Column

Geen vroemvroem meer op de 130-snelweg

De Haagse Stemming Vandaag is dag 177 van de formatie. Schrijf je in om de Haagse Stemming elke dag als nieuwsbrief te ontvangen.

Een nieuw kabinet moet de luchtvervuiling terugdringen. Aan het eigen risico kan zo’n nieuw kabinet juist weinig meer doen. En waar zijn de onderhandelaars eigenlijk nog mee bezig?

Terug naar 120: Een uitspraak van de rechter gisteren over luchtvervuiling kan ook grote invloed op de formatie hebben. De overheid kreeg de opdracht direct meer te doen om de uitstoot van fijnstof en stikstofdioxide in Nederland tegen te gaan. De staat gaat, anders dan na de Urgenda-zaak over klimaatverandering, niet in hoger beroep. Dus komt er binnen twee weken een plan, zei staatssecretaris Sharon Dijksma (Infrastructuur). Wat daar waarschijnlijk in staat: een moratorium op nieuwe snelwegen waar 130 gereden mag worden. En mogelijk moeten ook kolencentrales versneld dicht. Allemaal beleid dat een nieuw kabinet moet incalculeren. Vooral voor de VVD moet dat even slikken zijn: de partij is altijd nogal trots op de aanleg van nieuwe 130-snelwegen. (#vroemvroem).

Lees ook het commentaar van NRC: Deze uitspraak over luchtvervuiling is beschamend

Motie 1: Het zorgde deze week voor flink wat onrust: de verhoging van het eigen risico volgend jaar. Edith Schippers werd gisteren in de Tweede Kamer geconfronteerd met een motie die dat wilde blokkeren. Maar, zo zei Schippers: ze kon niet anders. Omdat het kabinet demissionair is, kan ze niet meer aan knoppen draaien om de stijging tegen te gaan. Sterker: ook een nieuwe coalitie zou hier amper mogelijkheden voor hebben, omdat de wet vóór 1 oktober moet worden aangepast om volgend jaar effect te hebben. Kleine kans dat de formerende partijen dat nog gaan halen. Het zorgt voor een ongemakkelijke situatie: juist omdat de partijen nu zo lang onderhandelen, is hun handelingsruimte wat betreft een van de belangrijkste punten uit de verkiezingscampagne beperkt.

Motie 2: Bijzonder aan de motie gisteren was dat die gesteund werd door de PvdA, die als coalitiepartner feitelijk nog verantwoordelijk is voor het zorgbeleid. De PvdA stemde bovendien voor een motie die was ingediend door Fleur Agema van de PVV. Eerder boycotte de partij moties van de PVV nog, in reactie op de ‘minder minder’ uitspraken van Geert Wilders. Maar sinds Lodewijk Asscher die boycot in april opzegde, kan de partij gewoon meestemmen.

Tijd rekken: De vraag zoemt rond: waar is men aan de formatietafel eigenlijk nog mee bezig? Gisteren besloten de onderhandelaars halverwege de middag alweer af te ronden. Een verklaring bleef uit. Al eerder waren er geruchten dat de onderhandelingen al veel verder zijn dan de partijen doen voorkomen. Een beetje tijd rekken is in hun belang: vóór Prinsjesdag op het bordes staan met een nieuwe ploeg zorgt voor ongemakkelijke taferelen bij het presenteren van de begroting. Ze komen liever daarna met hun plannen, om het verschil met het vorige kabinet goed te benadrukken.

Sekte: Een nieuwe dag, nieuwe SP’ers die zich kritisch uitlaten over de partijleiding. RTL Nieuws sprak verschillende partijmensen die zich herkennen in het verhaal van Sharon Gesthuizen en zich ergeren aan de halsstarrige weigering iets met de kritiek te doen. Een oud-fractiemedewerker noemt de partij zelfs een sekte. En ook oud-Kamerlid Harry van Bommel prijst tegenover RTL het kritische boek van Gesthuizen. “Ik denk dat partij er verstandig aan doet om zichzelf af te vragen: wat kunnen we hier van leren?”

WAT WIJ LEZEN: In een interview met NRC legt stereconoom Thomas Piketty vandaag zijn voorstellen uit om de eurozone democratischer te maken. Zo moet die een eigen parlement krijgen, waarin de zuidelijke landen een meerderheid zouden gaan bezetten. Voor Nederland niet bepaald een droomscenario. Maar Piketty denkt daar anders over. “De overeenkomsten tussen Italië, Frankrijk, Duitsland en Nederland zijn veel groter dan onze verschillen. Alleen nationalistische neigingen, niet alleen van het Front National maar ook van Schäuble, verhinderen ons om het te doen.”

WAT WIJ VOLGEN: Net als gisteren komen de betrokken ministers vanochtend samen om te overleggen over de situatie op de Bovenwindse Eilanden. Bij Nieuwsuur sprak Ronald Plasterk gisteren over “misschien wel de grootste ramp die de eilanden ooit heeft getroffen”. Eerder noemde Mark Rutte het al een ramp van “epische omvang”. Plasterk zei verder vóór het weekend noodhulp op het eiland te willen krijgen, en dus voordat een nieuwe orkaan José het eiland dreigt aan te doen.