altijd dient de opvatting van de ander gerespecteerd te worden. Wat dat betreft kunnen politici zelf ook een rol spelen in het normaliseren van het opgewonden politieke klimaat.

Dit laat onverlet dat het van het grootste belang is dat volksvertegenwoordigers zich in alle vrijheid kunnen uiten. Fysiek geweld zoals een verfactie dan wel het onuitroeibare vooral via sociale media geventileerde verbaal geweld zijn een serieuze aantasting van de democratische rechtsorde. Om die reden moet er dan ook met alle kracht tegen worden opgetreden.

In het Commentaar geeft NRC zijn mening over belangrijke nieuwsfeiten. De commentatoren schrijven deze artikelen in samenspraak met de hoofdredactie.