‘De mensen zijn hier wanhopig’

Irma

Vooral Sint-Maarten zwaar getroffen door de zwaarste storm ooit. De ravage is groot. En: de volgende storm komt eraan.

Bewoners in Puerto Rico bereiden zich voor op de komst van de orkaan Irma. Fot Thais Llorca/EPA

Ingestorte huizen, straten onder water en aan de kustlijn talloze jachten en zeecontainers die dwars, naast en over elkaar liggen. Van alle eilanden waarover orkaan Irma raasde, is Sint-Maarten verreweg het hardst getroffen. Dat maken helikopterbeelden van deNederlandse marine wel duidelijk.

Maar met die beelden, daar moesten de Nederlandse autoriteiten het donderdagmorgen dan ook mee doen. Op een Haagse persconferentie, die premier Mark Rutte na spoedoverleg met zijn collega-ministers ’s ochtends had belegd, kon over mogelijke slachtoffers nog niets worden gezegd. „De communicatie met mensen op het eiland verloopt moeizaam.”

Irma trekt verder, na de verwoestingen op St. Maarten woensdag. Volgens het in ons liveblog: Twee doden op Franse eilanden, Puerto Rico volgende op pad Irma

Zeker is dat op het Franse deel van Sint-Maarten ten minste acht doden en 23 gewonden zijn gevallen. Dit zei de Franse minister van Binnenlandse Zaken Gérard Collomb donderdag tegen Franse media. Over het Nederlandse deel kon Rutte alleen spreken over de materiële schade. Die is „zeer groot”, zei hij. „Er zijn grootschalige verwoestingen aan de infrastructuur, huize en bedrijven. Er is geen stroom, geen stromend water, geen benzine. Auto’s drijven door de straten en bewoners zitten in het donker. Ze zijn van de buitenwereld afgesloten.” Ook is de belangrijkste communicatiemast ingestort.

Volgens de premier is er op Sint-Maarten, dat ruim 40.000 inwoners telt, nu vooral behoefte aan voedsel en water. Maar vanwege de schade aan vliegveld en haven is het eiland nog slecht bereikbaar. Een ondersteuningsschip van Defensie met water en voedsel aan boord zal naar verwachting deze donderdag aankomen. De militairen zullen ook ondersteuning bieden op het gebied van openbare orde en veiligheid. Ook gaan er vliegtuigen met voedsel en water deze donderdag richting het eiland. Volgens het Rode Kruis moet er een luchtbrug naar Sint-Maarten komen. „Mensen zijn wanhopig, er zijn berichten van plunderingen, het is een nijpende situatie”, aldus een woordvoerder tegen persbureau ANP.

Orkaan Irma richt een ravage aan op de eilanden Sint-Maarten, Saba en Sint-Eustatius. Militairen nemen de schade op.

De storm barstte in de nacht van dinsdag op woensdag eerst los boven Sint-Eustatius. Toen inwoner Walter Hellebrand woensdagochtend zijn huis uitstapte, zag hij weggewaaide daken en omgevallen bomen. Op straat hipten manke, verdwaasde vogels rond. Die nacht beukte, bonkte en denderde het, zegt hij over de telefoon. Regen zwiepte tegen zijn huis, terwijl de straten van het eiland volstroomden met water. En aan het einde van de nacht viel ook nog eens de elektriciteit uit.

Daarna was Saba aan de beurt en vervolgens Sint-Maarten, de grootste van de Nederlandse Bovenwindse Eilanden. Daar zat hoteleigenaar Jeanina Dupersoy samen met tien gasten in haar gebarricadeerde hotel in Philipsburg, de hoofdstad. Rond twee ’s uur nachts merkte ze dat de orkaan eraan kwam.

„De wind werd intenser”, zegt ze over een gebrekkige telefoonverbinding. „Tegen drie uur ’s nachts werd het een gekkenhuis. We hoorden dingen vliegen, spullen knalden tegen ons hotel aan.” Het zeewater was overal, in de straten, om het hotel – „maar niet erin”, zegt Dupersoy.

Druk op de oren
Toen de storm over het eiland raasde, voelde ze een druk op haar oren – alsof ze in een opstijgend vliegtuig zat. En toen, rond zes uur ’s ochtends, ging de wind liggen. Het oog van de storm trok over. Dupersoy ging de straat op. Overal bomen, puin. Zelfs in de zee dreven objecten. Toen de bomen weer op en neer begonnen te waaien, ging Dupersoy naar binnen. Het tweede deel van de storm kwam eraan.

De politie van Sint-Maarten kon zelf weinig uitrichten tijdens de eerste uren van de storm. Het grootste deel van het korps zat woensdagochtend vast op het politiestation. „Er is ernstige schade aan het gebouw, we hebben onze radiocommunicatie verloren”, zei Ricardo Henson, de politiewoordvoerder van Philipsburg. „Deuren en ramen zijn gebarricadeerd.” De agenten ontvingen een hoop telefoontjes. „Veel daken zijn weggeblazen. We bereiden nu een lijst voor van items die we nodig hebben voor als de storm gaat liggen.”

Maar de vraag is hoeveel tijd hulpverleners hebben om de getroffen gebieden te bereiken. Afhankelijk van de baan van de aan kracht toenemende tropische storm Jose, zou het zo kunnen zijn dat er slechts 48 uur de tijd is voor hulp om de eilanden te bereiken, voordat Irma’s opvolger de toegang opnieuw onmogelijk maakt.

De storm met windsnelheden van meer dan 250 kilometer per uur is de zwaarste die de Bovenwindse Eilanden ooit trof.

Naschrift (7 september 2017): dit bericht is een geactualiseerde versie van een artikel dat eerder in de avond van 6 september is verschenen.