Trump drijft Republikeinen tot wanhoop

Washington

Eerst distantieert hij zich niet van neonazi’s, dan werkt hij samen met Democraten: Trump opereert als partijloze president.

Trump op persconferentie. Foto Reuters

Er is bijna geen Republikein meer te vinden in Washington die het nog openlijk voor Donald Trump durft op te nemen. Trump gaat waar hij wil: de ene dag neemt hij nauwelijks afstand van neonazi’s, de volgende dag zet hij zijn partij voor schut door juist met Democraten samen te werken. Meer en meer begint Trump zich als een partijloze president te gedragen, tot wanhoop van conservatieven.

Trump verkeert al tijden op slechte voet met de twee belangrijkste Republikeinen van Washington: voorzitter Paul Ryan van het Huis van Afgevaardigden en Senaatsfractievoorzitter Mitch McConnell.

Woensdag zette Trump zijn grootste vernedering tot nu toe in. Hij moest een deal forceren met het Congres om het schuldenplafond te verhogen, nodig om de federale overheid te laten functioneren. Trump nodigde leiders van beide partijen uit om hierover in zijn Oval Office te praten. Tot verbijstering van Ryan en McConnell verwierp hij hun voorstel, en steunde het Democratische plan. Dat plan verhoogt het schuldenplafond maar voor drie maanden, veel korter dan de anderhalf jaar die de Republikeinen wilden. Ryan had het Democratische plan eerder verworpen als ‘schandalig’, en werd nu vernederd waar hij bij zat.

Opmerkelijk: Trump passeerde bij het sluiten van een akkoord met de Democraten zowel zijn eigen partij als zijn minister van Financiën. Lees hier meer over het sluiten van het akkoord.

Ook over vijftien miljard dollar aan noodhulp aan het zuidwesten van Texas, getroffen door orkaan Harvey, werden Trump en de Democraten het snel eens. Chuck Schumer en Nancy Pelosi – ‘Chuck en Nancy’, noemde Trump ze – hadden gewoon een beter idee dan de Republikeinen.

Donderdagochtend bleek hoe grondig de verhoudingen in Washington waren gewijzigd. Nancy Pelosi, de Democratische fractievoorzitter in het Huis, werd gebeld door Trump. Tijdens dat gesprek wees ze op de onrust die was ontstaan over het aangekondigde einde van de gedoogstatus van circa 800.000 jonge migranten zonder papieren. Trump wil over een half jaar het Deferred Action for Childhood Arrival-programma (DACA) stopzetten, waarna deze kinderen van migranten het land uitgezet kunnen worden.

Trump twittert op verzoek Pelosi

Pelosi vroeg de president de onrust onder jonge migranten weg te nemen. Hij zou kunnen twitteren, suggereerde ze, dat ze in ieder geval de komende zes maanden veilig zijn. Meteen deed Trump wat hem gevraagd werd. Hij schreef onder meer: „Jullie hoeven je nergens zorgen over te maken – geen actie!” Pelosi oogde na afloop verrast door Trumps inschikkelijkheid. „Boem, boem, boem”, en het was gebeurd, zei ze.

De Democraten weten dat ze soms met Trump goed zaken kunnen doen. „Hij spreekt New Yorks met Chuck Schumer”, zei Nancy Pelosi, over de gezamenlijke achtergrond van de Democratische Senaatsfractievoorzitter en de president. Maar dat is het niet alleen. Trump is beïnvloedbaar, en kan in een gesprek impulsief beslissingen nemen. Hij is geen man van Republikeinse orthodoxie. Zijn partij zit vast in dogma’s, maar Trump, die zich daar soms nauwelijks bewust van lijkt, gaat zijn eigen weg.

Het is geen twee jaar geleden dat de Republikeinse leider John Boehner, de voorganger van Ryan, Washington uitgepest werd door partijgenoten die vonden dat hij te veel samenwerking zocht met Democraten. Maar Trump breekt met het conservatieve dogma dat nooit zaken gedaan worden met de Democraten. Deels is dat politiek overlevingsinstinct. Trump is impopulair en heeft een impuls nodig. Zijn aanhang slikt toch wel wat hij doet, en zo kan hij zich geliefder maken buiten zijn eigen basis. Tekenend voor de volgzaamheid van Trumps achterban is de reactie van tv-zender Fox News, betrouwbare steunpilaar voor de president. Niet Trump, maar Paul Ryan werd er voor verrader, RINO (‘Republikein In Naam Alleen’), uitgemaakt. Dat Trumps nieuwe koers in tegenspraak is met zijn Drain The Swamp-motto (leg het moeras droog), hindert niet.