Koren

Heel Holland kan beter zingen

Foto iStock

In NRC beschreef de dirigent van het Nederlands Kamerkoor Peter Dijkstra het niveau van de koren in Nederland als een platte piramide („niet erg spits”). Breed, want veel meer dan een miljoen mensen in dit land zingen in zo’n twintigduizend koren, maar wel plat: er zijn weinig echt goede koren (Er wordt in Nederland weinig op écht hoog niveau gezongen, 30/8).

En hij heeft gelijk. Aan het Nederlands Kamerkoor ligt dit overigens niet, want het investeert veel tijd en energie om met amateurkoren in contact te komen en die naar een hoger niveau te tillen. Dat is geweldig.

Hoe komt het dan wel, die matige kwaliteit bij veel van die twintigduizend koren? Zingen is vrijetijdsbesteding, mensen zingen omdat ze het leuk vinden om samen iets te doen en dat af en toe ook te laten horen aan anderen. Het ambitieniveau van koren wordt bepaald door de wens te excelleren en de behoefte aan gezelligheid: elk koor kiest zijn eigen balans daarin.

Dirigenten nemen hun koren mee het muzikale universum in, dus zijn zij degenen die zullen proberen in die balans een ontwikkeling op gang te brengen richting meer kwaliteit. Dat kan nog weleens gevoelig liggen: koorleden willen best werken, maar als de dirigent zijn eigen ambitie verwart met die van het koor kan dat tot problemen leiden.

Een koordirigent geeft leiding aan een groep mensen die samen een muzikaal resultaat willen bereiken. Zo bezien is hij (of zij) net een voetbaltrainer: hij weet hoe het moet en hij smeedt het elftal tot een team. De meeste dirigenten zijn muzikaal goed opgeleid: een flink deel van hen heeft een conservatoriumopleiding.

Maar nu het groepsproces, hoe vorm je een team? Menig getalenteerd dirigent heeft zijn droom om van een koor iets bijzonders te maken zien vervliegen omdat zijn talent om met een groep om te gaan niet was ontwikkeld. Met als resultaat een dirigent die onder zijn niveau musiceert en weinig bevrediging in zijn werk vindt, of iets anders gaat doen. Wat jammer, wat een teleurstelling, wat zonde van die opleidingskosten.

Ik wijs in de richting van de opleiding – de conservatoria – die daar hoegenaamd geen aandacht aan besteden. Een overzichtelijke investering in lessen in het hanteren van groepsprocessen kan veel teleurstelling voorkomen. En daarmee een brede stimulans geven aan het stijgen van het niveau van koren in Nederland!