Cultuur

Interview

Kanghao Alles Verrassing, Noordmolenstraat 66b.

Rien Zilvold

De schwung moet terug op de Rotterdamse Noorderboulevard

Oude Noorden

Ondernemers willen de glorie van hun ooit zo populaire winkelstraat herstellen. Maar de leegstand is hardnekkig. „De huren moeten omlaag.”

Rotterdam-Noord is in opkomst. De huizen vliegen er als warme broodjes over de toonbank en dat voor prijzen die een paar jaar geleden ondenkbaar waren. Soms betalen kopers tonnen meer dan een jaar of vijf geleden. „Jonge stellen uit Amsterdam en Utrecht, daar zijn de huizen te duur voor ze geworden”, weet Ron Bergwerf, eigenaar van café Postiljon op de hoek van het Noordplein en de Noordmolenstraat. „Daarom komen ze hier.”

Het Oude Noorden is van oudsher een arme wijk, zegt Bergwerf. „Er woonden arbeiders, ze kwamen tot in de jaren zestig hun loon in ontvangst nemen in het café dat ik hier heb.”

Intussen is de samenstelling van de bevolking veranderd. Er zijn veel Turken en Marokkanen komen wonen en de laatste jaren trekt de wijk een nieuw publiek: jonge kapitaalkrachtige mensen met een goede baan. „Daar pas ik mijn menukaart op aan. Ik verkoop nu niet langer alleen maar gehaktballen en schnitzels, maar ook beef burgers en spare ribs.”

Hoewel de bewoners van de buurt rondom winkelstraat die grenst aan het bruine café van Bergwerf dus steeds rijker worden, lukt het maar niet om de straat uit het slop te trekken. Vroeger was de Noorderboulevard, zoals de Noordmolenstraat en de Zwart Janstraat die daarin overloopt een ‘AAA-locatie’, zegt Bergwerf. De huren waren dus hoog. „Iedereen kwam hier ‘s zaterdags boodschappen doen. Er was een bakker, een kaaswinkel.” Maar die zijn weg. En ondertussen zijn de huren gestegen, zegt Bergwerf. In de jaren negentig liepen veel huurcontracten af, de meeste huurbazen deden er toen een schepje boven op. Maar veel winkeliers konden die niet betalen en vertrokken, waarna de straat degradeerde tot ‘CCC’. De crisis die in 2008 inzette was de nekslag.

De Zwartjanse Bazaar, Zwart Janstraat 90c.
Foto Rien Zilvold
Café Postiljon, Noordplein 101

Vanaf dat moment deed langdurige leegstand zijn intrede. En die is nog steeds niet voorbij, ondanks de aangetrokken economie. Zo staat een pand van 210 vierkante meter op nummer 138 van de Zwart Janstraat, naast wijnwinkel Chateautjes, al vele jaren leeg. „Omdat de huur véél te hoog is”, zegt Caroline de Jager, van het bedrijf 3isacrowd, specialist in stedelijke revitalisering. De Jager is aangetrokken door de ondernemers die er nog wel zitten om nieuwe huurders voor de lege panden te vinden. Ze laat een website zien van Ooms Makelaars. Daarop staat dat de huur voor nummer 138 2.200 euro per maand bedraagt. Maar dat is slechts het start tarief. In vijf jaar tijd stijgt die naar 3.300 euro per maand, staat in de advertentie. „In de straat hier om de hoek, het Zwaanshals, zijn de meeste panden van woningcorporatie Havensteder. Daar variëren de huren van 600 tot zo’n 1.200 euro per maand. Daar kan dat pand in de Zwart Janstraat nooit mee concurreren.”

De leegstand - tussen 10 en 20 procent van de ruim 300 winkelpanden - is niet makkelijk op te lossen omdat de panden er grotendeels eigendom van vastgoedbeleggers zijn. Die verlagen de huur niet zomaar. Oorzaak is dat hun winkelpanden voor een veel hogere waarde in de boeken staan dan ze nu waard zijn, weten buurtbewoners. Als de belegger de huur drastisch verlaagt om er een huurder voor te kunnen vinden, moet deze de waarde van zijn pand afboeken. Dan is er kans dat de bank gaat klagen, bijvoorbeeld omdat leningen van de belegger dan niet meer gedekt worden door het onderpand dat immers minder waard geworden is. Dan moet hij verkopen, en zijn verlies nemen. „Dat willen ze meestal niet”, aldus De Jager.

Leegstand

Ander probleem is dat pandeigenaren achterlopen met het onderhoud van hun panden en de gevels laten verpauperen, zoals op de Noordmolenstraat op nummer 3, een in het oog springend hoekpand. Dat staat al jaren leeg. En het pand daarnaast ook. De fundering daarvan is verzakt. „Die panden zijn nota bene eigendom van de gemeente en van Havensteder”, aldus De Jager. „Zij hebben geld zat om die panden op te knappen. Ik heb het de verantwoordelijke ambtenaar en directeur laten zien. Die schrokken er van.”

Voor de winkeliers van de Noorderboulevard is het ook niet prettig om naast zo’n bouwval te zitten. Een lege etalage trekt immers geen klanten. Sommige lossen dat op door de kledingrekken van hun winkel voor de winkelruiten van hun buurman te zetten. Maar ideaal is dat niet.

Marokkoshop XL, aan de Noordmolenstraat 68.
Foto’s: Rien Zilvold

De hoop is nu gevestigd op de gemeente, zegt pandeigenaar Henk Raats die er jarenlang een parfumerie dreef. Voor het eerst spant deze zich volgens hem in om de verpauperde glorie van de straat te herstellen. Hij is zeer te spreken over de wethouder die erover gaat, Maarten Struijvenberg van Leefbaar Rotterdam, van Economie en Werkgelegenheid. Die is al een paar keer langs geweest en heeft een potje van 450.000 euro vrijgemaakt om de straat op te knappen als onderdeel van een project om oude Rotterdamse winkelstraten nieuw leven in te blazen, zoals de Beijerlandselaan in Feijenoord en Plein 1953 in Charlois.

Hier en daar fleurt een struik rode geraniums in grijze stalen bakken de stoepen van de Noorderboulevard al op, betaald uit het potje van Struijvenberg. Er komen nieuwe bankjes en prullenbakken, en nieuwe verlichting. Die wordt ontworpen door het bureau dat ook de lampen in de populaire Witte de Withstraat heeft geïntroduceerd. Daar hangen neonletters ‘Witte’ en ‘Cool’ - een verwijzing naar de buurt die Cool heet - aan stalen lijnen dwars over het uitgaansgebiedje.

Net als in de Witte de Withstraat worden de stoepen van de ‘Zwart Jan’ en Noordmolenstraat geflankeerd door groen gebladerde bomen en oud-Hollandse geveltjes. „De straat heeft alles in zich om populair te worden”, zegt De Jager. „Alleen moet je er wel de juiste zaken bij zoeken. Een koffietentje, een wijnbar. Mensen willen tijdens het shoppen ook lekker even ergens zitten. Dat kan nu nergens.”

Mensen willen tijdens het shoppen ook lekker even ergens zitten. Dat kan nu nergens

Maar ja, zegt investeerder Wilfred Looije, die er 22 panden bezit. „De gemeente geeft niet makkelijk een nieuwe horecavergunning af. En als er op een pand eentje zit, moet een nieuwe huurder door een Bibob-procedure. Daardoor moet hij maanden wachten voor hij kan beginnen met ondernemen.”

Looije begrijpt dat de burgemeester de financiële handel en wandel van een horeca-ondernemer doorlicht om witwaszaakjes uit te sluiten. Maar de procedure duurt lang. „Als die te lang duurt, haken potentiële huurders af.”

Goede horecazaken

Looije komt zelf uit het Oude Noorden. Hij begon zijn werkende leven ooit als loodgieter, maar verdiende miljoenen door beleggingen in vastgoed. Dat de Noorderboulevard nog steeds op zijn gat ligt, gaat hem het aan het hart. Daarom wil hij goede horecazaken trekken en starten met een lagere huur zodat de ondernemers hun zaak kunnen opbouwen. Maar uiteindelijk moeten ze een hoger tarief gaan betalen, vindt hij, omdat hij ook veel investeert in het renoveren van de fundering en de gevel van de panden.

Dan kom je - afhankelijk van het vloeroppervlak - al snel op 2.000 euro, of meer. De vraag is of dat op te brengen is voor kleine exclusieve zaakjes die de straat juist schwung geven, zegt brancheringsdeskundige De Jager. Neem de Koffieplantage van Angelique den Boer. Zij zit met haar zaak voor 500 euro per maand antikraak in een pand van de gemeente aan de Rodenrijselaan, in het verlengde van de Zwart Janstraat. Maar daar moet ze eind dit jaar uit omdat het in de verkoop gaat. Ze serveert koffie met zelfgebakken taart. Ze verkoopt er ook exclusieve kamerplanten, bij elkaar goed voor een omzet van 4.000 euro per maand. Of er meer in zit, weet ze niet, want ze is pas drie maanden bezig. „Ik wil naar de Zwart Janstraat. Maar 2.000 euro? Dat is wel veel.”

Toch aast ze op een deal met Looije. „Ik weet namelijk dat ik met mijn zaak creatieve ondernemers aantrek. Dat is ook zo bij een pop up-zaak die ik heb op de Coolsingel: Studio Lost & Found. Daar zijn al drie goedlopende horecazaken uit voort gekomen!”

Herenkapsalon Zwart Jan, 2e Pijnackerstraat 26b.
Winkels wisselen snel, zoals Belal Supermarkt, Zwart Janstraat 73, en Sunshine Mode, nr 71.
Rien Zilvold
Sushi To Go, Zwart Janstraat 139b. Hier zat eerst een Fenerbahce-fanshop.