Commentaar

Het is beschamend dat de staat moet worden gedwongen tot reductie luchtvervuiling

Het is een eenvoudige maar wel zo zichtbare maatregel waar inmiddels demissionair minister Schultz van Haegen (Infrastructuur, VVD) patent op lijkt te hebben. Bij voorkeur in verkiezingstijd liet zij zich, vergezeld door andere VVD-coryfeeën, fotograferen bij de onthulling van een verkeersbord dat aangaf dat voortaan met een maximumsnelheid van 130 kilometer per uur op een stuk snelweg mocht worden gereden. Eerder wist zij zich populair te maken bij de automobilisten op de rondweg van Rotterdam, door de maximumsnelheid van 80 naar 100 kilometer te verhogen. Voor zover ze niet in de file stonden. De vreugde duurde maar 1,5 jaar. Een uitspraak van de Rotterdamse rechter bepaalde in 2014 dat de maximumsnelheid weer werd teruggebracht naar 80 kilometer per uur: luchtverontreiniging en geluidsoverlast kwamen door de snelheidsverhoging boven de normen uit.

En nu sprak de voorzieningenrechter donderdag in een kort geding uit dat de Staat binnen twee weken een plan dient op te stellen met zodanige maatregelen dat de luchtkwaliteit in Nederland voldoet aan de Europese normen.

Het is de zoveelste correctie van de rechter op de lakse houding van de staat om, al dan niet in Europees verband gemaakte, afspraken na te komen. Zo oordeelde de rechter in 2015 in een door klimaatactiegroep Urgenda aangespannen zaak dat de staat meer moest doen om in 2020 de uitstoot van broeikasgassen terug te brengen. De rechter beriep zich in zijn vonnis op de zorgplicht van de overheid. De jongste rechterlijke uitspraak bepaalt dat de staat binnen twee weken tot actie moet overgaan. In een reactie op het vonnis liet demissionair staatssecretaris Dijksma (Milieu, PvdA) weten de aanpak serieus te versnellen. Zij had dan ook geen keus.

Het is onvoorstelbaar en beschamend dat in deze kwestie de rechter er aan te pas heeft moeten komen. De sinds 2008 ingevoerde Europese en voor alle EU-lidstaten geldende richtlijn schrijft voor dat voor de uitstoot van stikstof en fijnstof maximale waarden gelden. Het dichtbevolkte en daarom met een gemiddeld hogere uitstoot te maken hebbende Nederland kreeg al uitstel van Europa. Maar ook de nieuwe deadlines liet de overheid laconiek passeren.

Aan dit voortdurende getalm heeft de rechter nu volkomen terecht een eind gemaakt.


In het Commentaar geeft NRC zijn mening over belangrijke nieuwsfeiten. De commentatoren schrijven deze artikelen in samenspraak met de hoofdredactie.