Commentaar

Weigerpensionado’s kunnen ook nieuwe kansen zoeken

De rechter is 67, maar naar eigen zeggen lichamelijk nog zo fit als een 40er. Hij werkt parttime, dat wel. Hoe dan ook, op zijn 70ste zal hij wettelijk gesproken met pensioen moeten, en dat vindt hij nergens voor nodig. Daarom overweegt hij een zaak tegen de Staat wegens leeftijdsdiscriminatie aan te spannen.

Hij staat niet alleen met zijn bezwaar. Weigerpensionado’s willen zelf bepalen wanneer ze stoppen met werken. Want die leeftijdsgrenzen zijn lang geleden vastgesteld, toen de levensverwachting een stuk lager lag. Maar in hoeverre gaat die hogere levensverwachting standaard hand in hand met hogere fitheidsverwachting?

De rechter pleit voor een periodieke medische keuring. Maar voor beroepen die direct ingrijpen in andermans leven, als rechter of arts of burgemeester, zal er bij die keuring ook getest moeten worden op geestelijke soepelheid, besef van veranderende verhoudingen en kennis van maatschappelijke en culturele ontwikkelingen. En dat is gecompliceerd want de criteria veranderen gestaag.

Hier brengen weigerpensionado’s tegenin dat ze hun baan „nog veel te leuk” vinden, dat hun expertise niet gemist kan worden en dat ze zich „niet oud voelen”. Kan zijn. Kan ook niet zijn. De mogelijkheid bestaat dat deze werknemers zo van hun werk houden dat ze zichzelf overschatten. Niet zelden zijn ze éminences aan de top. Wie zal hen durven tegenspreken? Wie zal hun zeggen dat het niet aangaat om hun opvolgers nog langer op hun beurt te laten wachten?

In zijn romancyclus Het Bureau beschreef J.J. Voskuil hoe de gepensioneerde directeur, ondanks zijn gewaardeerde kennis van zaken, een hellehond wordt doordat hij blijft komen en invloed uit blijft oefenen.

Wie geen zin heeft om te stoppen met werken hoeft zich niet aan zijn baan vast te klampen. Het pensioen betekent geen arbeidsverbod. Stoppen met een baan kan desgewenst verandering van werk beduiden. Ervaring en gelouterde expertise hoeven niet braak te liggen. Ze kunnen worden gebruikt voor begeleiding en adviescommissies. Voor allerhande nieuwe uitdagingen.

Als 70 het nieuwe 60 is (of zelfs het nieuwe 40) dan is gepensioneerd zijn het nieuwe carrière maken. Anders. Met behoud van arbeidsvreugde. En met de wijsheid van nu.

In het Commentaar geeft NRC zijn mening over belangrijke nieuwsfeiten. De commentatoren schrijven deze artikelen in samenspraak met de hoofdredactie.