‘In het Wallengebied is het nooit meer stil’

Binnenstad

Kom toch eens aan met een visie op wat Amsterdam over 20 jaar moet zijn. Met die opdracht mogen gemeenteraadsleden in het Wallengebied logeren om 1012 te ervaren. „Ik gun de PvdA hun week in de binnenstad.”

Permanente drukte in de binnenstad door grote groepen toeristen. „Amsterdammers verder weg van het centrum moeten van het succes profiteren, die in het centrum moeten juist ontlast worden.” Simon Trel

Er staat nog niet veel meubilair in het net gerenoveerde pand aan de Lange Niezel. Een campingbankje in de woonkamer en in de slaapkamer ligt een donkerblauw opblaasbaar matras, van het type dat al de hele zomer bij het Kruidvat in de aanbieding is. Voor PvdA-lijsttrekker Marjolein Moorman was het een kort nachtje. „Het corpshuis hier tegenover zit midden in de ontgroening, wat vannacht om half vijf was. Daarnaast was een pizzeria hier tot laat open.”

En de douche bleek vanochtend ook nog eens koud. Maar dat mag de toekomstige bewoner van dit huis regelen. Moorman heeft hier namelijk een nacht gelogeerd, op uitnodiging van eigenaar NV Zeedijk. Het vastgoedbedrijf gooit in oktober dit appartement in de verhuur, en heeft voor deze week alle Amsterdamse gemeenteraadsleden uitgenodigd om te komen logeren.

„De kranten staan er bol van dat het druk is in de binnenstad”, aldus Janny Alberts van NV Zeedijk, „we zien nu dat heel veel mensen wegtrekken en hebben te weinig discussie over wat we als stad dan wél willen zijn. Ik ervaar een afstand tussen beleidsmakers en de mensen op straatniveau.”

We hebben te weinig discussie over wat we als stad dan wél willen zijn

De locatie aan de Lange Niezel is niet toevallig gekozen voor het logeerfeestje. De verbinding tussen de Warmoesstraat en de Oudezijds Voorburgwal slibt regelmatig dicht door de grote aantallen toeristen, óók in het laagseizoen. Alberts: „Ik vind het nooit meer stil, hooguit in de tweede week van januari.” En dan is er nog het vuil in de ochtend, alsmede de oprukkende monocultuur van eetschuurtjes en souvenirwinkels.

De NV Zeedijk geldt als een ideëel vastgoedbedrijf. In het bestand komen geen Nutellawinkels voor of Argentijnse snaaischuren die naast steak ook pizza Hawaii serveren, maar zaken die iets toevoegen aan de stad. Zo maakt op de begane grond Centra een doorstart, het Spaanse restaurant dat daar eerder al zes decennia zat.

Geen visie

Wat Alberts vanuit de gemeenteraad mist, is een visie vanuit de gemeenteraad op wat voor stad Amsterdam moet worden. „En niet alleen voor de binnenstad. Welke maatregelen wil je nu nemen om daar over 20 jaar terecht te komen?” Vandaar dus die bivak: „Wat ik hoop is dat raadsleden ervaren hoe lastig het is om hun fiets te parkeren, je vuilniszakken op tijd kwijt te raken en wat voor een toer het is om iedere nacht je nachtrust te krijgen.”

Koen van Weel / ANP

„Wat me opviel was dat het om 8 uur vanochtend even helemaal stil was”, zegt Moorman. „Het is hier levendig, maar dat hoort in deze buurt ook zo.” Haar fiets staat een eindje verderop geparkeerd, overigens.

De PvdA heeft aan het initiatief van de NV Zeedijk maar gelijk een hele week vol activiteiten in het 1012-gebied geplakt. Gisteren een lunch met een aantal bewonersorganisaties, vandaag op stap met de buurtregisseur en morgen bardienst in de Casablanca. Zo’n week op locatie smaakt naar meer, aldus Moorman: „We willen dergelijke buurtbivaks ook in andere wijken gaan doen.”

Nu was het zo dat naast de PvdA ook D66 in het pand ging logeren, maar de democraten bedankten. „Het is heel duidelijk een campagneactiviteit van de PvdA geworden”, zegt lijsttrekker Reinier van Dantzig, „ik gun ze de ruimte om hun week in de binnenstad te hebben; voor D66 blijven er nog 51 andere weken over om in gesprek te gaan.”

Dat kan, maar voordat de PvdA met die activiteitenweek op de proppen kwam, lag daar nog steeds de uitnodiging om de buurt en de drukte te ervaren. Hoe ervaart hij die nu? „Een van mijn ondernemingen zit in het gebied en ik ben er dus heel veel. Op de meeste plekken ligt Amsterdam er mooier bij dan ooit, zeker als je het vergelijkt met de jaren tachtig. Het is alleen onmiskenbaar drukker, en dat moeten we in goede banen leiden. Ik zit soms ook weleens op de fiets en denk: „Als ik nu afstap kan ik over de hoofden lopen.”

Ja, Van Dantzig erkent dat er problemen zijn met de drukte en monocultuur in de binnenstad, maar ziet daar ook een symptoom in dat het gewoon goed gaat met Amsterdam. Toekomstige groei moet dus kunnen, maar: „niet ten koste van alles. Amsterdammers moeten zich hier thuis blijven voelen. Je moet hier makkelijk werk kunnen vinden, wat je vanuit de regio binnen 20 minuten kunt bereiken. En we moeten de binnenstad beschermen; meer ruimte geven door het autoluwer te maken. Als ik weer eens achter een Fransman zit die rondjes rijdt omdat hij een SIM-kaart zoekt en denkt dat die alleen in het centrum verkrijgbaar is, dan vraag ik me af waar we mee bezig zijn.”

Balans slaat door

Moorman: „Belangrijkste is dat je beseft dat de binnenstad het kloppende hart is van Amsterdam en dat een stad niet kan leven zonder hart. Om dat gezond te houden moet er echt een goede balans zijn tussen bewoners, ondernemers en bezoekers. Nu slaat dat door, en krijg je een dynamiek dat bewoners vertrekken en de balans verder doorslaat.”

Leg dus Airbnb aan banden, pas de hotelstop echt toe en ga brancheren tegen Nutellawinkels, aldus Moorman. „We moeten ons nu richten op de bewoners, en de ondernemers die niet alleen voor de harde cash gaan.”

Lees meer over de attracties waar dagelijks lange rijen voor staan: Undercover als toerist in Amsterdam

Van Dantzig: „We kwamen vanuit een crisissituatie toen we in 2014 aantraden. Stadsbesturen in de decennia daarvoor deden er alles aan om die aantrekkingskracht terug te krijgen – wat ook is gelukt. Sommige plekken gaan echter aan het succes ten onder, terwijl andere er véél te weinig van profiteren. Amsterdammers verder weg van het centrum moeten van het succes profiteren, die in het centrum moeten juist ontlast worden.”

En wat wil Alberts, die zo verlegen zit om een visie? „Dat er in ieder geval weer geluisterd wordt naar de stad, naar een stad in beweging. En niet meer reageren, maar ook vooruitzien.”

Bij vertrek uit het pand op de Lange Niezel komt net een groepje Spaanse backpackers naar de etalage van een souvenirshop gelopen, vol Amsterdamprullaria en waterpijpen. Een van de jongens wijst naar een rekje met verschillende cannabiszaadjes. „Eso”, zegt hij.

Het is dan nog maar kwart voor tien in de ochtend.