Cultuur

Interview

Interview

Nicole Edelenbos gaat als vertegenwoordiger van het vrouwenvoetbal bij clubs eerst maar eens vrienden maken. „Je denkt toch niet dat we aan bedragen denken die mannen krijgen?”Foto David van Dam

‘Ik verwacht geen zakken vol geld voor de voetbalsters’

Nicole Edelenbos voorzitter RvC Eredivisie vrouwen

De voormalige directeur van Feyenoord wil niet dat mensen in haar bijzijn de spot drijven met het voetbal voor vrouwen.

Er was één nadeel dat Nicole Edelenbos ervan weerhield meteen ja te zeggen tegen een bestuursfunctie in het Nederlandse vrouwenvoetbal: de publiciteit. Wilde ze haar nek uitsteken in een wereld die door sommige mannen nog altijd wordt bespot? Zelf is ze spottende opmerkingen van mannen over voetballende vrouwen zo langzamerhand wel beu. „Het ligt aan mijn stemming wat ik dan doe: een grap terug maken of bam, een rechtse uithaal.”

Toch is ze sinds ruim een maand voorzitter van de Raad van Commissarissen van de pas opgerichte Coöperatie Eredivisie Vrouwenvoetbal. Omdat het ook logisch was. Ze werkte eerder in het voetbal, was medeoprichter van de belangenvereniging Eredivisie CV (die van de mannen) en belangrijker: met Future Female Leaders, haar leiderschapsprogramma voor vrouwen, zet Edelenbos zich al jaren in voor de vrouwenzaak.

„Ik heb ook aan vrouwenvoetbal moeten wennen, maar nu kan ik alleen maar concluderen dat het steeds aantrekkelijker wordt. De EK-duels van Oranje hadden wat mij betreft een derde helft mogen krijgen.”

Laat het gesprek vooral gaan over haar nieuwe missie, had ze vooraf gezegd. Niet dat ze haar voetbalverleden wil verzwijgen, maar over haar vertrek als algemeen directeur bij Feyenoord in 1998 heeft ze genoeg gezegd. Omdat ze een relatie kreeg met Ajax-directeur Maarten Oldenhof eiste Feyenoord haar ontslag. Ze werkte nog bij NEC en NAC, waarna ze in 2000 weer toetrad tot het bedrijfsleven.

Lees ook: Het NRC-dossier met daarin de stukken die we maakten tijdens het afgelopen EK voor vrouwen.

Kleine budgetten

Nu keert ze op vrijwillige basis terug in het voetbal, om de belangen van de eredivisie voor vrouwen te behartigen. Ze gaf haar jawoord al voor het EK, maar eerlijk is eerlijk: de eindzege maakt haar werk des te prettiger. „Ik verwacht niet dat er zakken met geld worden binnengehaald, maar als ik sponsor was van een kleine sport, met een kleine doelgroep, zou ik toch gaan nadenken over de overstap naar het vrouwenvoetbal. Als je bedenkt dat de eredivisie pas sinds tien jaar bestaat, zou je kunnen denken dat er nog heel veel in het vat zit. Voor het EK telde de KNVB 153.000 vrouwelijke leden, nu zo’n 157.000.”

Tegelijk is dat waar het wringt: zo groot als de sport in aantallen is, zo klein zijn de budgetten die ermee gemoeid zijn. Nieuwkomer in de eredivisie Excelsior Barendrecht verlangt bijvoorbeeld dat speelsters vier keer trainen en een wedstrijd spelen, maar betaalt hun niets. Tot voor kort zocht de club nog een hoofdsponsor. „Kun je dat topsport noemen? Dat betekent in mijn optiek dat je ervan kunt leven. Deze vrouwen moeten ernaast werken en krijgen bij wijze van spreken twee keer per jaar een paar schoenen. Daarmee kun je niet jarenlang op het hoogste niveau presteren.”

Door het EK-succes liggen er kansen om die wankele financiële basis te verstevigen. „Zeker voor bedrijven die aantoonbaar iets met de vrouwenzaak hebben, is dit het moment om mee te liften. Dan gaat sponsoring hand in hand met het belang dat je sowieso al behartigt, zoals meer vrouwen aan de top. Het is aan ons om een mooi pakket als tegenprestatie samen te stellen. Tv, sociale media, vlogs. Speelsters kunnen van alles betekenen. Het is een win-winsituatie.”

Als bedenker van Future Female Leaders hoort Edelenbos vaak dat voor vacatures geen geschikte vrouwen te vinden zijn. Nonsens, zegt ze. Als er al een kern van waarheid in zou zitten, komt het doordat er wordt geselecteerd aan de hand van mannelijke eigenschappen. Zo houdt een mannennetwerk zichzelf in stand, bewust dan wel onbewust.

„Deze RvC bewijst dat er wel goede vrouwen te vinden zijn”, zegt Edelenbos. Daarin zitten met haar Barbara Barend, Jacqueline Smit en Maureen Schlejen-Peeters, die worden gecomplementeerd door Rob Reijenga, de enige man. „Wij kenden elkaar allemaal niet. Dus we zijn geen vriendinnenclub. We hebben ook goede gesprekken moeten voeren voordat iedereen himmelhoch jauchzend was.”

Vrouwelijke rolmodellen

De bedoeling is dat de directie van de coöperatie, die nu nog door Frank Kolsteeg en Paul ten Hag wordt gevormd, op termijn minstens één vrouw bevat. Dat heeft niks met het werk van de mannen te maken, maar met de wens meer vrouwelijke rolmodellen aan de top te krijgen. Na haar laatste klus bij NEC zijn er geen vrouwen geweest met een vergelijkbare rol in het voetbal. Dat moet veranderen, vindt Edelenbos.

Nee, ze gelooft niet dat mannen vrouwen bewust buitensluiten, maar ze vraagt zich wel af waarom het vaak mannen zijn die voorname posities krijgen. „Iemand als Klaas de Vries bijvoorbeeld, in de commissie seksueel geweld in de sport. Ik geloof zeker dat hij een goede onderzoeker is, maar is dat ook de beeldvorming die je wenst? Als het over vrouwenvoetbal of meer vrouwen aan de top gaat, is het raar dat vaak alleen mannen daarover vergaderen. Het gaat nota bene over vrouwen.” Zuchtend: „Hoelang heeft het bij de NOS geduurd voordat er vrouwelijke presentatoren in beeld kwamen?”

Ze ergert zich eraan als clubs met droge ogen beweren niet genoeg velden te hebben om een vrouwenteam te huisvesten. „Is het niet gek dat we het bekijken alsof de mannen iets wordt afgenomen? Is het niet erger dat er voor vrouwen überhaupt geen plek is?”

Soms klinkt ze fel, maar Edelenbos benadrukt dat ze kalm te werk gaat. De gesprekken met voetbalclubs gaat ze in om vrienden te maken, niet om mensen de les te lezen. „Je moet niet alles tegelijk willen. Elke eredivisiewedstrijd uitzenden op tv moet je bijvoorbeeld niet willen. Te riskant. Als je nu overvraagt, dan heeft dat een averechts effect. Je moet de duels laten zien die aantrekkelijk zijn.”

Een eredivisie met achttien clubs? „Dat is iets voor later. Eerst moeten we voor stabiliteit zorgen bij de huidige negen clubs. Hetzelfde met de salarissen van de speelsters. Je denkt toch niet dat we aan bedragen denken die mannen krijgen? Het zou al een grote stap als de vrouwen kunnen leven van de sport.”